અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જાહેરાત કરી છે કે યુએસ નેવી હવે હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી પસાર થતા જહાજોને અવરોધિત કરશે. સોશિયલ મીડિયા પર બોલતા તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ માર્ગ પરથી પસાર થવાનો પ્રયાસ કરતા કોઈપણ જહાજને અટકાવવામાં આવશે અને તેનું નિરીક્ષણ કરવામાં આવશે. ઈરાનને ટોલ ચૂકવનારા જહાજોની ખાસ તપાસ કરવામાં આવશે.
ટ્રમ્પે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ઈરાનને ગેરકાયદેસર ટોલ ચૂકવતા જહાજોને સલામત માર્ગ આપવામાં આવશે નહીં. આ પગલાનો હેતુ ઈરાનની આર્થિક શક્તિને ઘટાડવાનો છે. અમેરિકા કોઈપણ આકસ્મિક પરિસ્થિતિ માટે તૈયાર છે; જો જરૂર ઊભી થાય તો તે સંઘર્ષનો અંત લાવવા માટે પગલાં લેશે.
અગાઉ ઈરાનના સંસદના ડેપ્યુટી સ્પીકર હાજી બાબેઈએ જાહેર કર્યું હતું કે સ્ટ્રેટ ઈરાની નિયંત્રણ હેઠળ રહે છે. તેમણે તેને તેહરાન માટે “લાલ રેખા” તરીકે નિયુક્ત કરી હતી, ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે જળમાર્ગમાંથી પસાર થતા તમામ જહાજોએ ઈરાની ચલણ રિયાલમાં ટોલ ચૂકવવો પડશે. દરમિયાન ગઈકાલે પાકિસ્તાનમાં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે 21 કલાક સુધી ચાલેલી શાંતિ મંત્રણા કોઈ ઉકેલ વિના પૂર્ણ થઈ. અહેવાલો અનુસાર વાટાઘાટો બે મુખ્ય મુદ્દાઓ પર અટકી ગઈ હતી: હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવા અને ઈરાનનો પરમાણુ કાર્યક્રમ.
ટ્રમ્પે હોર્મુઝમાંથી વિસ્ફોટક ખાણો સાફ કરવા માટે સૈન્ય તૈનાત કર્યું
યુએસ સૈન્યએ પુષ્ટિ આપી છે કે તેના બે વિનાશક યુદ્ધ જહાજો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગમાંથી પસાર થયા છે. યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યા પછી આ પહેલી ઘટના છે કે અમેરિકાએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવાના પ્રયાસમાં કથિત રીતે ઈરાન દ્વારા પાણીની અંદર નાખેલી વિસ્ફોટક ખાણો સાફ કરવાની તૈયારી શરૂ કરી છે. “અમે સ્ટ્રેટને સાફ કરી રહ્યા છીએ,” ટ્રમ્પે કહ્યું. “કોઈ સોદો થાય કે ન થાય તેનાથી મને કોઈ ફરક પડતો નથી.” રવિવાર સવાર સુધી ચાલી રહેલી વાટાઘાટો દરમિયાન આ નિવેદન જારી કરવામાં આવ્યું હતું. જોકે દેશના સંયુક્ત લશ્કરી કમાન્ડને ટાંકીને ઈરાનના રાજ્ય સંચાલિત મીડિયાએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવામાં આવી રહ્યો હોવાનો ઇનકાર કર્યો છે.
ઈરાન કોઈપણ સંજોગોમાં હોર્મુઝથી પાછળ હટશે નહીં
ઈરાને સ્પષ્ટપણે જાહેર કર્યું છે કે તે કોઈપણ સંજોગોમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અંગેના પોતાના વલણથી પાછળ નહીં હટે. ઈરાન દાવો કરે છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી કોઈપણ રાષ્ટ્રના જહાજોનો પસાર થવાનો માર્ગ ફક્ત તેહરાનની શરતો પર જ થશે. આ વલણ સંભવિત રીતે હોર્મુઝ ક્ષેત્રમાં ઈરાન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે મોટો સંઘર્ષ ઉભો કરી શકે છે. આજ સુધી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરવાની ઈરાનની ક્ષમતા સંઘર્ષના સમયમાં તેનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ વ્યૂહાત્મક ફાયદો સાબિત થઈ છે. આનું મુખ્ય કારણ એ છે કે વિશ્વના તેલ પુરવઠાના 20 ટકાથી વધુ આ માર્ગમાંથી પસાર થાય છે. સામાન્ય રીતે દરરોજ 100 થી વધુ જહાજો આ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થાય છે. જો કે યુદ્ધવિરામ પછી રેકોર્ડ સૂચવે છે કે અત્યાર સુધીમાં ફક્ત 12 જહાજો જ પસાર થયા છે.
ઈરાનની ચેતવણી: ફરીથી હુમલો કરાશે તો નિર્ણાયક પ્રતિભાવ માટે તૈયાર
આ દરમિયાન ઈરાનના નાયબ વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચીએ જણાવ્યું છે કે જો તેમના દેશ પર ફરી એકવાર હુમલો થાય તો તેહરાન નિર્ણાયક પ્રતિભાવ આપવા માટે તૈયાર છે. અગાઉ તેમણે ટિપ્પણી કરી હતી કે વાટાઘાટોના પાછલા રાઉન્ડ દરમિયાન ઈરાન સામે કરવામાં આવેલા હુમલાઓને ધ્યાનમાં રાખીને તેહરાન “ઊંડા અવિશ્વાસ” ની ભાવના સાથે વર્તમાન વાટાઘાટોમાં પ્રવેશી રહ્યું છે, કારણ કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પર ભરોસો કરી શકાતો નથી. અરાઘચીએ પુનરોચ્ચાર કર્યો કે જો બીજો હુમલો કરવામાં આવે તો તેમનો દેશ બદલો લેવા માટે તૈયાર છે.
