બનભૂલપુરાની આખી કહાની, આજે સુપ્રીમ કોર્ટમાં મહત્વની સુનાવણી
ઉત્તરાખંડના હલ્દ્વાનીના બનભૂલપુરા વિસ્તારમાં રેલવેની જમીન પર કથિત અતિક્રમણનો લાંબા સમયથી ચાલી રહેલો વિવાદ આજે ફરી ચર્ચામાં છે. આ મામલે સુપ્રીમ કોર્ટમાં આજે મહત્વની સુનાવણી થવાની છે. વિવાદ લગભગ 30 હેક્ટર એટલે કે 78 એકર રેલવે જમીન સાથે જોડાયેલો છે. આ જમીન પર આશરે 3,500 મકાનો અને અન્ય બાંધકામો આવેલા છે અને અહીં હજારો લોકો વસવાટ કરે છે. સુનાવણી પહેલાં બનભૂલપુરા વિસ્તારમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા કડક કરવામાં આવી છે.
આ મામલો અતિક્રમણ હટાવવાના વિવાદથી શરૂ થયો હતો. અગાઉ ઉત્તરાખંડ હાઈકોર્ટે રેલવેની જમીન પરથી અતિક્રમણ દૂર કરવા સંબંધિત આદેશ આપ્યો હતો. ત્યારબાદ આ મુદ્દો સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી પહોંચ્યો. અહીં સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે વિવાદિત જમીન પર વર્ષોથી રહેતા પરિવારોનું શું થશે અને તેમને હટાવવામાં આવે તો તેમનું પુનર્વસન કેવી રીતે કરવામાં આવશે. એક તરફ રેલવે જમીન પર પોતાનો અધિકાર જણાવી રહ્યું છે, જ્યારે બીજી તરફ સ્થાનિક લોકો પોતાના લાંબા સમયના વસવાટ અને જમીનના હકનો મુદ્દો ઉઠાવી રહ્યા છે.
રેલવેની જમીન કે નજૂલ જમીન?
બનભૂલપુરાના રહેવાસીઓનો એક મુખ્ય દાવો એવો રહ્યો છે કે આ જમીન નજૂલ જમીન છે અને તેઓ અહીં લાંબા સમયથી રહે છે. બીજી તરફ રેલવેનો પક્ષ સ્પષ્ટ છે કે વિવાદિત જમીન રેલવેની માલિકીની છે અને તેના ઉપયોગનો અધિકાર પણ રેલવે પાસે છે. 24 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાના મહત્વના આદેશમાં જમીન રેલવેની હોવાનું સ્પષ્ટ કર્યું હતું. કોર્ટે એ પણ કહ્યું હતું કે અતિક્રમણ દૂર કરવું પડશે, જોકે અસરગ્રસ્ત પરિવારોના પુનર્વસન માટે વ્યવસ્થા કરવી જરૂરી છે.
આ મામલામાં લગભગ 50 હજાર લોકોના ભવિષ્યનો પ્રશ્ન જોડાયેલો હોવાનું અગાઉની સુનાવણી દરમિયાન સામે આવ્યું હતું. રહેવાસીઓના વકીલો દ્વારા દલીલ કરવામાં આવી હતી કે ઘણા પરિવારો અહીં દાયકાઓથી રહે છે અને મોટા પાયે લોકોને એકસાથે હટાવવાનું વ્યવહારિક રીતે મુશ્કેલ છે. બીજી તરફ કેન્દ્ર અને રેલવે તરફથી જમીન રેલવેના વિકાસ અને ભવિષ્યની જરૂરિયાત માટે મહત્વપૂર્ણ હોવાનું જણાવાયું હતું.
પુનર્વસન માટે સુપ્રીમ કોર્ટની વ્યવસ્થા
સુપ્રીમ કોર્ટે અગાઉ અસરગ્રસ્ત પરિવારોની ઓળખ કરીને પાત્ર પરિવારો માટે પુનર્વસનની વ્યવસ્થા કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. રાજ્ય સરકાર, રેલવે અને સ્થાનિક વહીવટીતંત્રને મળીને પુનર્વસન માટે કામ કરવા જણાવાયું હતું. પાત્ર પરિવારોને છ મહિના સુધી દર મહિને રૂ.2,000ની આર્થિક સહાય આપવાની પણ જોગવાઈ કરવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત આર્થિક રીતે નબળા અને પાત્ર પરિવારોને પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના હેઠળ લાભ મળે તે માટે ખાસ કેમ્પ યોજવાની સૂચના આપવામાં આવી હતી.
આજે બનભૂલપુરામાં હાઈ એલર્ટ
આજની સુનાવણી પહેલાં બનભૂલપુરામાં પોલીસ અને વહીવટીતંત્ર સંપૂર્ણ રીતે એલર્ટ છે. સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં પોલીસ અને PACના જવાનો તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે અને અધિકારીઓની આગેવાની હેઠળ ફ્લેગ માર્ચ યોજાઈ રહી છે. મુખ્ય રસ્તાઓ અને સંવેદનશીલ સ્થળો પર વધારાની પોલીસ પિકેટ ગોઠવવામાં આવી છે. ડ્રોન કેમેરા અને CCTV દ્વારા પણ સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે. પોલીસ દ્વારા સ્થાનિક નાગરિકો અને ધાર્મિક આગેવાનોને અફવાઓથી દૂર રહેવા તથા શાંતિ જાળવવા અપીલ કરવામાં આવી છે.
બનભૂલપુરાનો આ કેસ માત્ર જમીનના માલિકી હકનો વિવાદ નથી, પરંતુ હજારો પરિવારોના ઘર, પુનર્વસન અને ભવિષ્ય સાથે જોડાયેલો સંવેદનશીલ મુદ્દો છે. બીજી તરફ રેલવે માટે જમીન અને તેના ઉપયોગનો પ્રશ્ન મહત્વપૂર્ણ છે. તેથી આજે સુપ્રીમ કોર્ટની સુનાવણી અને આગળના આદેશ પર સ્થાનિક રહેવાસીઓ, રેલવે તથા વહીવટીતંત્રની નજર ટકેલી છે.
