પશ્ચિમ બંગાળ SIR (મતદાન યાદીઓનું સારાંશ સુધારણા) કેસની સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે કડક અવલોકન કર્યું. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું, “જે દેશમાં તમે જન્મ્યા છો ત્યાં મતદાન કરવું એ ફક્ત એક અધિકાર નથી પરંતુ એક ભાવનાત્મક મુદ્દો પણ છે. આપણને એક મજબૂત અપીલ ફોરમની જરૂર છે. આગામી ચૂંટણીઓની ‘ધૂળ’ અને ‘ક્રોધ’થી આપણે આંધળા થઈ શકીએ નહીં.” કોર્ટે નોંધ્યું કે ‘તાર્કિક વિસંગતતા’ ની શ્રેણી ફક્ત પશ્ચિમ બંગાળમાં જ જોવા મળે છે, અને અન્ય કોઈ રાજ્યમાં નથી. સુપ્રીમ કોર્ટે કુરૈશા યાસ્મીન નામની મહિલા દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીની સુનાવણી કરતી વખતે આ ટિપ્પણીઓ કરી હતી જેનું નામ SIR પ્રક્રિયા દરમિયાન મતદાર યાદીમાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યું હતું.
મતદાન એક ભાવનાત્મક મુદ્દો છે
સુપ્રીમ કોર્ટે કુરૈશા યાસ્મીન દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીની સુનાવણી કરતી વખતે આ અવલોકનો કર્યા હતા, જેનું નામ SIR દરમિયાન મતદાર યાદીમાંથી ગુમ હતું. સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે ચૂંટણી પંચને કહ્યું કે જે દેશમાં વ્યક્તિનો જન્મ થયો છે ત્યાં મતદાનનો અધિકાર ફક્ત કાનૂની અધિકાર નથી પરંતુ ભાવનાત્મક મુદ્દો પણ છે. એટલા જ કારણે અપીલ ટ્રિબ્યુનલ સમક્ષ મોટી સંખ્યામાં અપીલ દાખલ કરવામાં આવે છે.
બિહારમાં ECI તેના વલણથી ભટકી રહ્યું છે
બંગાળ SIR મુદ્દા પર સુનાવણી દરમિયાન ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચીએ ઘણા મુદ્દાઓ તરફ ધ્યાન દોર્યું. તેમણે અવલોકન કર્યું, “‘તાર્કિક વિસંગતતા’ ની શ્રેણી ફક્ત પશ્ચિમ બંગાળમાં જ જોવા મળી હતી અને અન્ય કોઈ રાજ્યમાં નહીં.” ન્યાયાધીશ બાગચીએ ECI તરફ ધ્યાન દોર્યું કે તેનો અગાઉનો વલણ એવો હતો કે 2002 ની મતદાર યાદીમાં સમાવિષ્ટ વ્યક્તિઓને કોઈપણ દસ્તાવેજો સબમિટ કરવાની જરૂર નથી. જો કે ECI હવે બિહારમાં અગાઉ અપનાવેલા વલણથી ભટકી ગયું છે. ચૂંટણી પંચ અને રાજ્ય વહીવટ વચ્ચે વિશ્વાસનો અભાવ જોતાં અમે ન્યાયિક અધિકારીઓની મદદ માંગી હતી. તેમ છતાં સુપ્રીમ કોર્ટે યાસ્મીનને આ હેતુ માટે ખાસ રચાયેલ અપીલ ટ્રિબ્યુનલનો સંપર્ક કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.
