બસ્તરમાં નક્સલવાદ વિરુદ્ધ સફળ ઓપરેશનોનું નેતૃત્વ કરનાર વરિષ્ઠ IPS અધિકારી સુંદરરાજ પી NIAમાં ઇન્સ્પેક્ટર જનરલ તરીકે નિમણૂક; આંતરિક સુરક્ષા ક્ષેત્રે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે પોસ્ટિંગ
કેન્દ્ર સરકારે છત્તીસગઢના નક્સલ પ્રભાવિત બસ્તર વિસ્તારમાં વર્ષો સુધી સફળ નક્સલ વિરોધી અભિયાન ચલાવનાર વરિષ્ઠ IPS અધિકારી સુંદરરાજ પી (P. Sundarraj)ને મોટી જવાબદારી સોંપી છે. કેન્દ્ર સરકારે તેમની રાષ્ટ્રીય તપાસ એજન્સી (NIA)માં ઇન્સ્પેક્ટર જનરલ (IG) તરીકે નિમણૂક કરી છે. તેમની નિમણૂકને દેશની આંતરિક સુરક્ષા,આતંકવાદ વિરોધી તંત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.સુંદરરાજ પી લાંબા સમયથી છત્તીસગઢના બસ્તર વિસ્તારમાં નક્સલવાદ સામેની લડતમાં મહત્વપૂર્ણ ચહેરા તરીકે ઓળખાય છે. નેતૃત્વ હેઠળ સુરક્ષા દળોએ અનેક સફળ ઓપરેશનો હાથ ધર્યા હતા, જેમાં ઘણા ટોચના માઓવાદી કમાન્ડરો માર્યા ગયા, મોટી સંખ્યામાં નક્સલીઓએ આત્મસમર્પણ કર્યું અને નક્સલ સંગઠનોની કામગીરીને ભારે ફટકો પડ્યો હતો.
કોણ છે સુંદરરાજ પી?
સુંદરરાજ પી ભારતીય પોલીસ સેવા (IPS)ના અનુભવી અધિકારી છે. તેઓ લાંબા સમય સુધી બસ્તર રેન્જના ઇન્સ્પેક્ટર જનરલ તરીકે કાર્યરત રહ્યા હતા. બસ્તર ભારતના સૌથી વધુ નક્સલ પ્રભાવિત વિસ્તારોમાંનું એક માનવામાં આવે છે, જ્યાં દાયકાઓથી માઓવાદી હિંસા સુરક્ષા દળો માટે પડકાર બની રહી છે.તેમણે પોતાના કાર્યકાળ દરમિયાન સુરક્ષા અભિયાન, ગુપ્તચર માહિતીના ઉપયોગ અને સ્થાનિક લોકો સાથે સંવાદ દ્વારા નક્સલવાદને નબળો પાડવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. તેમના નેતૃત્વ હેઠળ અનેક મોટા ઓપરેશનો સફળ રહ્યા હતા.
બસ્તરમાં બદલાયું સુરક્ષા ચિત્ર
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં બસ્તર વિસ્તારમાં સુરક્ષા દળોએ નક્સલીઓ સામે સતત કાર્યવાહી કરી હતી. સુરક્ષા દળોની આક્રમક વ્યૂહરચના અને સ્થાનિક સહયોગના કારણે માઓવાદી સંગઠનોને મોટું નુકસાન થયું હતું.સુંદરરાજ પી અનેક વખત જાહેરમાં કહી ચૂક્યા હતા કે બસ્તરમાં નક્સલવાદની શક્તિ સતત ઘટી રહી છે, મોટી સંખ્યામાં કેડરો આત્મસમર્પણ કરીને મુખ્ય પ્રવાહમાં જોડાઈ રહ્યા છે. 2026ની શરૂઆતમાં પણ તેમણે દાવો કર્યો હતો કે બસ્તરમાં હવે માત્ર મર્યાદિત સંખ્યામાં સક્રિય નક્સલીઓ બચ્યા છે.
ટોચના માઓવાદીઓ સામે મોટી સફળતા
બસ્તરમાં થયેલા કેટલાક સૌથી મોટા ઓપરેશનોમાં સુંદરરાજ પીનું માર્ગદર્શન મહત્વપૂર્ણ રહ્યું હતું. સુરક્ષા દળોએ અનેક કમાન્ડરોને ઠાર કર્યા હતા અને મોટા પ્રમાણમાં હથિયારો, વિસ્ફોટકો તથા સંચાર સાધનો જપ્ત કર્યા હતા.2025 દરમિયાન માત્ર બિજાપુર જિલ્લામાં જ સુરક્ષા દળોએ 144 માઓવાદીઓને નિષ્ક્રિય કર્યા હોવાનું જણાવાયું હતું. સાથે જ સેંકડો નક્સલીઓની ધરપકડ અને આત્મસમર્પણ પણ નોંધાયું હતું.
