કર્ણાટક હાઈકોર્ટનો મોટો નિર્ણય
Central Board of Secondary Education (CBSE) દ્વારા પરીક્ષા દરમિયાન મોબાઇલ ફોન સાથે ઝડપાયેલા એક 12મા ધોરણના વિદ્યાર્થીને બે વર્ષ માટે પરીક્ષા આપવા પ્રતિબંધિત કરવાનો નિર્ણય Karnataka High Court એ યથાવત્ રાખ્યો છે. આ મામલો બેંગલુરુમાં ફેબ્રુઆરી 2025માં યોજાયેલી બોર્ડ પરીક્ષાનો છે.
હાઈકોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચમાં ચીફ જસ્ટિસ Vibhu Bakhru અને જસ્ટિસ C. M. Poonacha સામેલ હતા. કોર્ટે CBSE દ્વારા કરવામાં આવેલી કાર્યવાહી નિયમો મુજબ હોવાનું માનીને વિદ્યાર્થીને આપવામાં આવેલી રાહત રદ કરી દીધી.આ કેસમાં વિદ્યાર્થી પરીક્ષાના પહેલા દિવસે ફિઝિકલ એજ્યુકેશનના પેપર દરમિયાન મોબાઇલ ફોન સાથે એક્ઝામ હોલમાં જોવા મળ્યો હતો.પરીક્ષા શરૂ થયા પછી લગભગ 25 મિનિટ બાદ ઇન્વિજિલેટરે તેની પેન્ટની ખિસ્સામાં મોબાઇલ જોયો અને તરત જ તેને જપ્ત કરી લીધો.
વિદ્યાર્થીએ દલીલ કરી હતી કે તે પરીક્ષા કેન્દ્ર પર મોડો પહોંચ્યો હોવાથી અજાણતા મોબાઇલ સાથે જ હોલમાં પ્રવેશી ગયો હતો. તપાસ દરમિયાન CBSEની કમિટીએ પણ નોંધ્યું હતું કે મોબાઇલમાં કોઈ નકલ કરવાની સામગ્રી નહોતી વિદ્યાર્થીએ તેનો ઉપયોગ પણ કર્યો નહોતો.આ આધારે અગાઉ સિંગલ જજે CBSEની સજા રદ કરીને વિદ્યાર્થીનું પરિણામ જાહેર કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. પરંતુ CBSEએ આ નિર્ણયને હાઈકોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચમાં પડકાર્યો.
હાઈકોર્ટએ પોતાના ચુકાદામાં કહ્યું કે CBSEના નિયમો અનુસાર પરીક્ષા હોલમાં મોબાઇલ ફોન લાવવું ‘અનફેર મિન્સ’ (નકલનો પ્રયાસ)ની શ્રેણીમાં આવે છે. આ માટે કેટેગરી-3 હેઠળ કડક સજા નક્કી કરવામાં આવી છે.કોર્ટે વધુમાં કહ્યું કે પરીક્ષા પહેલા જ વિદ્યાર્થીઓને એડમિટ કાર્ડ અને સૂચનાઓ દ્વારા સ્પષ્ટ રીતે જણાવવામાં આવે છે કે મોબાઇલ ફોન એક્ઝામ હોલમાં સંપૂર્ણ પ્રતિબંધિત છે. આવા કેસમાં નિષ્ણાત સમિતિ દ્વારા લેવામાં આવેલા નિર્ણયમાં કોર્ટ પોતાનો મત લાદી શકતી નથી.
આ કારણે CBSE દ્વારા લેવામાં આવેલો નિર્ણય યોગ્ય ગણાયો અને વિદ્યાર્થીને બે શૈક્ષણિક વર્ષ સુધી પરીક્ષા આપવા પ્રતિબંધ યથાવત્ રાખવામાં આવ્યો.આ કેસ ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે કારણ કે તે વિદ્યાર્થી અગાઉ 10મા ધોરણમાં 92% માર્ક્સ લાવ્યો હતો અને 2025માં JEE Advanced પણ ક્વોલિફાઈ કરી ચૂક્યો હતો. તેમ છતાં નિયમ ભંગને કારણે હવે તેને બોર્ડ પરીક્ષા માટે બે વર્ષ રાહ જોવી પડશે.
