દેશના વર્તમાન મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર રાજીવ કુમારનો કાર્યકાળ 18 ફેબ્રુઆરી 2025 ના રોજ પૂરો થઈ રહ્યો છે. કાયદા મંત્રાલયે નવા ચૂંટણી કમિશનરની પસંદગી માટે ત્રણ સભ્યોની સમિતિની બેઠક બોલાવી છે. વડાપ્રધાન મોદી અને રાહુલ ગાંધી આ સમિતિના સભ્યો હશે.
નવા મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) ની પસંદગી માટે કાયદા મંત્રાલય દ્વારા 17 ફેબ્રુઆરી 2025 ના રોજ ત્રણ સભ્યોની સમિતિની બેઠક બોલાવવામાં આવી છે. પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી, કેન્દ્રીય કાયદા મંત્રી અર્જુન મેઘવાલ અને લોકસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી પસંદગી સમિતિની બેઠકમાં હાજરી આપશે. વર્તમાન સીઈસી રાજીવ કુમારનો કાર્યકાળ 18 ફેબ્રુઆરીએ સમાપ્ત થઈ રહ્યો છે.
કેન્દ્રીય કાયદા મંત્રી અર્જુન રામ મેઘવાલની અધ્યક્ષતામાં એક શોધ સમિતિની રચના કરવામાં આવી હતી જેમાં બે સભ્યો હતા. સચિવ, નાણાં વિભાગ અને સચિવ, કર્મચારી અને તાલીમ વિભાગ. અત્યાર સુધી સૌથી વરિષ્ઠ ચૂંટણી કમિશનરને સીઈસીની નિવૃત્તિ પછી મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર તરીકે બઢતી આપવામાં આવતી હતી. જોકે ગયા વર્ષે CEC અને ચૂંટણી કમિશનરો (EC) ની નિમણૂકો અંગેનો નવો કાયદો અમલમાં આવ્યા બાદ નિમણૂક પ્રક્રિયામાં ફેરફાર થયો છે.
મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર અને અન્ય ચૂંટણી કમિશનરો (નિમણૂક, સેવાની શરતો અને કાર્યકાળ) અધિનિયમ, 2023 ની જોગવાઈઓનો ઉપયોગ પ્રથમ વખત CEC ની નિમણૂક માટે કરવામાં આવી રહ્યો છે. રાજીવ કુમારને મે 2022 માં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. તેમના નેતૃત્વ હેઠળ ચૂંટણી પંચે 2024 માં વિશ્વના સૌથી મોટા લોકશાહીમાં સામાન્ય ચૂંટણીઓ સફળતાપૂર્વક યોજી. આ ઉપરાંત જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં એક દાયકાથી વધુ સમય પછી વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ યોજાઈ. મહારાષ્ટ્ર, હરિયાણા, ઝારખંડ અને દિલ્હીમાં વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ યોજાઈ.
વર્ષ 2023 માં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર રાજીવ કુમારની દેખરેખ હેઠળ કર્ણાટક, તેલંગાણા, મધ્યપ્રદેશ અને રાજસ્થાનમાં ચૂંટણીઓ યોજાઈ હતી. જાન્યુઆરી 2025 માં દિલ્હી ચૂંટણીની તારીખોની જાહેરાત કરતી વખતે રાજીવ કુમારે તેમની નિવૃત્તિ યોજનાઓ વિશે વાત કરી હતી. તેમણે મજાકમાં કહ્યું કે કામના કારણે તે છેલ્લા ૧૩-૧૪ વર્ષથી સમય કાઢી શકતા નથી. હવે નિવૃત્તિ પછી તે ચાર-પાંચ મહિના માટે હિમાલય જશે અને એકાંત જીવન જીવશે અને ત્યાં ધ્યાન કરીને પોતાને ડીટોક્સીફાઈ કરશે.