અમિત શાહે પણ કરી હતી પ્રશંસા
કેન્દ્રિય ગૃહમંત્રી Amit Shahએ પણ નક્સલ વિરોધી અભિયાનમાં સફળતા માટે છત્તીસગઢ પોલીસે સુરક્ષા અધિકારીઓનું સન્માન કર્યું હતું. આ પ્રસંગે સુંદરરાજ પીના યોગદાનની ખાસ નોંધ લેવામાં આવી હતી.તેમજ ગૃહ મંત્રાલય લાંબા સમયથી દેશમાંથી વામપંથી ઉગ્રવાદને સમાપ્ત કરવાની વ્યૂહરચના પર કામ કરી રહ્યું છે અને બસ્તરમાં થયેલી સફળતાઓને આ અભિયાનમાં માઇલસ્ટોન માનવામાં આવે છે.
સોશિયલ મીડિયા પર પણ લીધા હતા કડક નિર્ણયો
સુંદરરાજ પી તેમના વહીવટી નિર્ણયો માટે પણ જાણીતા રહ્યા છે. બસ્તરમાં સુરક્ષા ઓપરેશનો દરમિયાન સંવેદનશીલ માહિતી લીક ન થાય તે માટે તેમણે સુરક્ષા કર્મચારીઓ માટે સોશિયલ મીડિયા ઉપયોગ અંગે કડક માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી હતી.તેમનું માનવું હતું કે ઓપરેશનલ માહિતી બહાર જવાથી સુરક્ષા દળોની કાર્યવાહી જોખમમાં પડી શકે છે. આ નિર્ણયની રાષ્ટ્રીય સ્તરે ચર્ચા થઈ હતી.
NIAમાં શું રહેશે જવાબદારી?
National Investigation Agency (NIA) દેશની મુખ્ય આતંકવાદ વિરોધી તપાસ એજન્સી છે. 2008ના મુંબઈ આતંકી હુમલા બાદ તેની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. NIA આતંકવાદ, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, આંતરરાષ્ટ્રીય આતંકી નેટવર્ક, ઉગ્રવાદી સંગઠનો અને રાષ્ટ્રવિરોધી પ્રવૃત્તિઓ સાથે જોડાયેલા કેસોની તપાસ કરે છે. IG તરીકે સુંદરરાજ પી હવે આતંકવાદ અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ તપાસ અને ઓપરેશનોમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે. નક્સલવાદ સામેના તેમના મેદાની અનુભવને ધ્યાનમાં રાખીને તેમની નિમણૂકને વ્યૂહાત્મક માનવામાં આવી રહી છે.
છત્તીસગઢ માટે મિશ્ર લાગણીઓ
સુંદરરાજ પીની NIAમાં નિમણૂકને લઈને છત્તીસગઢમાં મિશ્ર લાગણીઓ જોવા મળી રહી છે. એક તરફ રાજ્યના સુરક્ષા અધિકારીઓ અને રાજકીય નેતાઓ તેમની નવી જવાબદારી માટે અભિનંદન આપી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ બસ્તરના લોકો અને પોલીસ કર્મચારીઓ માને છે કે તેમના જેવા અનુભવી અધિકારીની ખોટ અનુભવાશે.તેમણે સ્થાનિક સ્તરે વિશ્વાસ ઉભો કરીને નક્સલ પ્રભાવિત ગામોમાં વિકાસ અને સુરક્ષા વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. આ કારણે તેઓ માત્ર પોલીસ અધિકારી નહીં પરંતુ એક અસરકારક પ્રશાસક તરીકે પણ ઓળખાયા હતા.
આંતરિક સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ પગલું
દેશ હાલમાં આતંકવાદ, સાયબર સુરક્ષા, સરહદી ઘૂસણખોરી અને ઉગ્રવાદ જેવા પડકારોનો સામનો કરી રહ્યો છે. આવા સમયે મેદાની અનુભવ ધરાવતા અધિકારીઓને NIA જેવી એજન્સીમાં લાવવાનું કેન્દ્ર સરકારનું પગલું મહત્વપૂર્ણ ગણાઈ રહ્યું છે.સુંદરરાજ પીની બસ્તરમાં પ્રાપ્ત સફળતાઓને જોતા સુરક્ષા નિષ્ણાતો માને છે કે તેઓ NIAમાં પણ મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપી શકે છે. ખાસ કરીને આંતરિક સુરક્ષા અને સંગઠિત ઉગ્રવાદ સામેની લડતમાં તેમનો અનુભવ ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે.
બસ્તરમાં નક્સલવાદ સામેની લડતમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવનાર IPS સુંદરરાજ પીની NIAમાં IG તરીકે થયેલી નિમણૂક માત્ર એક પ્રશાસનિક બદલી નથી, પરંતુ દેશની આંતરિક સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં એક મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર માનવામાં આવી રહી છે. બસ્તરમાં તેમની સફળ કામગીરી, નક્સલવાદ વિરુદ્ધના પરિણામો સુરક્ષા ક્ષેત્રે તેમના અનુભવને ધ્યાનમાં લેતા હવે સૌની નજર NIAમાં તેમની નવી ભૂમિકા પર રહેશે.