નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે રવિવારે બજેટ રજૂ કર્યું. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે સંસદમાં તેમનું નવમું કેન્દ્રીય બજેટ રજૂ કર્યું હતું. નાણામંત્રીના 85 મિનિટના ભાષણમાં સામાન્ય માણસ માટે કોઈ મોટી જાહેરાતો નહોતી. જોકે ટેક્સ ફાઇલિંગ સરળતા, રેલ્વે પ્રોજેક્ટ્સ અને આયુર્વેદિક એઇમ્સ જેવા નવા વિકાસનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. કસ્ટમ ડ્યુટીમાં ઘટાડો કરવાની જાહેરાત કરાઈ હતી. નાણામંત્રીએ દેશના વિકાસ માટે ત્રણ ઉદ્દેશ્યો જણાવ્યા જેમાં વિકાસ, લોકોની આકાંક્ષાઓ અને વિકાસ માટે દરેકનો ટેકો. બજેટ રોજગાર, આરોગ્ય, રોકાણ અને માળખાગત સુવિધાઓ પર ભાર મૂકે છે. વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા અને સ્થાનિક માંગને સંતુલિત કરવા માટે પણ ઘણી મોટી જાહેરાતો કરવામાં આવી હતી.
- બજેટની મુખ્ય જાહેરાતો
- આવકવેરાના સ્લેબમાં કોઈ ફેરફાર નહીં. સુધારેલા રિટર્ન ફાઇલ કરવા માટે ત્રણ મહિનાનો વધુ સમય આપવામાં આવ્યો. આનો અર્થ એ થયો કે સુધારેલા રિટર્ન હવે 31 ડિસેમ્બરને બદલે 31 માર્ચ સુધીમાં ફાઇલ કરી શકાય છે.
- 7 હાઇ-સ્પીડ રેલ કોરિડોરની જાહેરાત. આમાં મુંબઈ-પુણે, પુણે-હૈદરાબાદ, હૈદરાબાદ-બેંગલુરુ, હૈદરાબાદ-ચેન્નઈ, ચેન્નાઈ-બેંગલુરુ, દિલ્હી-વારાણસી અને વારાણસી-સિલિગુડીનો સમાવેશ થાય છે.
- કેન્સરની 17 દવાઓ પર આયાત ડ્યુટી દૂર કરવામાં આવી છે. 7 દુર્લભ રોગો માટેની દવાઓ પણ ડ્યુટી ફ્રી છે.
- 3 આયુર્વેદિક એઈમ્સ ખોલવાની જાહેરાત. મેડિકલ ટુરિઝમને પ્રોત્સાહન આપવા માટે પાંચ મેડિકલ હબ પણ સ્થાપિત કરવામાં આવશે.
- 5 લાખથી વધુ વસ્તી ધરાવતા ટિયર-2 અને ટિયર-3 શહેરોના વિકાસ માટે ₹12.2 લાખ કરોડ ખર્ચવાની જાહેરાત.
- 15,000 માધ્યમિક શાળાઓ અને 500 કોલેજોમાં કન્ટેન્ટ ક્રિએટર લેબ બનાવવામાં આવશે.
- દરેક જિલ્લામાં એક હોસ્ટેલ સાથે આશરે 800 જિલ્લાઓમાં છોકરીઓ માટે હોસ્ટેલ બનાવવામાં આવશે.
-કર અંદાજ ₹૩૪ લાખ કરોડ
મૂડી ખર્ચ ₹૧૨.૨ લાખ કરોડ છે, અને બજેટ અંદાજ ₹૩૬.૫ લાખ કરોડ છે.
નવો આવકવેરા કાયદો ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ થી અમલમાં આવશે.
સામાન્ય માણસ ભરવા માટે સરળ ફોર્મ ફરીથી ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા છે.
મોટર અકસ્માત દાવાની રકમને આવકવેરામાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે.
વિદેશી પ્રવાસ કાર્યક્રમો પર ૫% ને બદલે ૨% કર લાદવામાં આવ્યો છે.
શિક્ષણ અને તબીબી હેતુઓ પર ૫% ને બદલે ૨% કર લાદવામાં આવ્યો છે.
કર્મચારીઓની ભરતી સેવાઓ પર ૧ થી ૨% કર લાદવામાં આવશે.
૨૦ લાખ રૂપિયાથી ઓછી કિંમતની વિદેશમાં સ્થાવર મિલકત જાહેર કરવા પર કોઈ દંડ નહીં લાગે.
