પાકિસ્તાનમાં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે યોજાયેલી શાંતિ મંત્રણા કોઈ પરિણામ વિના સમાપ્ત થઈ. વાટાઘાટો 21 કલાકથી વધુ સમય સુધી ચાલી. અહેવાલો અનુસાર બંને પક્ષો વચ્ચેના વિવાદો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવા અને ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમની આસપાસ છે. વેન્સ તેમની ટીમ સાથે અમેરિકા જવા રવાના થયા છે. બીજી તરફ ઈરાને જણાવ્યું હતું કે અમેરિકાની શરતો ખૂબ કડક હતી. પરિણામે કરાર તરફનો માર્ગ શોધી શકાયો નથી. તહેરાને વાટાઘાટોમાં મધ્યસ્થી કરવા બદલે અને ઇસ્લામાબાદમાં વાટાઘાટો યોજવા બદલ પાકિસ્તાનનો આભાર માન્યો હતો.
સપ્તાહના અંતે પાકિસ્તાનમાં 21 કલાકની ઉચ્ચ-સ્તરીય વાટાઘાટો પછી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઈરાન કોઈ કરાર પર પહોંચી શક્યા નહીં, જેમાં વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ જેડી વાન્સે કહ્યું કે વાટાઘાટો કોઈ સફળતા વિના સમાપ્ત થઈ. “અમે કોઈ કરાર પર ન આવ્યા પછી યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પાછા જઈએ છીએ,” વાન્સે રવિવારે વહેલી સવારે ઇસ્લામાબાદમાં પત્રકારોને જણાવ્યું હતું કે વોશિંગ્ટને સ્પષ્ટપણે પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું છે. અમે ખૂબ જ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અમારી લાલ રેખાઓ શું છે… અને તેઓએ અમારી શરતો સ્વીકારવાનું પસંદ કર્યું નથી. તેમણે વધુમાં ભાર મૂક્યો હતો કે કોઈપણ કરાર માટે ઈરાને પ્રતિજ્ઞા લેવી પડે કે તે પરમાણુ શસ્ત્રો વિકસાવશે નહીં. અમેરિકાની શરતો સ્પષ્ટ હતી પરંતુ ઈરાને તેનો સ્વીકાર કર્યો ન હતો. વેન્સે એ પણ ટિપ્પણી કરી હતી કે ભવિષ્યમાં કરારની શક્યતાને સંપૂર્ણપણે નકારી કાઢવામાં આવી નથી. તેમણે કહ્યું, “અમે તેમને અંતિમ ઓફર આપી છે હવે એ જોવાનું બાકી છે કે ઈરાન તેને સ્વીકારે છે કે નહીં.”
ઇસ્લામાબાદમાં યોજાયેલી વાટાઘાટોમાં બંને પક્ષોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ જેમાં યુએસના ખાસ દૂતો જેરેડ કુશનર અને સ્ટીવ વિટકોફનો સમાવેશ થાય છે, અને ઈરાની સંસદના સ્પીકર મોહમ્મદ બાઘર ગાલિબાફના નેતૃત્વ હેઠળના પ્રતિનિધિમંડળને એકત્ર કરવામાં આવ્યા હતા, જેમાં વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચીનો સમાવેશ થાય છે. ઉદ્દેશ્ય મધ્ય પૂર્વમાં છ અઠવાડિયાના યુદ્ધને સમાપ્ત કરવાનો માર્ગ શોધવાનો હતો પરંતુ બંને પક્ષો કરાર વિના ચાલ્યા ગયા. સૂત્રોનું જણાવ્યા અનુસાર ઈરાન યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે વાટાઘાટોના બીજા રાઉન્ડની યોજના બનાવી રહ્યું નથી.
સમાચાર એજન્સી બ્લૂમબર્ગ દ્વારા ટાંકવામાં આવેલા ચર્ચાઓથી પરિચિત યુએસ અને પાકિસ્તાની અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, શનિવારે ઇસ્લામાબાદમાં ટેકનિકલ નિષ્ણાતોની એક ટીમ વાટાઘાટકારો સાથે જોડાઈ હતી, જેમાં હોર્મુઝની સ્ટ્રેટ, યુદ્ધવિરામના સંભવિત વિસ્તરણ અને તબક્કાવાર પ્રતિબંધોમાં રાહત જેવા મુખ્ય મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ હતી. જોકે આ ચર્ચાઓએ મોટાભાગે તે મુખ્ય ટ્રિગર ક્ષેત્રોને અવગણ્યા જે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે સંપૂર્ણ વિકસિત ઇરાન યુદ્ધ પહેલા વારંવાર કહ્યાં હતા.
વોશિંગ્ટન તરફથી ‘અંતિમ અને શ્રેષ્ઠ ઓફર’
વેન્સે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે યુએસએ પરમાણુ શસ્ત્રો પર તેહરાન તરફથી મજબૂત પ્રતિબદ્ધતા માટે દબાણ કર્યું હતું. “અમે એવી પરિસ્થિતિમાં પહોંચી શક્યા નહીં જ્યાં ઇરાનીઓ અમારી શરતો સ્વીકારવા તૈયાર હોય,” તેમણે કહ્યું કે વોશિંગ્ટન વાટાઘાટો દરમિયાન “ખૂબ જ લવચીક અને અનુકૂળ” રહ્યું હતું. અમે અહીંથી ખૂબ જ સરળ દરખાસ્ત, સમજણની પદ્ધતિ સાથે જઈ રહ્યા છીએ જે અમારી અંતિમ અને શ્રેષ્ઠ ઓફર છે. અમે જોઈશું કે ઈરાનીઓ તેને સ્વીકારે છે કે નહીં.”
ઈરાનનું ‘ગેરવાજબી માંગણીઓ’ પર દોષારોપણ
તહેરાને વાટાઘાટોમાં મધ્યસ્થી કરવા બદલે અને ઇસ્લામાબાદમાં વાટાઘાટો યોજવા બદલ પાકિસ્તાનનો આભાર માન્યો હતો. ઈરાનના રાજ્ય મીડિયાએ તદ્દન અલગ રીતે વાટાઘાટોના ભંગાણ માટે વોશિંગ્ટનને દોષી ઠેરવ્યું. પ્રેસ ટીવી અનુસાર યુએસ દ્વારા વધુ પડતી માંગણીઓએ એક માળખું પૂરું થવામાં અવરોધ કર્યો જેમાં પરમાણુ અધિકારો અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નિયંત્રણ પર કેન્દ્રિત મતભેદો હતા. રાજ્ય પ્રસારણકર્તા IRIB એ આ વાક્યને પડઘો પાડ્યો અને કહ્યું કે યુએસ તરફથી “ગેરવાજબી માંગણીઓ” એ વાટાઘાટોને અવરોધિત કરી. ઈરાની પ્રતિનિધિમંડળે 21 કલાક સુધી સતત અને સઘન વાટાઘાટો કરી, વિવિધ પહેલ છતાં અમેરિકન પક્ષની ગેરવાજબી માંગણીઓએ વાટાઘાટોની પ્રગતિ અટકાવી. આમ વાટાઘાટો સમાપ્ત થઈ. તસ્નીમ ન્યૂઝે એક જાણકાર સ્ત્રોતને ટાંકીને ઉમેર્યું કે ઈરાન “વાટાઘાટો માટે ઉતાવળમાં નથી.”
