બિહારના મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમાર અને ભાજપના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ નીતિન નવીન 10 એપ્રિલે રાજ્યસભાના સાંસદ તરીકે શપથ લેવાના છે. તેમના સાથે શિવેશ રામ, રામનાથ ઠાકુર અને ઉપેન્દ્ર કુશવાહા પણ એ જ દિવસે શપથ લેશે. રાજ્યસભા ચૂંટણી પછી રાજકીય વર્તુળોમાં ચર્ચા શરૂ થઈ છે કે શું નીતિશ કુમાર અને નીતિન નવીને 30 માર્ચ સુધીમાં બિહાર વિધાનસભાના સભ્યપદ પરથી રાજીનામું આપવું પડશે કે નહીં. કેટલાક અહેવાલોમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે જો તેઓ નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં રાજીનામું નહીં આપે, તો તેમની રાજ્યસભાની સભ્યપદ પર અસર પડી શકે છે. બિહાર સરકારના મંત્રી શ્રવણ કુમારે પણ કહ્યું હતું કે 14 દિવસની અંદર રાજીનામું આપવું જોઈએ. જેના કારણે રાજકીય ગૂંચવણ વધુ વધી હતી. પરંતુ આ મામલાની વિગતવાર તપાસમાં સ્પષ્ટ થયું છે કે હાલની પરિસ્થિતિમાં નીતિશ કુમાર અને નીતિન નવીન પર 30 માર્ચ સુધી રાજીનામું આપવાનો કોઈ કાનૂની બાંધછોડ નથી. આ ગેરસમજનું મુખ્ય કારણ “14 દિવસના નિયમ”ની ખોટી વ્યાખ્યા છે.
આ નિયમ ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ 101(2) સાથે જોડાયેલો છે. આ અનુચ્છેદ અનુસાર, કોઈ વ્યક્તિ એકસાથે સંસદ (લોકસભા અથવા રાજ્યસભા) અને રાજ્ય વિધાનસભા બંનેનો સભ્ય રહી શકતો નથી. જો કોઈ વ્યક્તિ બંને ગૃહોમાં ચૂંટાય છે, તો તેને એક ગૃહમાંથી રાજીનામું આપવું પડે છે. પરંતુ મહત્વનો મુદ્દો એ છે કે આ 14 દિવસની સમયમર્યાદા ક્યારે શરૂ થાય છે. નિયમ મુજબ, આ સમયગાળો ચૂંટણીના પરિણામ જાહેર થવાથી નહીં, પરંતુ ગેઝેટ સૂચના (સરકારી જાહેરાત) પ્રકાશિત થવાથી ગણવામાં આવે છે. એટલે કે, જ્યારે સુધી ચૂંટણીના પરિણામો સત્તાવાર રીતે ગેઝેટમાં પ્રકાશિત ન થાય, ત્યાં સુધી આ સમયમર્યાદા શરૂ થતી નથી. હાલમાં રાજ્યસભા ચૂંટણીના પરિણામો ગેઝેટમાં પ્રકાશિત થયા નથી. તેથી, નીતિશ કુમાર અને નીતિન નવીનને તાત્કાલિક રાજીનામું આપવાની જરૂર નથી. ગેઝેટ પ્રકાશિત થયા પછી જ તેઓને 14 દિવસની અંદર યોગ્ય નિર્ણય લેવો પડશે. આથી સ્પષ્ટ થાય છે કે હાલ ચાલી રહેલી રાજકીય ચર્ચાઓમાં ઘણી ગેરસમજ છે. કાનૂની રીતે જોવામાં આવે તો, બંને નેતાઓને હાલ કોઈ પણ સમયમર્યાદાનો ભંગ થતો નથી.
