લગભગ બે દાયકાની રાહ જોયા પછી અને વાટાઘાટો પછી ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન (EU) એ આખરે એક ઐતિહાસિક મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) ને અંતિમ સ્વરૂપ આપ્યું છે. તેને વિશ્વના સૌથી મોટા વેપાર કરારોમાંનો એક માનવામાં આવે છે. આ કરારના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડતા વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તેને “મધર ઓફ ઓલ ડિલ્સ” ગણાવી.
સંયુક્ત ભારત-EU પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં પીએમ મોદીએ કહ્યું, “વિશ્વની બે સૌથી મોટી લોકશાહી શક્તિઓએ એક નિર્ણાયક પ્રકરણ ઉમેર્યું છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભારત અને EU વચ્ચેના સંબંધો મજબૂત થયા છે. અમારી ભાગીદારી નવી ઊંચાઈએ પહોંચી રહી છે. ભારત અને EU વચ્ચેનો વેપાર 180 અબજ યુરોનો છે. ભારતે ઇતિહાસમાં સૌથી મોટા FTA પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.”
પીએમ મોદીએ કહ્યું, “આ મુક્ત વેપાર કરાર વિશ્વભરના વ્યવસાયો અને રોકાણકારો માટે ભારતમાં વિશ્વાસને વધુ મજબૂત બનાવશે.” તેમણે ભાર મૂક્યો કે આ કરાર ભારતની વધતી જતી વૈશ્વિક શક્તિનું પ્રતીક છે. કરારની જાહેરાત કરતા પીએમ મોદીએ કહ્યું કે આ ભાગીદારી વિશ્વની બે સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓ વચ્ચેની ભાગીદારીનું ઉદાહરણ આપે છે. આ કરાર વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલાઓને મજબૂત બનાવશે.
યુરોપિયન યુનિયનના પ્રતિનિધિઓએ પણ આ કરારને ઐતિહાસિક ગણાવ્યો. EU નેતા એન્ટોનિયો કોસ્ટાએ કહ્યું કે આ દિવસ ઐતિહાસિક છે અને વેપાર, સુરક્ષા અને લોકો વચ્ચેના સંબંધોમાં એક નવો અધ્યાય ખોલે છે. તેમણે કહ્યું કે આ કરાર બે અબજ લોકોના સામાન્ય બજારનું સર્જન કરી રહ્યો છે. યુરોપિયન કમિશનના પ્રમુખ ઉર્સુલા વોન ડેર લેયેને ભારત-EU FTA ને “મધર ઓફ ઓલ ડિલ્સ” ગણાવી હતી અને કહ્યું હતું કે તે બંને બાજુ લાખો નોકરીઓનું સર્જન કરશે.
આ કરાર 2007 માં શરૂ થયો હતો પરંતુ 2013 માં વાટાઘાટો તૂટી ગઈ. તે જૂન 2022 માં ફરી શરૂ થયો હતો અને હવે 2026 માં આ સીમાચિહ્ન પર પહોંચ્યો છે. ભારત જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયા પછી ત્રીજો એશિયન દેશ બન્યો છે જેણે EV સાથે આ પ્રકારનો સોદો કર્યો છે. EU ભારતનો સૌથી મોટો વેપારી ભાગીદાર છે. નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માં બંને દેશો વચ્ચે કુલ વેપાર $190 બિલિયન (માલ વેપારમાં $136 બિલિયન) હોવાનો અંદાજ હતો. આ સોદા પછી આ વધુ ઝડપથી વધવાની અપેક્ષા છે.
