The Latest
-
Vadodaraધો.10 અંગ્રેજીના પેપરમાં મિશન ઓપરેશન સિંદૂર પર પ્રશ્ન પૂછાયો
-
Gujaratગુજરાત વિધાનસભામાં ગરમાવો: ગોપાલ ઇટાલિયા અને હર્ષ સંઘવી વચ્ચે ભણતર મુદ્દે થઈ તૂતૂમેંમેં…
-
Vadodaraવડોદરામાં ગેસના પુરવઠા બાબતે અંધાધૂંધી, કલેક્ટર તંત્ર ઊંઘતું ઝડપાયું, લોકોમાં ભયનો માહોલ
-
Vadodaraએબીવીપી સામે બગાવત કરનારાઓને ભાજપમાં ‘લહાણી’: વડોદરા યુવા મોરચાની નિમણૂકોમાં ભડકો
-
Sportsગુજરાત જાયન્ટ્સને મળ્યા નવા કોચ: ‘કબડ્ડીના ચાણક્ય’ રણધીર સિંહ સેહરાવતની નિમણૂક
-
Gujarat5 વર્ષમાં ગુજરાતીઓએ ચૂકવ્યા રૂ. 20,383 કરોડ ટોલ, વિકાસ માટે કેન્દ્રે ખર્ચ્યા રૂ. 47,236 કરોડ
-
Gujaratઅમદાવાદ અને સુરત માટે સારા સમાચાર: ગુજરાત સરકારે 34 નવી અત્યાધુનિક મેટ્રો ટ્રેનોનો ઓર્ડર આપ્યો
-
Anandઆણંદ પાસે મિનિટ્રકની અડફેટે નડિયાદ ગ્રામ્ય પોલીસના ASIનું મોત
-
SURATહાય..હાય..ગરમી…સુરતીઓ 41 ડિગ્રીમાં શેકાયા, માર્ચમાં મે જેવી ગરમીથી લોકો ત્રાહિમામ
-
Top News Mainહોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં થાઈ કાર્ગો જહાજ પર હુમલો: ગુજરાત તરફ આવી રહેલા જહાજના 20 ક્રૂ બચાવાયા, 3 હજુ ગુમ
-
Businessઈરાન યુદ્ધ વચ્ચે પીએમ મોદીનું નિવેદન: ભારતમાં કોઈ સંકટ નથી, અફવાઓથી દૂર રહો
-
Worldઈરાન- અમેરિકા યુદ્ધનો 12મો દિવસ: તેહરાન પર નવા હુમલા, ઈરાનનો યુદ્ધ ચાલુ રાખવાનો સંકલ્પ
-
Nationalમિડલ ઈસ્ટમાં ફસાયેલા ભારતીયો માટે રાહત: એર ઇન્ડિયા અને ઇન્ડિગોની સ્પેશિયલ ફ્લાઇટ્સ શરૂ
-
National13 વર્ષથી પથારીવશ દીકરાને ઈચ્છામૃત્યુની મંજૂરી: સુપ્રીમ કોર્ટનો ઐતિહાસિક અને ભાવુક ચુકાદો
-
Worldસુપ્રીમ લીડર ખામેની સુરક્ષિત અને સ્વસ્થ: ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિના પુત્રનો દાવો
-
Gujaratગુજરાતમાં ‘હીટવેવ’નો પ્રકોપ: આગામી ૩ દિવસ ભારે, રાજકોટમાં તાપમાન ૪૨ ડિગ્રીને પાર
-
Gujaratસુરત – ડ્રગ્સ નેટવર્ક પર તવાઈ, વધુ 9 કિલો ‘એટોમિડેટ’ જપ્ત; કુલ આંકડો 50 કિલોએ પહોંચ્યો
-
Gujaratરાજ્યમાં વાયુ પ્રદૂષણ નિવારણ માટે કેન્દ્રે 474.98 કરોડ ફાળવ્યા- 71.36 કરોડ હજુ વણવપરાયેલા
-
Gujaratગુજરાત બન્યું પ્રવાસીઓનું પસંદગીનું રાજ્ય , 22.27 કરોડ પ્રવાસીઓનો રેકોર્ડ, બજેટ ₹2101 કરોડે પહોંચ્યું
-
Gujaratધોલેરા બનશે ‘સેમિકોન સિટી’, ઉદ્યોગ ક્ષેત્રે ગુજરાતનો વૈશ્વિક દબદબો, બજેટમાં ઉદ્યોગ ક્ષેત્ર માટે ₹13,942 કરોડની જોગવાઈ, લાખો રોજગારીનું સર્જનનું વચન
-
Gujarat‘પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના’ હેઠળ આવાસ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં ગુજરાત દેશમાં પ્રથમ નંબરે
