મહારાષ્ટ્રમાં BMC સહિત 29 મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનોની ચૂંટણીમાં ભાજપ ગઠબંધને વિપક્ષને સંપૂર્ણપણે પરાસ્ત કર્યો. રાજ્યની 29 મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનોમાંથી 23માં ભાજપ ગઠબંધન આગળ છે. મુંબઈ, પુણે, નાગપુર અને નાસિકમાં ગઠબંધન નોંધપાત્ર લીડ ધરાવે છે. ભાજપે મુંબઈ પર સંપૂર્ણ કબજો કર્યો છે અને 45 વર્ષમાં પહેલી વાર BMCમાં સૌથી મોટી પાર્ટી તરીકે ઉભરી આવી છે.
રાજ્યની તમામ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનોમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ બૃહન્મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (BMC) છે. BMCની 277 બેઠકોમાંથી 118 બેઠકો પર ભાજપ ગઠબંધન જીતવાનો અંદાજ છે. હાલમાં ભાજપના ઉમેદવારો 90 બેઠકો પર આગળ છે, જ્યારે એકનાથ શિંદેની શિવસેના 28 બેઠકો પર આગળ છે. આમ, મુંબઈ સંપૂર્ણપણે ભગવા રંગમાં ફેરવાઈ રહ્યું હોય તેવું લાગે છે.
BMC ચૂંટણીમાં ભાજપે ભવ્ય જીત મેળવી છે. પહેલી વાર પાર્ટીએ મુંબઈમાં મેયર પદ મેળવ્યું છે. BMCના ઇતિહાસમાં ક્યારેય કોઈ ભાજપ નેતા મેયર તરીકે ચૂંટાયા નથી. તેની રચનાના 45 વર્ષ પછી ભાજપે આખરે મુંબઈમાં મેયરનું પદ પ્રાપ્ત કર્યું છે.
BMCમાં ભાજપ ગઠબંધનને બહુમતી મળી
બૃહન્મુંબઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (BMC) પાસે 277 બેઠકો છે. મેયર પદ માટે બહુમતી 114 છે. વર્તમાન વલણોના આધારે ભાજપ 90 બેઠકો પર આગળ છે અથવા વિજયી છે, જ્યારે શિંદેની શિવસેના 28 બેઠકો પર જીતી છે અથવા આગળ છે. આમ, મહાયુતિ (મહાગઠબંધન) 118 બેઠકો જીતવા માટે તૈયાર દેખાય છે. આનાથી ભાજપ છાવણીમાં આનંદ ફેલાયો છે.
દરમિયાન, ઉદ્ધવ ઠાકરેની શિવસેના (UBT) 63 બેઠકો પર આગળ છે અથવા જીતી ચૂકી છે. કોંગ્રેસ 12 બેઠકો પર આગળ છે, જ્યારે MNSના ઉમેદવારો છ બેઠકો પર આગળ છે. વધુમાં, અજિત પવારની NCP એક બેઠક પર આગળ છે, અને અન્ય પક્ષોના ઉમેદવારો નવ બેઠકો પર આગળ છે. આનાથી ભાજપ સરળતાથી મુંબઈમાં મેયરની ચૂંટણી જીતી શકે છે.
45 વર્ષ પછી ભાજપે મુંબઈ કબજે કર્યું
ભારતીય જનતા પાર્ટીની સ્થાપના 1980 માં થઈ હતી. 45 વર્ષમાં પહેલી વાર મુંબઈ બીએમસી ચૂંટણીમાં ભાજપ સૌથી મોટા પક્ષ તરીકે ઉભરી આવ્યો છે. બીએમસીમાં ભાજપનું વર્ચસ્વ સ્પષ્ટ છે. પરિણામે, ભાજપ મુંબઈમાં સરકાર બનાવવા માટે તૈયાર દેખાય છે. પહેલી વાર ભાજપે મુંબઈમાં મેયર પદ મેળવ્યું છે.
2017માં યોજાયેલી છેલ્લી બીએમસી ચૂંટણીમાં ભાજપે 82 બેઠકો જીતી હતી, જ્યારે શિવસેનાએ 84 બેઠકો જીતી હતી. મહારાષ્ટ્રમાં ગઠબંધન સરકારને કારણે ભાજપે શિવસેનાને ટેકો આપ્યો હતો, પરંતુ આ વખતે રાજકીય સ્થિતિ પલટાઈ ગઈ.
મુંબઈ બીએમસી ચૂંટણીમાં ભાજપે શિંદેની શિવસેના સાથે જોડાણ કરીને ચૂંટણી લડી હતી અને ઠાકરે બંધુઓને હરાવ્યા હતા. 2017 ની બીએમસી ચૂંટણી કરતાં ભાજપને આઠ વધુ બેઠકો મળવાનો અંદાજ છે, જ્યારે ઉદ્ધવ ઠાકરેની શિવસેના (UBT) ને 19 ઓછી બેઠકો મળવાનો અંદાજ છે. વધુમાં, ઉદ્ધવ ઠાકરે વિરોધ પક્ષ હોવા છતાં પણ પોતાના મેયર પસંદ કરવાની સ્થિતિમાં નથી, જેના કારણે ભાજપ અનિશ્ચિત સ્થિતિમાં મુકાઈ ગયો છે.
