વૈશ્વિક સંકેતોથી ભારતીય બજારમાં ગભરાટ
ભારતીય શેરબજારમાં આજે ભારે વેચવાલી જોવા મળી અને સપ્તાહના સૌથી નબળા ટ્રેડિંગ સેશનમાં સેન્સેક્સ એક તબક્કે 1,600થી વધુ પોઈન્ટ તૂટી ગયો, જ્યારે નિફ્ટીમાં પણ નોંધપાત્ર ઘટાડો નોંધાયો. બજારમાં અચાનક આવેલી તેજ મંદીએ રોકાણકારોમાં ગભરાટ ફેલાવ્યો અને લાખો કરોડ રૂપિયાની માર્કેટ વેલ્યૂ ઘટી ગઈ. બજારના વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે આ ઘટાડા પાછળ એક માત્ર કારણ જવાબદાર નથી, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય આર્થિક અનિશ્ચિતતા, વિદેશી રોકાણકારોની વેચવાલી, ટેક અને બેન્કિંગ શેરોમાં ભારે દબાણ તેમજ વૈશ્વિક બજારોમાંથી મળેલા નબળા સંકેતોનું સંયુક્ત પરિણામ છે.
ટ્રેડિંગની શરૂઆતથી જ બજારમાં નકારાત્મક વલણ જોવા મળ્યું હતું. શરૂઆતના કલાકોમાં જ સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી બંને લાલ નિશાનમાં પહોંચી ગયા હતા. દિવસ આગળ વધતા વેચવાલી વધુ તેજ બની અને લગભગ તમામ મુખ્ય સેક્ટરોમાં દબાણ જોવા મળ્યું. ખાસ કરીને બેન્કિંગ, માહિતી પ્રૌદ્યોગિકી (IT), ઓટો, મેટલ અને ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસિસના શેરોમાં ભારે ઘટાડો નોંધાયો.બજારમાં આવેલા આ ઘટાડાનું સૌથી મોટું કારણ વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા અંગે વધતી ચિંતાઓ માનવામાં આવી રહી છે. અમેરિકામાં વ્યાજદર લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહેવાની શક્યતા, વૈશ્વિક વૃદ્ધિ ધીમી પડવાની આશંકા અને મોટા દેશોમાં આર્થિક મંદીના સંકેતોને કારણે વિશ્વભરના રોકાણકારો જોખમી સંપત્તિમાંથી નાણાં બહાર કાઢી રહ્યા છે. તેની સીધી અસર ભારતીય શેરબજાર પર પણ જોવા મળી.
વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII) દ્વારા સતત વેચવાલી પણ બજાર પર ભારે પડી છે. જ્યારે વિદેશી રોકાણકારો મોટા પ્રમાણમાં શેર વેચે છે ત્યારે બજારમાં લિક્વિડિટી પર અસર પડે છે અને મુખ્ય ઇન્ડેક્સમાં ઝડપી ઘટાડો જોવા મળે છે. બજાર નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે છેલ્લા કેટલાક સત્રોથી વિદેશી મૂડી બહાર જવાની પ્રક્રિયા ચાલુ હોવાથી બજાર પર દબાણ વધ્યું છે.ભારતીય રૂપિયામાં નબળાઈ અને કાચા તેલના ભાવમાં વધઘટે પણ રોકાણકારોની ચિંતા વધારી છે. ભારત પોતાની ઊર્જાની જરૂરિયાત માટે મોટા પ્રમાણમાં આયાત પર આધારિત હોવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલ મોંઘું થવાથી મોંઘવારી અને વેપાર ખાધ વધવાની આશંકા રહે છે. આવી સ્થિતિમાં શેરબજારમાં સાવચેતીભર્યું વલણ જોવા મળે છે.