-
Gujaratરાજ્યમાં ૧,૫૪૬ નવી મહેસૂલી જગ્યાઓ ઊભી કરાશે – iORA પોર્ટલથી ૩૯ સેવાઓ ઓનલાઇન અને ૫૦ સેવાઓ ‘વન ડે સર્વિસ’ હેઠળ
-
Nationalટ્રેનમાં મુસાફરી કરવાના છો? તો આ ધ્યાનમાં રાખો: LPG અછત વચ્ચે રેલવેનો મોટો નિર્ણય
-
Gujaratગુજરાતના ઉદ્યોગોને નવી ટેકનોલોજીનો આધાર , ગાંધીનગરમાં ઉર્જા પ્રયોગશાળા, તાલીમ કેન્દ્ર અને પરિષદ ખંડનું ઉદ્ઘાટન
-
Gujaratઆદિવાસીઓની જમીન સુરક્ષિત રાખવા 73AA કાયદાની કડક અમલવારી જરૂરી- ડો. તુષાર ચૌધરી
-
Gujaratગુજરાતમાં ગરમીનો કહેર વધ્યો – અનેક શહેરોમાં ગરમી ૪૧–૪૨ ડિગ્રી સુધી પહોંચી
-
Businessઅમદાવાદ બનશે ‘ઓલિમ્પિક રેડી સિટી’
-
Gujaratસ્થાનિક સ્વરાજની ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસ 50% યુવાનોને તક આપશે
-
SURATસચિન હોજીવાલા કમ્પાઉન્ડની કેમિકલ કંપનીમાં ભીષણ આગ, ધડાધડ 30થી વધુ બ્લાસ્ટથી ફફડાટ
-
Gujaratકડક સુરક્ષા બીસીજીની ચૂંટણીની મતગણતરી શરૂ
જમ્મુ અને કાશ્મીર જેવી નાની ગણાતી ટીમે તેની પ્રથમ રણજી ટ્રોફી – જે દેશની સર્વોચ્ચ સ્થાનિક ક્રિકેટ ટુર્નામેન્ટ છે – તે જીતી લીધી છે. બંદૂકોના ગડગડાટ અને બોમ્બ વિસ્ફોટોની પૃષ્ઠભૂમિમાં અને તેનાથી પણ વધુ ગંભીર રીતે જમ્મુ અને કાશ્મીરની પ્રાદેશિક ઓળખના અલગાવવાદ વચ્ચે, તેઓ છેલ્લા કેટલાક સમયમાં બે વાર સેમી-ફાઇનલ સુધી પહોંચીને સફળતાનાં દ્વાર ખખડાવી રહ્યા હતા. પરંતુ અંતિમ સિદ્ધિ વર્ષ ૨૦૨૬માં પ્રાપ્ત થઈ.
જો આ જમ્મુ અને કાશ્મીરના રમતગમતના ક્ષેત્રમાં એક મોટું નિવેદન છે, તો વ્યાપક ભારતીય ફલક પર પણ છે જ્યાં ક્રિકેટ એ એક અલગ પ્રકારનો ધર્મ છે. આ જીત માત્ર કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર રાષ્ટ્ર માટે બહુપરિમાણીય છે. જે કોઈ પણ આ ઐતિહાસિક વિજયને માત્ર બંદૂકની સંસ્કૃતિમાંથી બહાર આવવા તરીકે જોઈ રહ્યા છે અથવા તેની સમીક્ષા કરી રહ્યા છે અને તેને માત્ર કાશ્મીર સાથે જોડીને ભૂલ કરી રહ્યા છે, તેઓ કાં તો અજ્ઞાન છે અથવા જમ્મુ અને કાશ્મીરની બહુસ્તરીય ઓળખની કટોકટીની જટિલતાઓથી વાકેફ નથી. હવે આ ટ્રોફી જમ્મુ અને કાશ્મીર ક્રિકેટ એસોસિએશન (જેકેસીએ)ના કબાટમાં સ્થાન પામી છે, જે પોતે પ્રાદેશિક પક્ષપાત અને રાજકીય આધિપત્ય હેઠળના ખરાબ ઇતિહાસમાંથી પસાર થયું છે. રાજકીય નેતાઓ જેકેસીએના વડા બનવા (અથવા તેના પર કબજો કરવા) માટે ઉત્સુક હોવા છતાં, તેમણે રમતને મદદ કરવા માટે બહુ ઓછું કામ કર્યું. તે જાણે અન્ય ટીમો સામે લડતી ‘જમ્મુ વિરુદ્ધ કાશ્મીર’ની ટીમ હતી.
