નેપાળમાં વિનાશક પૂર બાદ અનેક વિસ્તારોમાં સ્થિતિ હજુ પણ ગંભીર અને પડકારજનક બની રહી છે. પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોની સ્થળ મુલાકાત અને પરિસ્થિતિની સમીક્ષા કર્યા બાદ વડાપ્રધાન બાલેન શાહે જણાવ્યું કે સરકારની સૌથી મોટી પ્રાથમિકતા હાલ રાહત અને બચાવ કામગીરીને ઝડપી બનાવવાની તેમજ ગુમ થયેલા લોકોની શોધ કરવાની છે. તેમણે કહ્યું કે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં ફસાયેલા અને વિસ્થાપિત થયેલા લોકોને સમયસર મદદ પહોંચાડવા માટે સરકાર પોતાના તમામ સંસાધનોનો ઉપયોગ કરી રહી છે.
બાલેન શાહે ગુરુવારે નુવાકોટ જિલ્લાના પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોની મુલાકાત લીધી હતી. અહીં તેમણે સ્થળ પરની પરિસ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કર્યું અને પૂરથી થયેલા નુકસાનની માહિતી મેળવી હતી. તેમણે અસરગ્રસ્ત નાગરિકો સાથે સીધી વાતચીત કરી અને તેમની મુશ્કેલીઓ અંગે જાણકારી મેળવી હતી. મુલાકાત દરમિયાન બાલેન શાહે સ્થાનિક જનપ્રતિનિધિઓ, સુરક્ષા દળોના કર્મચારીઓ અને સ્થળ પર તૈનાત તબીબી ટીમો સાથે પણ ચર્ચા કરી હતી. પૂર બાદ સર્જાયેલી સ્થિતિ, બચાવ કામગીરીની ગતિ અને અસરગ્રસ્ત લોકો સુધી પહોંચી રહેલી મદદ અંગે તેમણે વિગતવાર માહિતી મેળવી હતી.
તેમણે જણાવ્યું કે સરકારનું સમગ્ર ધ્યાન હાલ વિસ્થાપિત લોકો માટે સુરક્ષિત આશ્રયની વ્યવસ્થા કરવા પર કેન્દ્રિત છે. અનેક પરિવારો પોતાના ઘર છોડીને સુરક્ષિત સ્થળે પહોંચ્યા છે અથવા રાહત શિબિરોમાં રહેવા મજબૂર બન્યા છે. આવા લોકોને સમયસર ખોરાક, પીવાનું પાણી અને અન્ય જરૂરી વસ્તુઓ મળી રહે તે માટે તંત્ર દ્વારા પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે. પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં ઘાયલોની સારવાર પણ સરકારની મુખ્ય પ્રાથમિકતાઓમાં સામેલ છે. તબીબી ટીમો દ્વારા ઘાયલ લોકોને સારવાર આપવામાં આવી રહી છે. જ્યાં હોસ્પિટલ અને આરોગ્ય કેન્દ્રો સુધી પહોંચવું મુશ્કેલ છે ત્યાં જરૂરી તબીબી સહાય પહોંચાડવાના પ્રયાસો પણ કરવામાં આવી રહ્યા છે.
નેપાળમાં આવેલા વિનાશક પૂરના કારણે અનેક વિસ્તારોનો અન્ય શહેરો અને ગામો સાથેનો સંપર્ક તૂટી ગયો છે. રસ્તા, પુલ અને અન્ય માળખાંને ભારે નુકસાન થતાં બચાવ ટીમોને અસરગ્રસ્ત વિસ્તારો સુધી પહોંચવામાં મુશ્કેલી પડી રહી છે. કેટલાક વિસ્તારો હજુ પણ સંપૂર્ણપણે સંપર્ક વિહોણા હોવાનું સામે આવ્યું છે. nબાલેન શાહે નુવાકોટની મુલાકાત પૂર્ણ કર્યા બાદ કાઠમંડુ પરત ફરીને ખાતરી આપી હતી કે રાહત અને બચાવ કામગીરી સંપૂર્ણ તાકાત સાથે ચાલુ રાખવામાં આવશે. તેમણે જણાવ્યું કે ગુમ થયેલા લોકોની શોધ માટે સુરક્ષા દળો અને બચાવ ટીમો સતત કામ કરી રહી છે અને કોઈપણ અસરગ્રસ્ત વ્યક્તિ સુધી મદદ પહોંચાડવામાં કસર રાખવામાં આવશે નહીં.
