મધ્ય પ્રદેશ, ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહારમાં ચોમાસાની સક્રિયતાને કારણે અનેક વિસ્તારોમાં વરસાદની સ્થિતિ ગંભીર બની રહી છે. મધ્ય પ્રદેશના ઘણા જિલ્લાઓમાં રવિવારે પણ વરસાદનો દોર ચાલુ રહ્યો હતો. ભારે વરસાદને કારણે નદી-નાળાના જળસ્તરમાં વધારો થયો છે અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પણ પાણી ભરાવાની સ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે. બીજી તરફ ઉત્તર પ્રદેશમાં ગંગા સહિત અનેક નદીઓમાં પાણીનું સ્તર ઝડપથી વધી રહ્યું છે, જ્યારે બિહારમાં હવામાન વિભાગે 20 જિલ્લાઓ માટે યલો એલર્ટ જાહેર કર્યું છે.
મધ્ય પ્રદેશના ડિંડોરી જિલ્લામાં ભારે વરસાદ બાદ વહીવટી તંત્રએ સાવચેતીના પગલા તરીકે સોમવારે તમામ શાળાઓમાં રજા જાહેર કરી છે. નર્સરીથી લઈને ધોરણ 12 સુધીના તમામ વિદ્યાર્થીઓ માટે શાળાઓ બંધ રાખવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. ભારે વરસાદને કારણે વિદ્યાર્થીઓની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. મંડલા જિલ્લામાં પણ ભારે વરસાદની અસર જોવા મળી રહી છે. અહીં નર્મદા નદીનું જળસ્તર વધીને ભયજનક સપાટીથી ઉપર પહોંચી ગયું છે. નદીમાં પાણીનો પ્રવાહ વધતા આસપાસના વિસ્તારોમાં પણ ચિંતા વધી છે. સ્થાનિક તંત્ર દ્વારા પરિસ્થિતિ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને સાવચેત રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે.
મધ્ય પ્રદેશમાં વરસાદનું આ જોર આગામી દિવસોમાં પણ ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા પ્રમાણે રાજ્યમાં મોનસૂન ટ્રફ સક્રિય છે. સાથે જ બંગાળની ખાડીમાં લો-પ્રેશર સિસ્ટમ બનવાના કારણે વરસાદને વધુ વેગ મળી શકે છે. આ સિસ્ટમની અસરથી રાજ્યના અનેક વિસ્તારોમાં ફરી ભારે વરસાદનો દોર શરૂ થઈ શકે છે. વરસાદને કારણે નદીઓ અને જળાશયોમાં પાણીની આવક પણ વધી રહી છે. સતત વરસાદના કારણે નદી-નાળામાં પાણીનું સ્તર વધતું હોવાથી તંત્ર દ્વારા સ્થિતિ પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે. ખાસ કરીને જ્યાં નદીઓ ભયજનક સપાટીની નજીક પહોંચી રહી છે ત્યાં સ્થાનિક લોકોને સાવચેતી રાખવા સૂચના આપવામાં આવી રહી છે.
ઉત્તર પ્રદેશમાં પણ ચોમાસું સક્રિય બન્યું છે અને સતત થઈ રહેલા વરસાદને કારણે અનેક નદીઓમાં પાણીનો પ્રવાહ વધી ગયો છે. ગંગા, યમુના, શારદા અને સરયૂ સહિત 10થી વધુ નદીઓમાં પાણીનું સ્તર વધીને ભયજનક સપાટીની નજીક પહોંચી ગયું છે. નદીઓમાં પાણી વધતા કાંઠા વિસ્તારના લોકોમાં ચિંતા વધી છે. રાજ્યના કેટલાક વિસ્તારોમાં નદીઓ બેકાંઠે વહેતી હોવાના કારણે પૂરનો ખતરો પણ વધી રહ્યો છે. નદી કાંઠાના ગામો અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને ખાસ સાવચેતી રાખવાની જરૂર છે. સ્થાનિક તંત્ર દ્વારા નદીના જળસ્તર પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે અને જરૂર પડે તો લોકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવાની તૈયારીઓ પણ કરવામાં આવી રહી છે.
