જો ઈરાન-ઈઝરાયલ યુદ્ધ વધશે તો ભારતને LPG ની સંભવિત અછતનો સામનો કરવો પડશે. તેના જવાબમાં સરકારે કટોકટીની સત્તાઓનો ઉપયોગ કરીને દેશની તમામ તેલ રિફાઈનરીઓને LPG ઉત્પાદન વધારવાનો આદેશ આપ્યો છે.
રોઈટર્સના અહેવાલ મુજબ મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવ અને સપ્લાય ચેઈન વિક્ષેપો ગેસ પુરવઠાને અસર કરી શકે છે. આ ખતરાની અપેક્ષા રાખીને સરકારે ગુરુવારે મોડી રાત્રે આદેશ જારી કર્યો. આદેશમાં જણાવાયું છે કે રિફાઈનરીઓ હવે પ્રોપેન અને બ્યુટેનના તેમના સ્ટોકનો ઉપયોગ ફક્ત રસોઈ ગેસના ઉત્પાદન માટે કરશે. આનો અર્થ એ છે કે આ ગેસનો ઉપયોગ અન્ય કોઈ હેતુ માટે કરવામાં આવશે નહીં.
સરકારી કંપનીઓને પ્રાથમિકતા મળશે
આ આદેશ મુજબ બધી કંપનીઓએ રાજ્યની માલિકીની તેલ કંપનીઓ – ઈન્ડિયન ઓઈલ કોર્પોરેશન (IOC), હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ (HPCL) અને ભારત પેટ્રોલિયમ (BPCL) ને પ્રોપેન અને બ્યુટેન સપ્લાય કરવાની રહેશે. ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે દેશના આશરે 332 મિલિયન સક્રિય LPG ગ્રાહકોને અવિરત ગેસ સિલિન્ડર મળતા રહે.
રિલાયન્સની નિકાસ અને પેટ્રોકેમિકલ ઉત્પાદન પર અસર પડશે
આ સરકારના નિર્ણયની સીધી અસર ખાનગી ક્ષેત્રની કંપનીઓ પર પડી શકે છે, ખાસ કરીને રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ (RIL) પર. પ્રોપેન અને બ્યુટેનના ડાયવર્ઝનથી પેટ્રોલના ગ્રેડિંગમાં સુધારો કરવા માટે વપરાતા આલ્કાઇલેટ્સના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થશે. ગયા વર્ષે રિલાયન્સે દર મહિને સરેરાશ ચાર આલ્કાઇલેટ કાર્ગોની નિકાસ કરી હતી. વધુમાં સરકારે રિફાઇનર્સને પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ હાલમાં પેટ્રોકેમિકલ ઉત્પાદન માટે આ વાયુઓનો ઉપયોગ ન કરે.
કંપનીઓનો નફો ઘટી શકે છે
ઉદ્યોગ નિષ્ણાતો અને વેપાર સૂત્રો કહે છે કે પેટ્રોકેમિકલ્સને બદલે LPG ઉત્પાદન માટે પ્રોપેન અને બ્યુટેનનો ઉપયોગ કરવાથી કંપનીઓના માર્જિન પર અસર પડશે. હકીકતમાં પોલીપ્રોપીલિન અને આલ્કાઇલેટ્સ જેવા પેટ્રોકેમિકલ ઉત્પાદનો બજારમાં LPG કરતાં વધુ સારા ભાવે વેચાય છે. આવી સ્થિતિમાં આ સરકારી આદેશ પેટ્રોકેમિકલ કંપનીઓના નફા પર અસર કરી શકે છે.
કતારમાં ગેસનું ઉત્પાદન બંધ, ભારતમાં સપ્લાય 40% ઘટ્યો
મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધને કારણે ભારતમાં CNG (કોમ્પ્રેસ્ડ નેચરલ ગેસ) અને PNG (પાઇપ્ડ નેચરલ ગેસ) ના ભાવ પણ વધી શકે છે. ઈરાની ડ્રોન હુમલા બાદ ભારતના સૌથી મોટા ગેસ સપ્લાયર કતારએ તેના લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG) પ્લાન્ટમાં ઉત્પાદન બંધ કરી દીધું છે.
આના કારણે ભારતમાં જહાજોની અવરજવર અટકી ગઈ છે અને સ્થાનિક બજારમાં ગેસ સપ્લાયમાં 40% સુધીનો નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. ભારત તેની LNG (લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ) જરૂરિયાતોના 40%, જે વાર્ષિક આશરે 27 મિલિયન ટન છે, કતારથી આયાત કરે છે. વિદેશથી આયાત કરાયેલ LNG ને ગેસમાં રૂપાંતરિત કરીને CNG અને PNG સપ્લાય કરવામાં આવે છે. પુરવઠામાં આ વિક્ષેપને કારણે શહેર ગેસ કંપનીઓ (CGDs) એ ચેતવણી આપી છે કે જો પરિસ્થિતિ ટૂંક સમયમાં સુધરશે નહીં તો CNG અને PNG ના ભાવ વધી શકે છે.