- નાણામંત્રીના બજેટ ભાષણના મુખ્ય મુદ્દાઓ
- કેન્દ્રીય નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે તેમનું નવમું બજેટ રજૂ કર્યું છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે 2026-27 માં રાજકોષીય ખાધ 4.3 ટકા રહેવાનો અંદાજ છે અને મૂડી ખર્ચ વધારીને ₹12.2 લાખ કરોડ કરવામાં આવ્યો છે.
- વિદેશી મુસાફરી પેકેજો સસ્તા થશે. નાણામંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે વિદેશી મુસાફરી કાર્યક્રમ પેકેજોના વેચાણ પર TCS દર 5 ટકા અને 20 ટકાથી ઘટાડીને 2 ટકા કરવામાં આવશે.
- કસ્ટમ ડ્યુટીમાં રાહત પણ આપવામાં આવી છે. 17 કેન્સર વિરોધી દવાઓ અને 7 અન્ય દુર્લભ રોગોની દવાઓને મૂળભૂત કસ્ટમ ડ્યુટીમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવશે.
- ડેટા અને ટેકનોલોજીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે, ભારતમાં ક્લાઉડ કંપનીઓ માટે 2047 સુધી ટેક્સ હોલિડેની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
- નવો આવકવેરા કાયદો 1 એપ્રિલ, 2026 થી અમલમાં આવશે, અને ટેક્સ રિટર્ન ફાઇલ કરવાની તારીખ 31 માર્ચ સુધી લંબાવવામાં આવી છે. જો કે, કોઈ આવકવેરા મુક્તિની જાહેરાત કરવામાં આવી નથી.
- સરકારે ખાસ કરીને ઉત્તર ભારત માટે માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને NIMHANS 2.0 ની સ્થાપનાની જાહેરાત કરી છે.
- નાણામંત્રીએ એક મોટી જાહેરાત કરી, જેમાં જણાવ્યું હતું કે ત્રણ નવા ઓલ ઈન્ડિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ આયુર્વેદ સ્થાપિત કરવામાં આવશે. આયુષ ફાર્મસીઓને અપગ્રેડ કરવામાં આવશે, અને સરકાર પાંચ મેડિકલ ટુરિઝમ હબ સ્થાપિત કરવામાં રાજ્યોને ટેકો આપશે.
- ભવિષ્યના ચેમ્પિયન ઉદ્યોગસાહસિકોને ઉછેરવા માટે MSME માટે ₹10,000 કરોડનું ભંડોળ અલગ રાખવામાં આવ્યું છે. દેશભરમાં સાત હાઇ-સ્પીડ રેલ કોરિડોર બનાવવામાં આવશે, જે શહેરો વચ્ચે વિકાસ લિંક્સ સ્થાપિત કરશે.
- આગામી પાંચ વર્ષમાં બાયોફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્ર માટે ₹10,000 કરોડની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે, જે બાયોલોજિક અને બાયોસિમિલર ઉત્પાદનોના સ્થાનિક ઉત્પાદનમાં વધારો કરશે. સેમિકન્ડક્ટર મિશન 2.0 પણ શરૂ કરવામાં આવશે, જેમાં ₹40,000 કરોડ ફાળવવામાં આવશે.
- તમિલનાડુ, ઓડિશા, આંધ્રપ્રદેશ અને કેરળને જોડવા માટે સમર્પિત રીઅર અર્થ કોરિડોરનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે.
- આત્મનિર્ભર ભારત માટે બે હજાર કરોડ રૂપિયા ફાળવવામાં આવ્યા છે.
યુવાનો, મહિલાઓ અને ખેડૂતોના સપનાઓને સશક્ત બનાવે છે- અમિત શાહ
ગૃહમંત્રી અમિત શાહની નાણામંત્રીના બજેટ પછી પહેલી પ્રતિક્રિયા આવી. તેમણે કહ્યું કે ઉત્પાદનથી લઈને માળખાગત સુવિધા, આરોગ્યથી લઈને પર્યટન, ગ્રામીણ વિસ્તારોથી લઈને કૃત્રિમ બુદ્ધિ, રમતગમતથી લઈને તીર્થસ્થાનો સુધી, વિકાસશીલ ભારત બજેટ દરેક ગામ, નગર અને શહેરના યુવાનો, મહિલાઓ અને ખેડૂતોના સપનાઓને સશક્ત બનાવે છે અને પૂર્ણ કરે છે.
