ઈરાનના સરકારી ટેલિવિઝન દ્વારા સંસદીય સત્રનું જીવંત પ્રસારણ કરવામાં આવ્યું હતું. કટ્ટરપંથી નેતા કાલિબાફે પોતાના ભાષણમાં પોલીસ અને ઈરાનના અર્ધલશ્કરી રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ ખાસ કરીને તેના સ્વયંસેવક બાસિજની વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન “મક્કમ” રહેવા બદલ પ્રશંસા કરી.
ઈઝરાયલને કબજે કરેલો પ્રદેશ ગણાવતા કાલિબાફે યુએસ સૈન્યને ધમકી આપી. તેમણે કહ્યું કે ઈરાન પર હુમલો થવાની સ્થિતિમાં કબજે કરેલા પ્રદેશો અને પ્રદેશમાં સ્થિત તમામ યુએસ લશ્કરી સુવિધાઓ, થાણા અને જહાજો અમારા કાયદેસર લક્ષ્યો હશે. અમે હુમલા પછી પ્રતિક્રિયા આપવા માટે પોતાને મર્યાદિત રાખતા નથી અને ધમકીના કોઈપણ નક્કર સંકેતના આધારે કાર્ય કરીશું.
દરમિયાન ઇઝરાયલ યુએસ અને ઈરાન વચ્ચેની પરિસ્થિતિ પર “નજીકથી નજર રાખી રહ્યું છે”. એપી ન્યૂઝ એજન્સી અનુસાર એક ઇઝરાયલી અધિકારીએ અહેવાલ આપ્યો છે કે વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ રાત્રે યુએસ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયો સાથે ઈરાન સહિત વિવિધ વિષયો પર વાત કરી હતી.
જો અમેરિકા હુમલો કરે તો શું નુકસાન થશે?
ઈરાને ચેતવણી આપી છે કે જો અમેરિકા હુમલો કરે છે તો તે યુએસ લશ્કરી થાણા, જહાજો અને ઇઝરાયલ સામે બદલો લેશે. નિષ્ણાતો કહે છે કે ઈરાન પર હુમલો કરવાથી અમેરિકા અને ઈઝરાયલ માટે લશ્કરી, આર્થિક અને માનવતાવાદી નુકસાન થઈ શકે છે. ઈરાન કતાર અને ઈઝરાયલમાં અલ ઉદેદ બેઝ જેવા યુએસ બેઝ પર મિસાઈલ અથવા ડ્રોન હુમલા કરી શકે છે. ઈરાન પાસે બેલિસ્ટિક મિસાઈલ અને હિઝબુલ્લાહ અને હુથી જેવા પ્રોક્સી લશ્કર છે જે પ્રાદેશિક અસ્થિરતા પેદા કરી શકે છે. કાઉન્સિલ ઓન ફોરેન રિલેશન્સ અનુસાર અમેરિકા પાસે મધ્ય પૂર્વમાં કુલ 19 લશ્કરી થાણા છે. આમાંથી આઠ કાયમી થાણા છે જે બહેરીન, ઇજિપ્ત, ઇરાક, જોર્ડન, કુવૈત, કતાર, સાઉદી અરેબિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાતમાં સ્થિત છે. ઈરાન આ લશ્કરી થાણાઓને નિશાન બનાવી શકે છે.
તેલના ભાવમાં વધારો થવાનું જોખમ
ઈરાન પર હુમલો કરવાથી મધ્ય પૂર્વમાં 40,000 થી વધુ યુએસ સૈનિકો જોખમમાં મુકાશે. વધુમાં સાયબર હુમલા અથવા આતંકવાદી કૃત્યો થઈ શકે છે. ઈરાન ઈઝરાયલ પર સીધા મિસાઈલ હુમલા કરી શકે છે, જેનાથી ઈઝરાયલને નોંધપાત્ર નુકસાન થશે. ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને અવરોધિત કરી શકે છે, જેના દ્વારા વૈશ્વિક તેલનો 20% ભાગ પસાર થાય છે. આનાથી તેલના ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે, જે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, ઇઝરાયલ અને અન્ય દેશોની અર્થવ્યવસ્થાને અસર કરી શકે છે. આનાથી ભારતમાં તેલના ભાવમાં પણ વધારો થઈ શકે છે.
અમેરિકાને લાંબા ગાળાનું નુકસાન થઈ શકે છે
સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ અને કતારના તેલ ક્ષેત્રો પર હુમલો વૈશ્વિક ઉર્જા બજારને અસ્થિર બનાવી શકે છે. તે બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછીનો સૌથી મોટો શરણાર્થી સંકટ પણ ઉભો કરી શકે છે. આ હુમલો રાજકીય વિભાજન અને અમેરિકા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય ટીકા તરફ દોરી શકે છે. એકંદરે ઈરાન પર અમેરિકાના હુમલાથી લાખો લોકોના મોતનું જોખમ રહેલું છે. વધુમાં અમેરિકાને ટ્રિલિયન ડોલરનું આર્થિક નુકસાન અને લાંબા ગાળાની અસ્થિરતાનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
ઈરાનમાં વિરોધ પ્રદર્શન ક્યારે શરૂ થયા?
ઈરાનના ચલણ રિયાલના મૂલ્યમાં તીવ્ર ઘટાડાના પ્રતિભાવમાં 28 ડિસેમ્બરે વિરોધ પ્રદર્શન શરૂ થયા. રિયાલનું મૂલ્ય પ્રતિ ડોલર 1.4 મિલિયનથી વધુ છે અને દેશની અર્થવ્યવસ્થા તેના પરમાણુ કાર્યક્રમ સંબંધિત આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધોથી ગંભીર રીતે પ્રભાવિત છે. વિરોધ પ્રદર્શનો તીવ્ર બન્યા અને ઈરાનની ધાર્મિક સત્તાને સીધી પડકારવાની માંગમાં ફેરવાઈ ગયા.