આ મુશ્કેલ પરિસ્થિતિનો મક્કમતાથી સામનો કરવાનું શ્રેય જમ્મુ પ્રદેશના ચિનાબ વેલીના એક સમયે દૂરના ગણાતા ભલેસા ગામના એ છોકરાને જાય છે, જેણે પોતાની ક્રિકેટની સિદ્ધિઓ અને સફળતાઓ ઉપરાંત, દેશમાં ક્રિકેટ પ્રશાસન પર નિયંત્રણ રાખતી સર્વોચ્ચ સંસ્થા બીસીસીઆઈના અધ્યક્ષ પદ સુધીની મજલ કાપી છે. તેના માટે તેમજ જે એન્ડ કે માટે આ કોઈ નાની સિદ્ધિ ન હતી. બીસીસીઆઈના વર્તમાન વડા મિથુન મનહાસે માત્ર તે સિસ્ટમમાં સુધારો કરવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું ન હતું જેણે તેમને દિલ્હીમાં પોતાનું ક્રિકેટ ભવિષ્ય શોધવા માટે મજબૂર કર્યા હતા, પરંતુ જમ્મુ અને કાશ્મીર ચેમ્પિયન બને તે પણ સુનિશ્ચિત કર્યું હતું. તેમણે એક કરતાં વધુ રીતે ક્રિકેટનો ઇતિહાસ રચ્યો છે.
બીજા એક ચેમ્પિયનનો ઉલ્લેખ ન કરવો એ અયોગ્ય ગણાશે, જેઓ એક પૂર્વ ક્રિકેટર છે અને મનહાસની જેમ જ તત્કાલીન જેકેસીએ દ્વારા તેમની સાથે પણ અન્યાયી વર્તન કરવામાં આવ્યું હતું અને અંતે, તેઓ પણ દિલ્હી જઈને વસ્યા. રણજી ટ્રોફી વિજેતા ટીમના મુખ્ય કોચ અજય શર્મા પવિત્ર ત્રિકુટા પહાડીઓમાં (વૈષ્ણોદેવી મંદિર) વસેલા પાંથલ ગામના વતની છે. મનહાસ દ્વારા તેમને આ પડકાર સ્વીકારવા માટે મનાવવામાં આવ્યા હતા, જે તેમણે શરૂઆતના ખંચકાટ અને ઇનકાર પછી સ્વીકારી લીધો હતો અને મનહાસ-શર્માની જોડીએ જે હાંસલ કર્યું તે ઇતિહાસ છે, પરંતુ તે બીસીસીઆઈના સમર્થન વિના શક્ય ન હતું. તેમની સૌથી મોટી સિદ્ધિ, જે અંતિમ વિજય તરફ દોરી ગઈ, તે બંને પ્રદેશોના ખેલાડીઓને સંકોચ દૂર કરવા, પ્રાદેશિક દુશ્મનાવટનો બોજ ઉતારી દેવા અને તેમના અંગત હિતમાં તથા જમ્મુ-કાશ્મીરના સંદર્ભમાં રમત વિશે નવેસરથી વિચારવા માટે પ્રેરિત કરવાની અને મનાવવાની હતી. આ યોજના સફળતાપૂર્વક કામ કરી ગઈ અને તેનું પરિણામ આજે સૌની સામે છે.
