રાજ્ય માલિકીની ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) એ શુક્રવારે ‘સ્પીડ’ અને ‘પાવર’ જેવા પ્રીમિયમ પેટ્રોલ વેરિયન્ટ્સના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ₹2.09 થી ₹2.35 સુધીનો વધારો કર્યો છે. પ્રીમિયમ પેટ્રોલના ભાવમાં વધારા બાદ ઔદ્યોગિક ડીઝલ પણ વધુ મોંઘુ થઈ ગયું છે. ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન (IOC) એ ઔદ્યોગિક ડીઝલના ભાવમાં સુધારો અમલમાં મૂકતા ભાવ ₹87.67 પ્રતિ લિટરથી વધારીને ₹109.59 પ્રતિ લિટર કરવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણયથી ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર, લોજિસ્ટિક્સ અને પરિવહનના ખર્ચ પર અસર થવાની ધારણા છે.
અમેરિકા, ઇઝરાયલ અને ઈરાન સાથે ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારાને કારણે આ વધારો જરૂરી બન્યો છે. આ ભાવ વધારાની તીવ્રતા વિવિધ રાજ્યો અને શહેરોમાં બદલાઈ શકે છે. પ્રીમિયમ પેટ્રોલના સુધારેલા ભાવ તાત્કાલિક અસરકારક માનવામાં આવે છે. આ વધારા બાદ નવી દિલ્હીમાં પ્રીમિયમ પેટ્રોલના ભાવ હવે પ્રતિ લિટર ₹107 થી ₹112.30 સુધી છે. દરમિયાન મુંબઈમાં ભાવ પ્રતિ લિટર ₹115–₹120.30 સુધી પહોંચી ગયા છે અને ચેન્નાઈમાં તે ₹112 અને ₹117.30 પ્રતિ લિટર વચ્ચે છે.
પ્રીમિયમ પેટ્રોલનું વેચાણ ‘સ્પીડ’ (BPCL), ‘પાવર’ (HPCL), અને ‘XP95’ (IOCL) જેવા બ્રાન્ડ નામો હેઠળ થાય છે. તેનાથી વિપરીત નિયમિત પેટ્રોલ તેના અગાઉના દરે વેચાતું રહેશે. હાલમાં તેની કિંમતમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. પ્રીમિયમ પેટ્રોલના ભાવમાં વધારા પાછળના મુખ્ય કારણો આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઇલ બજારોમાં વધઘટ અને પ્રીમિયમ ઇંધણમાં સમાવિષ્ટ ઉમેરણોની વધતી કિંમત છે. આ ગોઠવણ પહેલાં પણ પ્રીમિયમ પેટ્રોલ પહેલાથી જ નિયમિત પેટ્રોલ કરતાં ₹5 થી ₹10 મોંઘુ હતું. આ નવીનતમ વધારો તે ભાવ તફાવતને વધુ વિસ્તૃત કરશે.
ઔદ્યોગિક ડીઝલ પ્રમાણભૂત પેટ્રોલ પંપ પર વેચાતું નથી. તેના બદલે તે ફેક્ટરીઓ, મોટા પાયે જનરેટર ઓપરેટરો, ખાણકામ કંપનીઓ, બાંધકામ સ્થળો અને પાવર પ્લાન્ટ દ્વારા સીધું ખરીદવામાં આવે છે. આ પગલા પહેલા તેલ કંપનીઓએ બ્રાન્ડેડ અને હાઇ-ઓક્ટેન પ્રીમિયમ પેટ્રોલ વેરિઅન્ટના ભાવમાં લગભગ ₹2 પ્રતિ લિટરનો વધારો કર્યો હતો.
સામાન્ય લોકો માટે રાહતનો સ્ત્રોત એ છે કે મૂળભૂત ઇંધણ એટલે કે નિયમિત પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ યથાવત છે. તેલ કંપનીઓએ છેલ્લે માર્ચ 2024 માં નિયમિત પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં સુધારો કર્યો હતો, જેમાં પ્રતિ લિટર ₹2 નો ઘટાડો લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો. પ્રીમિયમ ઇંધણનું વેચાણ કુલ પેટ્રોલ વેચાણનો માત્ર એક નાનો ભાગ હોવાથી આ ભાવ વધારાની અસર સૌથી વધુ લક્ઝરી કાર અથવા ઉચ્ચ-પ્રદર્શન સ્પોર્ટ્સ મોટરસાઇકલના માલિકો પર પડશે.
પ્રીમિયમ પેટ્રોલમાં સામાન્ય રીતે 95 કે તેથી વધુ ઓક્ટેન રેટિંગ હોય છે. આ ચોક્કસ પ્રકારના ઇંધણ પર ચાલતી વખતે હાઇ-એન્ડ એન્જિનથી સજ્જ વાહનો શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન આપે છે. ₹2 થી વધુના ભાવ વધારાથી ગ્રાહકો માટે માસિક ઇંધણ બજેટમાં વધારો થશે જે તેમના વાહનના એન્જિનની ટકાઉપણું અને વધુ સારી પિકઅપ સુનિશ્ચિત કરવા માટે પ્રીમિયમ ઇંધણ પસંદ કરે છે. દિલ્હી, મુંબઈ અને બેંગલુરુ જેવા મોટા શહેરોમાં પ્રીમિયમ પેટ્રોલના ભાવ હવે રેકોર્ડ સ્તરની નજીક પહોંચી શકે છે.
