નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે આજે ગૃહમાં રાષ્ટ્રીય બજેટ રજૂ કર્યું. આ તેમનું નવમું બજેટ અને મોદી સરકારનું 15મું બજેટ હતું. દેશભરના લોકો ખાસ કરીને સામાન્ય માણસ આ બજેટ પર ઉત્સુકતાથી નજર રાખી રહ્યા છે. તેઓ જાણવા માંગે છે કે બજેટ પછી શું સસ્તું થયું છે અને શું વધુ મોંઘું થયું છે.
કેન્સરની દવાઓ સસ્તી થશે: 17 જીવનરક્ષક દવાઓ પર કસ્ટમ ડ્યુટી નાબૂદ
સરકારે કેન્સરની સારવારમાં વપરાતી 17 કેન્સર દવાઓ પરની મૂળભૂત કસ્ટમ ડ્યુટી દૂર કરી છે. વધુમાં 7 દુર્લભ રોગો અને ખાસ ખોરાકની સારવાર માટે આયાત કરવામાં આવતી દવાઓ પર હવે કર લાદવામાં આવશે નહીં. આનાથી સારવાર માટે મોંઘી વિદેશી દવાઓ પર નિર્ભર પરિવારોને નોંધપાત્ર નાણાકીય સહાય મળશે.
રમતગમતનો સામાન સસ્તો થશે
સરકાર દ્વારા રજૂ કરાયેલા આ બજેટ બાદ રમતગમતનો સામાન બજારમાં સસ્તો થશે. નિર્મલા સીતારમણે બજેટ રજૂ કરતી વખતે આ જાહેરાત કરી હતી. સસ્તા રમતગમતના સામાન આ સામાનની માંગ વધારશે અને આ વધતી માંગથી વેચાણમાં પણ વધારો થશે.
માઈક્રોવેવ ઓવન સસ્તા થશે
સ્થાનિક ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સરકારે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ક્ષેત્રમાં કેટલાક નોંધપાત્ર ફેરફારો કર્યા છે. માઇક્રોવેવ ઓવનમાં વપરાતા મુખ્ય ભાગો પર કસ્ટમ ડ્યુટી ઘટાડવામાં આવી છે. આનાથી ભવિષ્યમાં માઇક્રોવેવના ભાવમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. સરકારનો હેતુ ભારતને ગ્રાહક ઇલેક્ટ્રોનિક્સ માટે વૈશ્વિક કેન્દ્ર બનાવવાનો છે.
EV બેટરી અને સોલાર પેનલ સસ્તા થયા
ઊર્જા વ્યવહારોને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે લિથિયમ-આયન બેટરી બનાવવા માટે વપરાતા મશીનો પર કર મુક્તિનો વ્યાપ વધાર્યો છે. બેટરી ઉર્જા સંગ્રહ પ્રણાલીઓ માટે વપરાતી સામગ્રી પણ ડ્યુટી-મુક્ત રહેશે. સોલાર ગ્લાસ ઉત્પાદનમાં વપરાતા સોડિયમ એન્ટિમોનેટ પર પણ ડ્યુટી દૂર કરવામાં આવી છે જેનાથી દેશમાં સોલાર પેનલ ઉત્પાદન સસ્તું થશે.
જૂતા અને કપડાં સસ્તા થઈ શકે છે
નિકાસને વેગ આપવા માટે દરિયાઈ ઉત્પાદનો, ચામડા અને કાપડ ક્ષેત્રો માટે જાહેરાતો કરવામાં આવી છે. સીફૂડ નિકાસ માટે ડ્યુટી-મુક્ત ઇનપુટ મર્યાદા 1% થી વધારીને 3% કરવામાં આવી છે. ચામડા અને કૃત્રિમ જૂતા સાથે શૂ અપર્સને હવે નિકાસ પર કર મુક્તિ મળશે. જ્યારે કંપનીઓ માલના ઉત્પાદન માટે સસ્તો કાચો માલ મેળવે છે, ત્યારે ઉત્પાદન ખર્ચ ઘટશે. જો કંપનીઓ આ લાભ ગ્રાહકોને આપે છે તો ચામડાના જૂતા, સ્પોર્ટ્સ શૂઝ અને સીફૂડના ભાવ ઘટી શકે છે અથવા ઓછામાં ઓછા સ્થિર રહી શકે છે.
વિદેશ યાત્રા સસ્તી થશે: સરકારે ટેક્સ ઘટાડીને 2% કર્યો
વિદેશી યાત્રા પેકેજ બુક કરાવવાનું હવે સસ્તું થશે. પહેલા ₹10 લાખ સુધીના ખર્ચ પર 5% ટેક્સ (TCS) અને તેનાથી વધુ રકમના ખર્ચ પર 20% ટેક્સ હતો. હવે તેને ઘટાડીને 2% સાદો ટેક્સ કરવામાં આવ્યો છે. રકમ પર કોઈ મર્યાદા નથી. નાગરિક ઉડ્ડયનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે વિમાન ઉત્પાદનમાં વપરાતા ભાગો અને ઘટકો પર કસ્ટમ ડ્યુટી દૂર કરવામાં આવી છે. સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં વિમાન જાળવણી અને સમારકામ (MRO) માટે આયાત કરવામાં આવતા કાચા માલ પર પણ હવે કર લાગશે નહીં. આનાથી દેશમાં વિમાનના ઉત્પાદન અને સમારકામનો ખર્ચ ઘટશે. વ્યક્તિગત ઉપયોગ માટે વિદેશથી માલની આયાત સસ્તી થશે. સરકારે આવા માલ પરનો ટેક્સ 20% થી ઘટાડીને 10% કર્યો છે.
શું મોંઘું થયું
દારૂ પરનો TCS 1% થી વધારીને 2% કરવામાં આવ્યો છે. આનાથી દારૂના ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે કારણ કે તે દુકાનદારોની નફાકારકતા પર અસર કરશે. ફ્યુચર્સ ટ્રેડિંગ પર સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) 0.02% થી વધારીને 0.05% અને ઓપ્શન્સ પર 0.15% કરવામાં આવ્યો છે.
TCS એટલે ‘ટેક્સ કલેક્ટેડ એટ સોર્સ’. તે એક પ્રકારનો એડવાન્સ ઇન્કમ ટેક્સ છે. દુકાનદારો હવે સરકારને જે 2% ટેક્સ ચૂકવે છે તે વર્ષના અંતે તેમના ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કરતી વખતે એડજસ્ટ કરી શકાય છે. STT એ એક ટેક્સ છે જે દરેક ટ્રાન્ઝેક્શન (ખરીદી અને વેચાણ) પર લાદવામાં આવે છે. ટેક્સ દરમાં વધારાને કારણે તમારે હવે પહેલા કરતાં સમાન ટ્રાન્ઝેક્શન માટે વધુ પૈસા ચૂકવવા પડશે.