ભારતમાં જુલાઈ દરમિયાન થયેલા કોકરોચ જનતા પાર્ટી એટલે કે સીજેપીના આંદોલન દરમિયાન મોટા પ્રમાણમાં ઉપયોગમાં આવેલી BitChat એપને હવે ભારતમાં એપ સ્ટોર્સ પરથી હટાવી દેવામાં આવી છે. એપલના એપ સ્ટોર પરથી એપ હટાવવાની કાર્યવાહી બાદ આ અંગેની માહિતી સામે આવી છે. અગાઉ ગૂગલ પ્લે સ્ટોર પરથી પણ BitChatને દૂર કરવામાં આવી હતી. BitChatના સહ-સ્થાપક અને ટ્વિટરના ફાઉન્ડર જેક ડોર્સીએ 3 ઓક્ટોબરે એપલ તરફથી મળેલી નોટિસનો સ્ક્રીનશોટ શેર કરીને એપને ભારતમાં એપ સ્ટોર પરથી હટાવવામાં આવી હોવાની જાણકારી આપી હતી. એપલ તરફથી મળેલી નોટિસમાં જણાવાયું હતું કે મિનિસ્ટ્રી ઓફ ઈલેક્ટ્રોનિક્સ એન્ડ ઈન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજીની માંગ બાદ એપને ભારતમાં એપ સ્ટોર પરથી હટાવવાની કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.
BitChat સામાન્ય મેસેજિંગ એપ કરતાં અલગ રીતે કામ કરે છે. તેની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તેમાં મેસેજ મોકલવા માટે મોબાઈલ નેટવર્ક અથવા વાઈફાઈ પર આધાર રાખવાની જરૂર પડતી નથી. એપ Bluetooth Low Energy એટલે કે BLE આધારિત મેશ નેટવર્કનો ઉપયોગ કરે છે. આસપાસના મોબાઈલ ફોન એકબીજા સાથે જોડાઈને મેસેજને આગળ પહોંચાડવામાં મદદ કરે છે. સરળ ભાષામાં સમજીએ તો જો બે લોકોના ફોન સીધા એકબીજાની રેન્જમાં ન હોય, તો વચ્ચે રહેલા અન્ય ફોન મેસેજને એક ડિવાઈસમાંથી બીજા ડિવાઈસ સુધી પહોંચાડી શકે છે. આ રીતે અનેક ફોન એકસાથે જોડાઈને મેશ નેટવર્ક બનાવે છે અને મેસેજ આગળ રીલે થઈ શકે છે.
આ વ્યવસ્થાને કારણે BitChatના ઓફલાઈન મોડમાં સેલ્યુલર નેટવર્ક, વાઈફાઈ, ફોન નંબર કે કોઈ સેન્ટ્રલ સર્વરની જરૂર રહેતી નથી. એટલે એવી સ્થિતિમાં પણ લોકો એકબીજાને મેસેજ મોકલી શકે છે જ્યાં ઈન્ટરનેટ અથવા મોબાઈલ નેટવર્ક ઉપલબ્ધ ન હોય. BitChatમાં મોકલવામાં આવતા મેસેજ એન્ક્રિપ્ટેડ હોય છે. એટલે મેસેજને વચ્ચે રીલે કરતા અન્ય લોકો માટે તેની સામગ્રી વાંચવી સરળ રહેતી નથી. આ કારણસર એપને ખાસ કરીને ઈન્ટરનેટ અથવા મોબાઈલ નેટવર્ક ઉપલબ્ધ ન હોય તેવી પરિસ્થિતિમાં ઉપયોગી માનવામાં આવે છે.
જુલાઈમાં ભારતમાં સીજેપીના આંદોલન દરમિયાન BitChat અચાનક ચર્ચામાં આવી હતી. આંદોલન દરમિયાન સરકાર દ્વારા ઈન્ટરનેટ સેવા બંધ કરવામાં આવી હોવાના કારણે વિરોધ કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓએ એકબીજા સાથે સંપર્ક જાળવી રાખવા માટે આ એપનો ઉપયોગ કર્યો હતો. ઈન્ટરનેટ કનેક્શન વગર મેસેજ મોકલવાની ક્ષમતાના કારણે તે સમયે BitChatના ડાઉનલોડમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો હતો. 17 જુલાઈથી 23 જુલાઈ વચ્ચે BitChatના કુલ વૈશ્વિક ડાઉનલોડમાં ભારતનો હિસ્સો 85 ટકા જેટલો હતો. આ આંકડો દર્શાવે છે કે તે સમયગાળા દરમિયાન ભારતમાં એપનો ઉપયોગ કેટલો ઝડપથી વધ્યો હતો. ખાસ કરીને ઈન્ટરનેટ બંધ હોવા છતાં નજીકના ફોન મારફતે મેસેજ મોકલી શકવાની સુવિધા તેના માટે મહત્વપૂર્ણ બની હતી. હવે ભારતમાં એપ સ્ટોર્સ પરથી BitChatને દૂર કરવામાં આવતા તેના ઉપયોગ અને ઉપલબ્ધતા અંગે પણ ચર્ચા શરૂ થઈ છે. એપલની કાર્યવાહી મિનિસ્ટ્રી ઓફ ઈલેક્ટ્રોનિક્સ એન્ડ ઈન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજીની માંગ બાદ કરવામાં આવી હોવાનું સામે આવ્યું છે. આ પહેલાં ગૂગલના પ્લે સ્ટોર પરથી પણ એપને હટાવવામાં આવી હતી.
BitChatની ટેક્નોલોજીનો મૂળ વિચાર એવો છે કે ઈન્ટરનેટ વગર પણ નજીકના મોબાઈલ ડિવાઈઝને એકબીજા સાથે જોડીને સંદેશાવ્યવહાર ચાલુ રાખી શકાય. આ માટે દરેક ફોન મેશ નેટવર્કમાં એક નોડની જેમ કામ કરી શકે છે અને મેસેજને આગળના ફોન સુધી પહોંચાડવામાં મદદ કરી શકે છે. જુલાઈના આંદોલન દરમિયાન ભારતમાં તેના મોટા પ્રમાણમાં થયેલા ઉપયોગ બાદ હવે એપને એપ સ્ટોર્સ પરથી દૂર કરવાની કાર્યવાહી થઈ છે. ખાસ કરીને ઈન્ટરનેટ શટડાઉન દરમિયાન તેના ઉપયોગને કારણે BitChat ભારતમાં ખૂબ ઓછા સમયમાં ચર્ચામાં આવી હતી.