નેપાળમાં બુધવારે સવારે આશરે 9 વાગ્યાની આસપાસ અચાનક આવેલા પૂરે અનેક વિસ્તારોની સ્થિતિ પળવારમાં બદલી નાખી હતી. શરૂઆતમાં આ ઘટના પાછળ ભૂકંપ અથવા ગ્લેશિયલ લેક આઉટબર્સ્ટ ફ્લડ એટલે કે GLOF જેવી શક્યતાઓ પર ચર્ચા થઈ હતી. જોકે, ત્યારબાદની તપાસમાં નેપાળ-તિબેટ સરહદ નજીક આવેલા લિરુંગ ગ્લેશિયરનો એક ભાગ તૂટીને નીચે પડ્યો હોવાનું સામે આવ્યું હતું. ગ્લેશિયરનો ભાગ તૂટતાં મોટી માત્રામાં પાણી, ખડકો અને કાટમાળ સાથે પ્રચંડ પ્રવાહ નીચે તરફ આવ્યો હતો. પાણીના આ જોરદાર પ્રવાહે આસપાસના વિસ્તારોમાં ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું હતું. અનેક મકાનો, રસ્તા અને પુલો કાટમાળ અને પાણીની ઝપેટમાં આવી ગયા હતા.
પૂરની તીવ્રતાનો અંદાજ નદીના કદમાં આવેલા મોટા ફેરફાર પરથી પણ લગાવી શકાય છે. માહિતી મુજબ, પૂર પહેલાં નદીની પહોળાઈ આશરે 90 મીટર હતી. વિનાશક પ્રવાહ આવ્યા બાદ નદીની પહોળાઈ વધીને લગભગ 490 મીટર સુધી પહોંચી ગઈ હતી. એટલે કે અચાનક આવેલા પાણી અને કાટમાળના પ્રચંડ પ્રવાહે નદીના પટને અનેકગણો વિસ્તારી દીધો હતો. નદીની પહોળાઈમાં આટલો મોટો વધારો થવાથી આસપાસના વિસ્તારોમાં ભારે વિનાશ સર્જાયો હતો. પાણીનો પ્રવાહ સામાન્ય માર્ગ છોડીને નવા વિસ્તારો તરફ વળ્યો, જેના કારણે રસ્તામાં આવતા મકાનો અને માળખાંને નુકસાન પહોંચ્યું હોવાનું માનવામાં આવે છે.
હાલ નેપાળ સરકાર અને સ્થાનિક તંત્ર સામે સૌથી મોટો પડકાર અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં પહોંચવાનો છે. સંપર્ક તૂટી ગયેલા ગામો સુધી ખોરાક, પાણી, દવાઓ અને અન્ય જરૂરી સામગ્રી પહોંચાડવા માટે બચાવ ટીમો સતત પ્રયાસ કરી રહી છે. હવામાન અને માર્ગની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને હેલિકોપ્ટર સહિત અન્ય વિકલ્પોનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ વિનાશક આફત બાદ અનેક પરિવારો હજુ પણ પોતાના સ્વજનોની શોધમાં છે. એક તરફ બચાવકર્મીઓ ગુમ થયેલા લોકોની શોધખોળ કરી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ સરકાર વિસ્થાપિત પરિવારોને તાત્કાલિક મદદ પહોંચાડવા માટે રાહત કામગીરીને વધુ મજબૂત બનાવી રહી છે.
બાલેન શાહની નુવાકોટ મુલાકાતથી સ્પષ્ટ થાય છે કે સરકાર હવે સ્થળ પરની વાસ્તવિક સ્થિતિના આધારે રાહત અને બચાવ કામગીરીને આગળ વધારવા પર ભાર મૂકી રહી છે. સ્થિતિ હજુ પણ પડકારજનક હોવાનું જણાવતાં તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અસરગ્રસ્ત લોકો સુધી સુરક્ષિત આશ્રય, ખોરાક, પાણી અને તબીબી સહાય પહોંચાડવી સરકારની મુખ્ય જવાબદારી છે. હાલ બચાવ કામગીરી સતત ચાલુ છે અને અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં સ્થિતિ સામાન્ય કરવા માટે મોટા પાયે પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે. જોકે, સંપર્ક તૂટી ગયેલા વિસ્તારો, તૂટેલા રસ્તા અને સતત વધી રહેલા નુકસાનને કારણે નેપાળ સામેનો પડકાર હજુ પણ મોટો છે.
