બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણીમાં NDAની સફળતાનો આધાર મોટાભાગે મુખ્યમંત્રી ઉમેદવાર પર નિર્ભર રહેશે. બિહારના મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમાર અને તેમની પાર્ટી જેડીયુ બીજા કોઈને મુખ્યમંત્રી પદના ઉમેદવાર બનાવવામાં આવે તે સહન કરશે નહીં. સ્વાભાવિક છે કે આ પરિસ્થિતિ તેના માટે ખૂબ જ શરમજનક હશે. અને આ ઘટના ભાજપ માટે પણ ખતરા સમાન છે.
થોડા મહિના પહેલા ગૃહમંત્રી અમિત શાહે એમ કહીને સનસનાટી મચાવી હતી કે નીતિશ કુમારને મુખ્યમંત્રી પદના ઉમેદવાર બનાવવાનો નિર્ણય બંને પક્ષોની બેઠકમાં પછીથી લેવામાં આવશે. હવે ફરી એકવાર બિહારની મુલાકાતે આવેલા અમિત શાહના શબ્દો સમજવા ખૂબ મુશ્કેલ છે. શાહે એક રીતે નીતિશ કુમારના નામનું સમર્થન કર્યું છે.
મુખ્યમંત્રી પદના દાવા અંગે અમિત શાહે શું કહ્યું?
અમિત શાહે બિહારની મુલાકાત દરમિયાન એક વાત સ્પષ્ટ કરી હતી કે ચૂંટણી નીતિશ કુમારના નેતૃત્વમાં લડવામાં આવશે. પરંતુ તેમણે એ હકીકત પર પ્રકાશ પાડ્યો નહીં કે ચૂંટણી જીત્યા પછી તેમને મુખ્યમંત્રી બનાવવામાં આવશે. જોકે, પટનાના બાપુ ઓડિટોરિયમમાં સહકારી વિભાગના એક કાર્યક્રમમાં ગૃહમંત્રીએ કહ્યું કે 2025માં ફરી એકવાર મોદીજી અને નીતિશજીના નેતૃત્વમાં બિહારમાં NDA સરકાર બનાવો અને ભારત સરકારને બિહારનો વિકાસ કરવાની બીજી તક આપો.
શાહે એમ પણ કહ્યું કે બિહારને બદલવામાં નીતિશ કુમારે મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે. શાહના આ શબ્દોનો સીધો અર્થ એ છે કે નીતિશને બાજુ પર રાખવાનો કોઈ વિચાર નથી. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો નીતિશના નામ પર કોઈ વિવાદ નથી. પરંતુ મોદીજી અને નીતિશજી બંનેના નામ લઈને અને જો ચૂંટણી જીતી જશે તો નીતિશ કુમારના નેતૃત્વમાં સરકાર બનશે એવું ખુલ્લેઆમ ન કહેવાથી લોકોમાં શંકાઓ રહી ગઈ.
જોકે, પીએમ તરીકે મોદીનું નામ લેવાનું કોઈ અન્ય રીતે અર્થઘટન ન કરવું જોઈએ. પરંતુ રાજકારણ એ શક્યતાઓનો ખેલ છે, તેથી દરેક વસ્તુમાંથી ઘણા અર્થ કાઢવામાં આવે છે.
બિહારમાં ભાજપનું ધ્યાન AAPની દિલ્હી રણનીતિ પર છે
એમાં કોઈ શંકા નથી કે ભાજપ નીતિશની વધતી ઉંમર અને તેમના સ્વાસ્થ્ય અંગેની ચિંતાને સમજી રહી છે. ભાજપનું એવું પણ માનવું છે કે વિપક્ષ કોઈપણ ભોગે નીતિશની આ સ્થિતિનો લાભ લેવા માંગશે. આવી સ્થિતિમાં જો ભાજપ ખુલ્લેઆમ નીતિશ કુમારને પોતાના નેતા તરીકે સ્વીકારે છે તો પાર્ટીને ઘણી રીતે નુકસાન થઈ શકે છે. નીતિશને મુખ્યમંત્રી પદના ઉમેદવાર જાહેર થતાં જ ભાજપના સમર્થકો અને કાર્યકરો નિષ્ક્રિય થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં તેઓ છૂટા પડી શકે છે. જે ભાજપના મતદારો નીતિશના નેતૃત્વથી નાખુશ છે તેઓ સીધા પ્રશાંત કિશોર તરફ વળી શકે છે.
જોકે, આ ભાજપ માટે પણ નફાકારક સોદો છે. ભાજપ ઇચ્છે છે કે કોઈપણ સંજોગોમાં સત્તા વિરોધી મત સંપૂર્ણપણે આરજેડીને ન જાય. દિલ્હીમાં આમ આદમી પાર્ટીએ પણ આ જ રણનીતિ અપનાવી હતી. એટલા માટે તમે કોંગ્રેસ સાથે સમાધાન કર્યું નહીં. ત્યાં પણ તર્ક એ જ હતો કે, આમ આદમી પાર્ટીથી નારાજ મતદારો સંપૂર્ણપણે ભાજપ તરફ ન જાય તે માટે, જનતા સમક્ષ કોંગ્રેસ સ્વરૂપે બીજો વિકલ્પ હોય તો પાર્ટીને ફાયદો થશે. તેવી જ રીતે ભાજપ બિહારમાં પણ વિચારી રહી છે. કદાચ આ જ કારણ છે કે ભાજપ પ્રશાંત કિશોરની ચિંતા કરતો નથી.
મહારાષ્ટ્રની રણનીતિ બિહારમાં લાગુ કરવામાં આવશે
જે રીતે ભાજપે મહારાષ્ટ્રમાં ચૂંટણી દરમિયાન તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી એકનાથ શિંદેને નેતા તરીકે રાખ્યા હતા તેવી જ રીતે પાર્ટી બિહારમાં પણ ચૂંટણી લડવાના મૂડમાં છે. તમને યાદ હશે કે મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભા ચૂંટણીના પ્રચાર દરમિયાન, દેવેન્દ્ર ફડણવીસ અને એકનાથ શિંદે એક વખત એક મંચ પર સાથે બેઠા હતા. પત્રકારોએ ફડણવીસને પૂછ્યું કે ચૂંટણી પરિણામો આવ્યા પછી મુખ્યમંત્રી કોણ બનશે. તો ફડણવીસે એકનાથ શિંદે તરફ ઈશારો કરીને કહ્યું કે અમારા મુખ્યમંત્રી અહીં છે. પરંતુ પરિણામો આવ્યા પછી આવું ન થયું.
એકનાથ શિંદે પોતાની સમસ્યા વિશે રડતા રહ્યા પણ પાર્ટી પર તેની કોઈ અસર ન પડી. આખરે એકનાથ શિંદે નાયબ મુખ્યમંત્રી બનવા સંમત થયા. હાલમાં, ભાજપ કદાચ બિહારમાં આ રણનીતિ પર કામ કરી રહી છે. ચૂંટણી પરિણામો પછી, નીતિશ કુમાર ડેપ્યુટી સીએમ નહીં બને, પરંતુ શક્ય છે કે નીતિશ કુમારના પુત્ર નિશાંત કુમારને ડેપ્યુટી સીએમ બનાવવામાં આવે. પાર્ટી ઈચ્છે છે કે ચૂંટણીમાં બધા એક થઈને સખત મહેનત કરે.
