તમે કદાચ ચાર ચાંદ લાગવાની કહેવત સાંભળી હશે પરંતુ રશિયાના સેન્ટ પીટર્સબર્ગમાં પહેલી વાર ખરેખર એક અદ્ભુત ખગોળીય ઘટનાએ વિશ્વભરના વૈજ્ઞાનિકોને આશ્ચર્યચકિત કરી દીધા છે. આ રશિયન શહેરમાં એક સાથે ચાર ચંદ્ર વિચિત્ર રીતે દેખાયા ત્યારે જિજ્ઞાસા જાગી. રશિયાના પ્રખ્યાત શહેર સેન્ટ પીટર્સબર્ગના રહેવાસીઓએ આ અદ્ભુત અને દુર્લભ કુદરતી ઘટનાને પોતાના કેમેરામાં કેદ કરી.
એક સાથે પાંચ ચંદ્ર કેવી રીતે દેખાયા?
સેન્ટ પીટર્સબર્ગના રહેવાસીઓએ આકાશમાં ચાર ચંદ્ર જોયા કે તરત જ તેઓ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા. બધાએ પોતાના મોબાઇલ ફોન અને કેમેરામાં તેનું ફિલ્માંકન કરવાનું શરૂ કર્યું. રશિયાના RT.com એ આનો એક વીડિયો બહાર પાડ્યો છે, જેમાં આશ્ચર્યજનક રીતે ચાર ચંદ્ર એક સાથે દેખાતા દેખાય છે. આ ઘટનાએ દુનિયાભરમાં હલચલ મચાવી દીધી છે જેનાથી લોકો વિચારી રહ્યા છે કે આ કેવી રીતે બની શકે. એક સાથે ચાર ચંદ્ર જોવાનું કારણ શું હોઈ શકે?
ખગોળશાસ્ત્રીઓના મતે આ અદ્ભુત ઘટના પેરાસેલિન નામનો એક ઓપ્ટિકલ ભ્રમ હતો. આ ઘટના ત્યારે બને છે જ્યારે ચંદ્રનો પ્રકાશ ઠંડી હવામાં બરફના સ્ફટિકો સાથે અથડાયા પછી રીફ્રેક્ટ થાય છે. સેન્ટ પીટર્સબર્ગની ઠંડી, ઘન હવામાં ઊંચાઈ પર સિરસ વાદળોમાં છ ખૂણાવાળા બરફના સ્ફટિકો નાના પ્રિઝમની જેમ કાર્ય કરે છે, લગભગ 22 ડિગ્રીના ખૂણા પર ચંદ્રપ્રકાશને વાળે છે. પરિણામે વાસ્તવિક ચંદ્રની બંને બાજુ તેજસ્વી ગોળાકાર જેને “મોક મૂન” તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે દેખાય છે. સામાન્ય રીતે પેરાસેલિન દરમિયાન આવા બે મોક મૂન દેખાય છે પરંતુ સેન્ટ પીટર્સબર્ગમાં ખાસ પરિસ્થિતિઓને કારણે એક સાથે અનેક પેરાસેલિન દેખાયા જેના કારણે એવું લાગે છે કે આકાશમાં ચાર ચંદ્ર ચમકી રહ્યા છે.
સેન્ટ પીટર્સબર્ગમાં તાપમાન માઈનસ 20 ડિગ્રી છે.
સેન્ટ પીટર્સબર્ગનું અત્યંત ઠંડુ વાતાવરણ (-20 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી નીચે) બરફના સ્ફટિકોને વધુ સારી રીતે બનાવવામાં મદદ કરે છે, જેનાથી દૃશ્ય સ્પષ્ટ અને વધુ પ્રભાવશાળી બને છે. ખગોળશાસ્ત્રીઓના મતે, જ્યારે ચંદ્ર ખૂબ તેજસ્વી હોય છે, જેમ કે પૂર્ણિમા દરમિયાન અથવા તેની આસપાસ, ત્યારે આ ઘટના વધુ ખાસ બની જાય છે. સ્થાનિકો અને ખગોળશાસ્ત્રના ઉત્સાહીઓએ સોશિયલ મીડિયા પર ઘટનાના ફોટા અને વિડિઓઝ શેર કર્યા, જેને RT અને અન્ય મીડિયા આઉટલેટ્સે આવરી લીધા.
એક સાથે અનેક ચંદ્રોના દેખાવને મૂન ડોગ કહેવામાં આવે છે. તેવી જ રીતે મૂન ડોગની ઘટના પણ ક્યારેક જોવા મળે છે, જેમાં એક સાથે અનેક સૂર્ય દેખાઈ શકે છે. પેરેલીઅન એ સન ડોગ વૈજ્ઞાનિક સંસ્કરણ છે જે સૂર્યની આસપાસ ફરે છે. તે ઘટનાના પ્રભામંડળ પરિવારનો છે અને પૃથ્વીના ઠંડા, શુષ્ક પ્રદેશો, જેમ કે આર્કટિક અથવા ઉત્તરીય રશિયામાં વધુ સામાન્ય છે. અગાઉ મુર્મન્સ્ક પ્રદેશમાં ત્રણ સૂર્ય જેવી ઘટના જોવા મળી હતી જે સમાન દ્રષ્ટિ ભ્રમ સાથે સંકળાયેલી હતી.
કુદરતનું અનોખું સૌંદર્ય
આવી ઘટનાઓને કુદરતની અનોખી સુંદરતા માનવામાં આવે છે. ચાર ચંદ્રના દેખાવનો આ કુદરતી અજાયબી માત્ર સુંદર જ નથી પણ વાતાવરણની જટિલતાને પણ પ્રતિબિંબિત કરે છે. લોકો તેને એલિયન અથવા અલૌકિક ઘટના માની શકે છે પરંતુ વિજ્ઞાન તેને બરફના સ્ફટિકો અને પ્રકાશના વક્રીભવનને આભારી છે. સેન્ટ પીટર્સબર્ગના આ દૃશ્યે વિશ્વભરના લોકોને આશ્ચર્યચકિત કર્યા અને ફરી એકવાર પ્રકૃતિની અનોખી સુંદરતાને પ્રકાશિત કરી. આવી દુર્લભ ક્ષણો આપણને યાદ અપાવે છે કે આપણું આકાશ કેટલું રહસ્યમય અને આકર્ષક હોઈ શકે છે.