પ્રથમ, પ્રાદેશિક વિભાજન જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં સ્વાર્થી રાજકીય હિતોને અનુકૂળ આવી શકે છે. તે દિલ્હીના શાસકોના શસ્ત્રાગારમાં પણ એક શક્તિશાળી હથિયાર રહ્યું છે. પરંતુ તે કોઈ પણ રીતે જમ્મુ અને કાશ્મીરનાં લોકોને અનુકૂળ નથી. પ્રાદેશિક એકતા, જે સાંપ્રદાયિક વિભાજનના તેજ રંગો પર પણ હાવી થઈ શકે છે (આ વિભાજન રોપવામાં સ્વાર્થી તત્ત્વો સમયાંતરે સફળ રહ્યા છે) તે આતંકવાદને જડમૂળથી ઉખેડવામાં પણ ચમત્કાર કરી શકે છે. રણજી ટ્રોફીની જીતે આ વાત કોઈ પણ શંકા વિના સાબિત કરી દીધી છે.
ક્રિકેટ સ્ટાર્સ આકીબ નબી, કેપ્ટન પારસ ડોગરા, અબ્દુલ સમદ, યાવર હસન, શુભમ પુંડીર, સાહિલ લોત્રા, આબિદ મુશ્તાક અને અન્ય લોકો એક એવું મિશ્રણ હતું જેઓ લગભગ દરેક જિલ્લાનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા હતા. આ કોઈ સપ્રમાણ પ્રતિનિધિત્વ ન હતું, પરંતુ તે બધા યોગ્યતાના આધારે હતા જે તેમણે ખૂબ જ સારી રીતે સાબિત કર્યું છે. બીજું, અને તેનાથી પણ વધુ મહત્ત્વનું, આ મોડેલ જમ્મુ-કાશ્મીર અને દિલ્હીના તમામ રાજકીય પક્ષોના રાજકીય નેતૃત્વ માટે સીધો સંદેશ છે.
તેમણે વિભાજનકારી વિચારસરણી છોડવી જોઈએ – જે હવે મતોની શોધમાં વિભાગીય અને પેટા-વિભાગીય સ્તરે વિભાજન સુધી નીચે આવી ગઈ છે – અને સમજવું જોઈએ કે ઉજ્જવળ ભવિષ્ય એકતા અને સંવાદિતામાં રહેલું છે, પછી તે નવી ઊંચાઈઓ પ્રાપ્ત કરવાની વાત હોય (જેમ કે રણજી ટ્રોફીની જીતમાં થયું) અથવા મુશ્કેલીઓ સામે લડવાની વાત હોય જે ખાસ કરીને 5 ઓગસ્ટ, 2019ના ઘટનાક્રમ પછી પુષ્કળ પ્રમાણમાં છે. વિભાજનકારી રાજનીતિએ દિલ્હી અને જે એન્ડ કેના કેટલાક રાજકીય નેતાઓને વ્યક્તિગત લાભ અપાવ્યો હશે, પરંતુ તેણે ભૂતપૂર્વ રાજ્ય અને તેનાં લોકોને તમામ રીતે નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. રણજી ટ્રોફીની જીત આશાની જ્યોતને ઊંચી રાખે છે અને તમામ હિતધારકોએ, ખાસ કરીને રાજકીય નેતૃત્વે આ ક્ષણને જાળવી રાખવી જોઈએ અને આ ભાવનાને આગળ ધપાવવી જોઈએ.
મિથુન મનહાસની ટીમને તમામ શ્રેય જાય છે જેમાં મુખ્ય કોચ અજય શર્મા, સપોર્ટ સ્ટાફ અને ક્રિકેટ સ્ટાર્સનો સમાવેશ થાય છે જેઓ જમ્મુ અને કાશ્મીરના તમામ ખૂણેથી આવ્યા હતા. છેલ્લે પણ મહત્ત્વની વાત એ છે કે, તે સમજાય તેવી વાત છે કે મનહાસ બીસીસીઆઈના સીઈઓ બન્યા તે પહેલાં પણ બીસીસીઆઈના સમર્થન વિના આ શક્ય બન્યું ન હોત. ‘સંગઠિત રહીશું તો ટકીશું અને વિભાજિત થઈશું તો હારીશું’ – જમ્મુ અને કાશ્મીર માટે રણજી ટ્રોફીની જીત આ સંદેશ ભારપૂર્વક આપે છે. ચાલો આ તકને જે એન્ડ કે ના એકંદર સંદર્ભમાં ગુમાવીએ નહીં.
– આ લેખમાં પ્રગટ થયેલાં વિચારો લેખકનાં પોતાના છે.