સુરતનું નામ અત્યાર સુધી વિશ્વભરમાં ડાયમંડ કટિંગ, પોલિશિંગ અને ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગ માટે જાણીતું રહ્યું છે. પરંતુ હવે આ શહેરે વધુ એક ઐતિહાસિક સિદ્ધિ પોતાના નામે નોંધાવી છે. સુરતમાં તૈયાર થયેલા લેબગ્રોન ડાયમંડથી બનેલું એક અનોખું કમળ ‘કોસ્મિક બ્લૂમ’ સ્કાયરુટ એરોસ્પેસના ‘વિક્રમ-1’ રોકેટ સાથે અંતરિક્ષની સફરે ગયું છે. અંતરિક્ષમાંથી સામે આવેલા અદ્ભુત ફૂટેજમાં આ ડાયમંડ કમળની ચમક જોઈને માત્ર જ્વેલરી ઉદ્યોગ જ નહીં, પરંતુ વૈજ્ઞાનિકો અને ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો પણ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા છે.
અનંત બ્રહ્માંડના અંધકારમાં જ્યારે પ્રકાશના કિરણો આ લેબગ્રોન ડાયમંડ પર પડે છે ત્યારે તેની અદભુત ચમક સમગ્ર દૃશ્યને ઝળહળાવી દે છે. ધરતી પર લાખો લોકોના જીવનના ખાસ પ્રસંગોને ચમકાવનાર સુરતી હીરાએ હવે અંતરિક્ષમાં પણ પોતાની આગવી ઓળખ ઉભી કરી છે. આ માત્ર એક જ્વેલરી પીસ નથી, પરંતુ ભારતની અદ્યતન ટેક્નોલોજી, સુરતના કારીગરોની કુશળતા અને ડાયમંડ ઉદ્યોગની વૈશ્વિક ગુણવત્તાનું જીવંત પ્રતીક બની ગયું છે. ‘વિક્રમ-1’ રોકેટ દ્વારા સ્પેસમાં પહોંચેલા ‘કોસ્મિક બ્લૂમ’ના વીડિયો અને તસવીરો સોશિયલ મીડિયા પર ચર્ચાનો વિષય બન્યા છે. અંતરિક્ષના શૂન્યાવકાશમાં ડાયમંડની ચમક અને તેની ફેસેટ કટિંગ એટલી આકર્ષક દેખાઈ રહી છે કે નિષ્ણાતો પણ તેની પ્રશંસા કરી રહ્યા છે.
આ કૃતિમાં ઉપયોગમાં લેવાયેલા લેબગ્રોન ડાયમંડ સુરતની સંગિની-મૈત્રી લેબ્સમાં અદ્યતન ટેક્નોલોજી દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. તેમની ચમક, મજબૂતી અને ગુણવત્તા કુદરતી હીરા જેટલી જ શ્રેષ્ઠ હોવાનું જણાવવામાં આવે છે. સૌથી ખાસ વાત એ છે કે અંતરિક્ષના કઠિન વાતાવરણમાં પણ આ ડાયમંડની ગુણવત્તા અને ચમકમાં કોઈ ઘટાડો નોંધાયો નથી. ‘કોસ્મિક બ્લૂમ’ નામની આ વિશિષ્ટ કૃતિ અત્યંત બારીકીથી તૈયાર કરવામાં આવી છે. તેમાં કુલ 32 પિયર-કટ લેબગ્રોન ડાયમંડનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે, જેનું કુલ વજન 16.95 કેરેટ છે. ઉપરાંત ચાર અલગ-અલગ સાઇઝના ડાયમંડ અને લગભગ 11 ગ્રામ શુદ્ધ સોનાનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. આ આખી કૃતિની અંદાજિત કિંમત રૂ. 10 લાખથી વધુ હોવાનું જણાવવામાં આવે છે. આ પ્રોજેક્ટનો કોન્સેપ્ટ અને ઓર્ડર અમેરિકાના સાઉથ બે સ્થિત સંજના ત્રિપુરામલ્લુની ‘કોસ્મોસ ડાયમંડ’ કંપની દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો.
આ માસ્ટરપીસ સુરતની નિત્યા જેમ્સ એન્ડ જ્વેલરી લિમિટેડ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. કંપનીના રજનીકાંત ચાંચડના માર્ગદર્શન હેઠળ 20થી વધુ માસ્ટર કારીગરોની ટીમે સતત છ મહિના સુધી મહેનત કરીને આ અનોખી કૃતિ તૈયાર કરી હતી. દરેક ડાયમંડને એવી બારીકીથી સોનામાં જડવામાં આવ્યો છે કે સમગ્ર ડિઝાઇન ખીલેલા કમળ જેવી દેખાય. દરેક પાંખડીમાં ડાયમંડની ગોઠવણી એવી રીતે કરવામાં આવી છે કે પ્રકાશ પડતાં તેની ચમક અનેકગણી વધી જાય.