મુંબઈમાં ભાજપ કોને મેયર બનાવશે?
મહારાષ્ટ્રના મુંબઈમાં ચાર વર્ષ પછી આખરે મેયર બનવાનું નક્કી છે. મેયર પદ સંભાળનાર છેલ્લી વ્યક્તિ શિવસેનાની કિશોરી પેડણેકર હતી, જેમણે 22 નવેમ્બર, 2019 થી 8 માર્ચ, 2022 સુધી સેવા આપી હતી. જોકે, તે સમયે શિવસેના ઉદ્ધવ અને શિંદે વચ્ચે વિભાજિત નહોતી. શિવસેના હવે બે જૂથોમાં વિભાજીત થઈ ગઈ છે. શિંદેની આગેવાની હેઠળની શિવસેના ભાજપ સાથે જોડાણ કરીને બીએમસી ચૂંટણી લડી રહી છે, જ્યારે ઉદ્ધવ ઠાકરેની આગેવાની હેઠળની શિવસેના (UBT) એ રાજ ઠાકરેની MNS સાથે જોડાણ કર્યું છે.
મુંબઈમાં ભાજપ અને શિંદેની શિવસેના પ્રચંડ બહુમતી મેળવવા માટે તૈયાર દેખાય છે. ભાજપ સૌથી મોટા પક્ષ તરીકે ઉભરી આવ્યો છે, જેના કારણે તે પોતાના મેયરની પસંદગી કરી શકે છે. આ પહેલી વાર હશે જ્યારે ભાજપ મુંબઈમાં પોતાના મેયરની પસંદગી કરશે, પરંતુ પ્રશ્ન એ રહે છે કે પક્ષ બીએમસીની બાગડોર કોને સોંપશે.
જોકે, ભાજપે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેનો મેયર મરાઠી સમુદાયનો હશે. BMC ચૂંટણીમાં ભાજપના ઘણા અગ્રણી નેતાઓ કાઉન્સિલર તરીકે ચૂંટાયા હતા, જેમને મ્યુનિસિપલ સેવકો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. ભાજપના દિગ્ગજ નેતા કિરીટ સોમૈયાના પુત્ર નીલ સોમૈયા બીજી વખત કાઉન્સિલર તરીકે ચૂંટાયા છે. તેજસ્વી ઘોસાળકરે પણ BMC ચૂંટણી જીતીને દહિસર બેઠક જીતી હતી.
બીએમસી ચૂંટણીના લગભગ એક મહિના પહેલા તેજસ્વી યાદવ શિવસેના (યુબીટી) જૂથ છોડીને ભાજપમાં જોડાયા હતા. બીએમસીની જીત બાદ હવે તેમને ભાજપમાં સંભવિત મેયર પદના ઉમેદવાર તરીકે ગણવામાં આવી રહ્યા છે. વધુમાં, ભાજપના ઘણા અગ્રણી નેતાઓ કાઉન્સિલર તરીકે ચૂંટાયા છે. ભાજપ કોને મેયર તરીકે પસંદ કરે છે તે જોવાનું બાકી છે.
મુંબઈના બીએમસીમાં મેયરની પસંદગી કેવી રીતે થશે?
બીએમસી મેયર ખૂબ જ શક્તિશાળી માનવામાં આવે છે અને આ પદ ખૂબ જ સ્પર્ધાત્મક છે. મુંબઈમાં મ્યુનિસિપલ સેવક અથવા કોર્પોરેટર તરીકે ઓળખાતા કુલ 227 કાઉન્સિલરો બીએમસીના વિવિધ વોર્ડમાંથી ચૂંટાય છે. બહુમતી બેઠકો ધરાવતો પક્ષ મેયરના નોમિનેશન માટે સૌથી વધુ સંભવિત દાવેદાર છે. મ્યુનિસિપલ ચૂંટણીઓ જીતનારા કાઉન્સિલરો મેયરની પસંદગી કરે છે. મેયરનો કાર્યકાળ અઢી વર્ષનો હોય છે, જ્યારે કાઉન્સિલરો પાંચ વર્ષ માટે ચૂંટાય છે.
એક મેયરનો કાર્યકાળ પૂર્ણ થયા પછી આગામી મેયરની પસંદગી કરવામાં આવે છે. બીએમસીમાં મેયર સર્વોચ્ચ પદ ધરાવે છે, પરંતુ વાસ્તવિક સત્તા બીજે ક્યાંક રહેલી છે. આ શ્રીમંત નગરપાલિકામાં બે પાંખો છે: રાજકીય પાંખ અને વહીવટી પાંખ. રાજકીય પાંખનું નેતૃત્વ મેયર કરે છે, જ્યારે વહીવટી પાંખનું નેતૃત્વ મ્યુનિસિપલ કમિશનર કરે છે.
