કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો આઠમાં પગાર પંચના અમલીકરણની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે, કારણ કે વધતી જતી ફુગાવા અને સતત ઊંચા ઘરગથ્થું ખર્ચને કારણે પગાર સુધારાની અપેક્ષાઓ વધી ગઈ છે. એક મુખ્ય પ્રશ્ન એ છે કે શું કર્મચારીઓને 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી આઠમાં પગાર પંચ હેઠળ તેમનું એરિયર્સ મળશે કે પછી તેમને તેમના વધેલા પગાર અથવા ભૂતકાળના બાકી લેણાં મેળવવા માટે રાહ જોવી પડશે.
1 જાન્યુઆરી, 2026 સંભવિત તારીખ તરીકે માનવામાં આવી રહી છે પરંતુ સરકારે હજુ સુધી તેની સત્તાવાર જાહેરાત કરી નથી. આના કારણે લાખો કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોને ખરેખર નાણાકીય રાહત ક્યારે મળશે તે અંગે અનિશ્ચિતતા છે.
સંસદમાં સરકારે શું જવાબ આપ્યો?
સંસદના શિયાળુ સત્રમાં પણ 8મા પગારપંચના અમલનો મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો. આનો જવાબ આપતાં નાણા રાજ્યમંત્રી પંકજ ચૌધરીએ જણાવ્યું હતું કે સરકાર યોગ્ય સમયે આઠમાં પગારપંચના અમલીકરણની તારીખ નક્કી કરશે. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે કમિશનની ભલામણો સ્વીકારાયા પછી જરૂરી બજેટ જોગવાઈઓ કરવામાં આવશે. આ નિવેદન સૂચવે છે કે સરકાર તેને ટૂંક સમયમાં લાગુ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે પરંતુ 1 જાન્યુઆરીથી બાકી રકમ ચૂકવવામાં આવશે કે નહીં તે સ્પષ્ટ નથી.
આઠમા પગારપંચનો અમલ ક્યારે થશે?
નવેમ્બર 2025 માં સરકારે 8મા પગારપંચ માટે સંદર્ભની શરતોને મંજૂરી આપી અને કમિશનને તેનો અહેવાલ રજૂ કરવા માટે 18 મહિનાનો સમય આપ્યો. પરિણામે, કમિશનનો અહેવાલ 2027 ના મધ્યમાં આવવાની અપેક્ષા છે. એકવાર અહેવાલ પ્રકાશિત થયા પછી સરકાર તેની ભલામણોની સમીક્ષા કરશે. કેબિનેટની મંજૂરી અને નવા પગાર માળખાની સૂચનામાં વધારાના 3 થી 6 મહિનાનો સમય લાગી શકે છે. તેથી તેના અમલીકરણમાં વિલંબ થવાની ધારણા છે.
અગાઉના પગાર પંચના અમલીકરણમાં વિલંબ થયો છે પરંતુ ભૂતકાળનો અનુભવ કંઈક અંશે રાહત આપનારો રહ્યો છે. અગાઉના પગાર પંચના બાકી રહેલા પગાર સામાન્ય રીતે અગાઉના પગાર પંચના સમાપ્તિ તારીખથી ચૂકવવામાં આવતા હતા. 7મું પગાર પંચ જૂન 2016 માં લાગુ કરવામાં આવ્યું હતું પરંતુ પગાર અને પેન્શન 1 જાન્યુઆરી, 2016 થી વહેંચવામાં આવ્યા હતા.
તેવી જ રીતે 6ઠ્ઠું પગાર પંચ ઓગસ્ટ 2008 માં મંજૂર કરવામાં આવ્યું હતું પરંતુ બાકી રહેલા પગાર 1 જાન્યુઆરી, 2006 થી ચૂકવવામાં આવ્યા હતા. 5મા પગાર પંચમાં વિલંબ છતાં કર્મચારીઓને તેમના અગાઉના પગાર મળ્યા હતા. તેથી એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે 8મા પગાર પંચના બાકી રહેલા પગાર પણ 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી ચૂકવવામાં આવી શકે છે.
કર્મચારીઓના પગારમાં કેટલો વધારો થઈ શકે છે?
વાસ્તવિક પગાર વધારો કમિશન દ્વારા ભલામણ કરાયેલ અને સરકાર દ્વારા સ્વીકારવામાં આવેલા ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર આધાર રાખે છે. 2.0 ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટરનો આધાર રાખીને પગારમાં થયેલા ફેરફારોને સમજવા માટે અંદાજનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.
જો કોઈ કર્મચારીનો મૂળ પગાર 76,500, મોંઘવારી ભથ્થું 44,370 અને ઘરભાડું ભથ્થું 22,950 હોય, તો કુલ માસિક પગાર 1,43,820 થાય છે. પગાર સુધારણા પછી મૂળ પગાર આશરે 1,53,000 અને HRA આશરે 41,310 સુધી વધી શકે છે. આનાથી કુલ માસિક પગાર આશરે 1,94,310 થશે.