સોમવારે પણ ઉત્તર પ્રદેશના અનેક વિસ્તારોમાં વરસાદની શક્યતા છે. હવામાન વિભાગે લલિતપુર અને મહોબા જિલ્લામાં ભારે વરસાદને લઈને ચેતવણી જાહેર કરી છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદ પડવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. જેના કારણે સ્થાનિક વહીવટી તંત્રને પણ સાવચેત રહેવા માટે સૂચના આપવામાં આવી છે. ઉત્તર પ્રદેશમાં સતત વરસાદને કારણે નદીઓનું જળસ્તર વધતું હોવાથી પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાવાની શક્યતા વધી રહી છે. ખાસ કરીને ગંગા અને યમુના જેવી મોટી નદીઓમાં પાણી વધવાથી કાંઠાના વિસ્તારોમાં મુશ્કેલી ઊભી થઈ શકે છે. લોકોને નદીના કિનારે ન જવા અને પાણી ભરાયેલા રસ્તાઓ પર બિનજરૂરી અવરજવર ટાળવા માટે સલાહ આપવામાં આવી રહી છે.
બીજી તરફ બિહારમાં પણ ચોમાસું સક્રિય છે. રાજ્યના અનેક જિલ્લાઓમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસથી વરસાદ પડી રહ્યો છે. વરસાદને કારણે તાપમાનમાં ઘટાડો થયો છે, પરંતુ સાથે જ અનેક વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની સ્થિતિ અને વીજળી પડવાનો ખતરો પણ વધી ગયો છે. હવામાન વિભાગે સોમવારે બિહારના 20 જિલ્લાઓમાં વરસાદનું યલો એલર્ટ જાહેર કર્યું છે. આ વિસ્તારોમાં વરસાદની સાથે આકાશી વીજળી પડવાની પણ આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. તેથી લોકોને વરસાદ દરમિયાન ખાસ કરીને ખુલ્લા મેદાન, ઝાડ નીચે અને પાણી ભરાયેલા વિસ્તારોમાં ન જવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે.
બિહારના અનેક વિસ્તારોમાં ચોમાસાની સિસ્ટમ સક્રિય હોવાથી આગામી દિવસોમાં પણ વરસાદ ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે. સ્થાનિક તંત્રને પણ હવામાનની સ્થિતિ પર નજર રાખવા અને જરૂર પડે ત્યારે લોકોને મદદ પહોંચાડવા માટે તૈયાર રહેવાની સૂચના આપવામાં આવી છે. મધ્ય પ્રદેશ, ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહારની સ્થિતિ જોતા આગામી દિવસોમાં પણ ચોમાસાની અસર વધુ જોવા મળી શકે છે. એક તરફ મધ્ય પ્રદેશમાં ભારે વરસાદને કારણે શાળાઓ બંધ કરવાની ફરજ પડી છે, તો બીજી તરફ ઉત્તર પ્રદેશમાં નદીઓનું જળસ્તર સતત વધી રહ્યું છે. બિહારમાં પણ 20 જિલ્લાઓમાં વરસાદ અને આકાશી વીજળીનું જોખમ છે.
હાલ ત્રણેય રાજ્યોમાં તંત્ર દ્વારા સ્થિતિ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે. નદીઓના વધતા જળસ્તરને ધ્યાનમાં રાખીને કાંઠાના વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને સાવચેતી રાખવા માટે સૂચના આપવામાં આવી રહી છે. આગામી દિવસોમાં વરસાદનું પ્રમાણ વધે તો નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં મુશ્કેલી વધી શકે છે. તેથી સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર દ્વારા જાહેર કરવામાં આવતી સૂચનાઓનું પાલન કરવું અને ભારે વરસાદ દરમિયાન બિનજરૂરી મુસાફરી ટાળવી જરૂરી બની છે.