16 વર્ષથી નાના બાળકો માટે સોશિયલ મીડિયા બંધ! Karnataka સરકારનો મોટો નિર્ણય
ભારતમાં પ્રથમ વખત કોઈ રાજ્યએ બાળકોના સોશિયલ મીડિયા ઉપયોગને નિયંત્રિત કરવા માટે મોટું પગલું ભર્યું છે. Siddaramaiahના નેતૃત્વ હેઠળની Karnataka સરકારએ 16 વર્ષથી ઓછા ઉંમરના બાળકો માટે સોશિયલ મીડિયા પર પ્રતિબંધ લાવવાની જાહેરાત કરી છે. આ નિર્ણય મુખ્યમંત્રી સિદ્ધરામૈયાએ શુક્રવારે 2026–27ના રાજ્ય બજેટ દરમિયાન જાહેર કર્યો.
મુખ્યમંત્રી સિદ્ધરામૈયાએ જણાવ્યું કે બાળકોમાં વધતી મોબાઈલ લત, ઓનલાઇન સુરક્ષા જોખમો અને લાંબા સમય સુધી સ્ક્રીન સામે રહેવાના કારણે થતા આરોગ્ય પ્રભાવો સામે રક્ષણ આપવા માટે આ પગલું લેવામાં આવી રહ્યું છે. સરકારનું માનવું છે કે સોશિયલ મીડિયા પર અતિશય સમય વિતાવવાથી બાળકોના અભ્યાસ, માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને પરિવારિક જીવન પર નકારાત્મક અસર પડી રહી છે.
આ નિર્ણય સાથે કર્ણાટક દેશનું પહેલું રાજ્ય બનશે જે 16 વર્ષથી નાના બાળકો માટે સોશિયલ મીડિયા ઉપયોગને સ્પષ્ટ રીતે પ્રતિબંધિત કરવાની જાહેરાત કરી રહ્યું છે. અગાઉ Andhra Pradesh અને Goa જેવા રાજ્યો પણ આવી જ નીતિ પર વિચાર કરી રહ્યા હોવાનું જણાવી ચૂક્યા છે.
રાજ્યના IT અને બાયોટેકનોલોજી મંત્રી Priyank Khargeએ અગાઉ વિધાનસભામાં જણાવ્યું હતું કે સરકાર યુવાનોમાં સોશિયલ મીડિયા અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સના જવાબદાર ઉપયોગ માટે વિવિધ પગલાં પર વિચાર કરી રહી છે. જો કે આરોગ્ય મંત્રી Dinesh Gundu Raoએ પણ બાળકોમાં વધતા સ્ક્રીન ટાઈમ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.
વિશેષજ્ઞોનું કહેવું છે કે માત્ર પ્રતિબંધ જ સમસ્યાનો સંપૂર્ણ ઉકેલ નથી. ભારતના 2025–26ના આર્થિક સર્વેમાં પણ યુવાનોમાં વધતી સ્માર્ટફોન લતને ગંભીર મુદ્દો ગણાવવામાં આવ્યો છે. વધુ મોબાઈલ ઉપયોગને ઊંઘની સમસ્યા, ચિંતા, ધ્યાનમાં ઘટાડો અને અભ્યાસના દબાણ સાથે જોડવામાં આવ્યો છે.
સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે બાળકો ઘણીવાર સોશિયલ મીડિયા પર પોતાની વ્યક્તિગત માહિતી શેર કરી દે છે, જેના કારણે પ્રાઈવસી જોખમ વધે છે. કેટલીક વખત ગેમિંગ ચેટ અને મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ દ્વારા બાળકોને ટાર્ગેટ કરવાના કેસ પણ સામે આવ્યા છે.
હાલાંકે ટેકનોલોજી માત્ર જોખમ જ નથી. ઘણા વિદ્યાર્થીઓ માટે સોશિયલ મીડિયા શીખવા, કોડિંગ, સર્જનાત્મકતા અને નાના બિઝનેસ શરૂ કરવા માટે પણ મહત્વનું સાધન બની રહ્યું છે. તેથી નિષ્ણાતો કહે છે કે સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ કરતા ઉંમર આધારિત નિયંત્રણ, પેરેન્ટલ કંટ્રોલ અને ડિજિટલ લિટરેસી જેવા વિકલ્પો વધુ અસરકારક બની શકે.
કર્ણાટક સરકારના આ નિર્ણય સાથે હવે દેશભરમાં એક મોટી ચર્ચા શરૂ થઈ છે ,બાળકોને ઓનલાઇન જોખમોથી કેવી રીતે સુરક્ષિત રાખવા અને સાથે-સાથે ડિજિટલ દુનિયાના ફાયદા પણ કેવી રીતે આપવાના.