આઈટી ક્ષેત્રના શેરોમાં ખાસ કરીને વધુ દબાણ જોવા મળ્યું. અમેરિકન બજાર પર આધારિત ભારતીય IT કંપનીઓ માટે વૈશ્વિક માંગમાં ઘટાડાની ચિંતા રોકાણકારોને સતાવી રહી છે. બેન્કિંગ શેરોમાં પણ નફાવસૂલી જોવા મળતાં બેન્ચમાર્ક ઇન્ડેક્સ પર તેનો સીધો પ્રભાવ પડ્યો.મિડકેપ અને સ્મોલકેપ શેરો પણ વેચવાલીથી બચી શક્યા નહીં. અગાઉના મહિનાઓમાં તેજીથી વધેલા ઘણા શેરોમાં રોકાણકારોએ નફો બુક કરવાનું પસંદ કર્યું, જેના કારણે આ કેટેગરીના શેરોમાં પણ નોંધપાત્ર ઘટાડો નોંધાયો.
બજારમાં આવેલા આ ઘટાડાથી રોકાણકારોની સંપત્તિમાં ભારે ઘટાડો થયો છે. લિસ્ટેડ કંપનીઓના કુલ બજાર મૂલ્યમાં એક જ દિવસમાં લાખો કરોડ રૂપિયાનો ઘટાડો નોંધાયો હોવાનું બજારના અંદાજ દર્શાવે છે. જો કે ચોક્કસ આંકડા ટ્રેડિંગ પૂર્ણ થયા બાદ જ સ્પષ્ટ થાય છે.નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આવી સ્થિતિમાં ગભરાઈને રોકાણ વેચી દેવાના બદલે લાંબા ગાળાના રોકાણકારોએ પોતાના પોર્ટફોલિયોની સમીક્ષા કરવી જોઈએ. મજબૂત ફંડામેન્ટલ ધરાવતી કંપનીઓમાં લાંબા ગાળાનું રોકાણ ઘણીવાર આવી અસ્થિરતામાં પણ ટકી રહે છે.
બજારમાં ઘટાડા દરમિયાન સૌથી વધુ દબાણ બેન્કિંગ, IT, મેટલ અને ઓટો ઇન્ડેક્સ પર રહ્યું, જ્યારે કેટલાક ડિફેન્સિવ સેક્ટર જેમ કે FMCG અને ફાર્મામાં તુલનાત્મક રીતે ઓછી અસર જોવા મળી. તેમ છતાં સમગ્ર બજારમાં નકારાત્મક ભાવનાનું પ્રભુત્વ રહ્યું.આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં પણ એશિયા અને યુરોપના મોટા ભાગના ઇન્ડેક્સ નબળા રહ્યા હતા. વૈશ્વિક રોકાણકારો અમેરિકન ફેડરલ રિઝર્વની આગામી નીતિ, વૈશ્વિક મોંઘવારી અને ભૂરાજકીય તણાવ પર નજર રાખી રહ્યા છે. આ તમામ પરિબળોની અસર ભારતીય બજારમાં પણ જોવા મળી.
બજાર વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે આગામી દિવસોમાં વૈશ્વિક સંકેતો, વિદેશી રોકાણકારોની ખરીદી-વેચવાલી, કંપનીઓના ત્રિમાસિક પરિણામો અને આર્થિક આંકડાઓ બજારની દિશા નક્કી કરશે. જો વૈશ્વિક પરિસ્થિતિમાં સુધારો થશે તો બજારમાં પુનઃ તેજી જોવા મળી શકે છે, પરંતુ અનિશ્ચિતતા યથાવત રહેશે તો અસ્થિરતા ચાલુ રહેવાની શક્યતા પણ નકારી શકાય નહીં.હાલ માટે બજારનો મુખ્ય સંદેશ સ્પષ્ટ છે—વૈશ્વિક આર્થિક દબાણ અને રોકાણકારોની સાવચેતીને કારણે ભારતીય શેરબજાર ભારે દબાણ હેઠળ છે. નિષ્ણાતો રોકાણકારોને અફવાઓથી દૂર રહી, ગુણવત્તાસભર રોકાણ અને લાંબા ગાળાની વ્યૂહરચના અપનાવવાની સલાહ આપી રહ્યા છે.