સામાન્ય જ્વેલરીને સ્પેસમાં મોકલી શકાતી નથી. રોકેટ લોન્ચિંગ દરમિયાન ભારે કંપન, અત્યંત ઊંચું દબાણ અને તાપમાનમાં ઝડપથી થતા ફેરફારોનો સામનો કરવો પડે છે. તેથી આ કમળને ખાસ સ્પેસ મિશનને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. બધા ડાયમંડને મજબૂત રીતે સોનામાં ફિટ કરવામાં આવ્યા હતા અને સમગ્ર કૃતિને ખાસ એરોસ્પેસ-ગ્રેડ એલ્યુમિનિયમ પ્લેટ પર સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી. આ ડિઝાઇનનો મુખ્ય હેતુ એ હતો કે રોકેટ લોન્ચિંગ દરમિયાન સર્જાતા કંપન અને સ્પેસમાં પહોંચ્યા પછીની પરિસ્થિતિમાં પણ કૃતિને કોઈ નુકસાન ન થાય. આ ખાસ ડિઝાઇનને કારણે ‘કોસ્મિક બ્લૂમ’ સફળતાપૂર્વક અંતરિક્ષ સુધી પહોંચ્યું અને ત્યાં પણ સંપૂર્ણ સુરક્ષિત રહ્યું.
આ કૃતિ માટે કમળની ડિઝાઇન માત્ર તેની સુંદરતાને કારણે પસંદ કરવામાં આવી નહોતી. ભારતીય સંસ્કૃતિમાં કમળને પવિત્રતા, વિકાસ, આત્મવિશ્વાસ અને સકારાત્મક ઊર્જાનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. કમળ ભગવાન બ્રહ્માનું આસન માનવામાં આવે છે અને આધ્યાત્મિક રીતે તેનું વિશેષ મહત્વ છે. આ જ કારણસર વિશ્વ સુધી ભારતની સાંસ્કૃતિક ઓળખ પહોંચાડવા માટે ‘લોટસ’ કોન્સેપ્ટ પસંદ કરવામાં આવ્યો હતો. ‘કોસ્મિક બ્લૂમ’ દ્વારા ભારતીય પરંપરા અને આધુનિક સ્પેસ ટેક્નોલોજી વચ્ચેનું સુંદર સંકલન રજૂ કરવામાં આવ્યું છે.
આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે વિશ્વના ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત લેબગ્રોન ડાયમંડથી બનેલી આવી કલાત્મક જ્વેલરી કોઈ સ્પેસ મિશનનો ભાગ બની છે. રજનીકાંત ચાંચડના જણાવ્યા મુજબ અત્યાર સુધી સુરતના ડાયમંડ દુનિયાભરના લોકોના જીવનના ખાસ પ્રસંગોને ચમકાવતા હતા, પરંતુ હવે પહેલી વખત તેમણે અંતરિક્ષમાં પણ પોતાની ઓળખ બનાવી છે. આ સિદ્ધિ માત્ર સુરત માટે જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર ભારતીય ડાયમંડ ઉદ્યોગ માટે ગૌરવની ક્ષણ છે.
આ સિદ્ધિ બાદ સુરતની ઓળખ માત્ર ટેક્સટાઇલ અને ડાયમંડ મેન્યુફેક્ચરિંગ હબ તરીકે સીમિત રહી નથી. હવે શહેર સ્પેસ આર્ટ, હાઈ-ટેક જ્વેલરી અને એરોસ્પેસ એપ્લિકેશન્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં પણ પોતાની નવી ઓળખ ઉભી કરી રહ્યું છે. નિષ્ણાતોના મતે ભવિષ્યમાં સ્પેસ મિશન માટે ખાસ ડિઝાઇન કરાયેલી જ્વેલરી, વૈજ્ઞાનિક પ્રોજેક્ટ્સમાં ડાયમંડનો ઉપયોગ અને નવી ટેક્નોલોજી આધારિત સંશોધનમાં પણ સુરતની ભૂમિકા વધી શકે છે.
‘કોસ્મિક બ્લૂમ’ માત્ર એક જ્વેલરી પીસ નથી, પરંતુ ભારતીય નવાચાર, સુરતી કારીગરોની અદભુત કળા અને વિશ્વસ્તરીય ડાયમંડ ઉદ્યોગની ક્ષમતાનું પ્રતીક બની ગયું છે. સુરતના લેબગ્રોન હીરાએ સાબિત કરી દીધું છે કે તેમની ચમક હવે માત્ર ધરતી પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ અનંત અવકાશને પણ ઝળહળાવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિ ભવિષ્યમાં ભારતીય ડાયમંડ ઉદ્યોગને વૈશ્વિક સ્તરે નવી ઊંચાઈ અપાવશે અને સુરતને સ્પેસ ટેક્નોલોજી સાથે જોડાયેલા નવા યુગમાં પ્રવેશ કરાવશે.
