બજેટ 2026 ની જાહેરાતોમાં મધ્યમ વર્ગ આવકવેરા સ્લેબમાં કોઈ મોટા ફેરફારો ચૂકી ગયા હશે પરંતુ નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે પડદા પાછળ એક મહત્વપૂર્ણ રાહત આપી છે, જે લાખો કરદાતાઓ માટે વરદાનરૂપ બનશે. આ વખતે સરકારે કર કાયદાઓને અપરાધમુક્ત કરવાનું ઐતિહાસિક અને સાહસિક પગલું ભર્યું છે જે વિશ્વાસ આધારિત કરવેરાનું પોતાનું વિઝન આગળ ધપાવશે. હવે નાની તકનીકી ભૂલો અથવા અજાણતા ભૂલો માટે જેલની સજાનો ભય ભૂતકાળ બનવા જઈ રહ્યો છે.
ટેકનિકલ ભૂલો માટે હવે સજા નહીં
ઘણીવાર એવું જોવા મળે છે કે નિયમોની જટિલતા અથવા યોગ્ય માહિતીના અભાવે કરદાતાઓ તકનીકી ભૂલો કરતા હતા. અગાઉ આવી ભૂલો ફોજદારી કાર્યવાહી અને જેલને પાત્ર હતી જે પ્રામાણિક કરદાતાઓ માટે એક દુઃસ્વપ્ન હતું. બજેટ 2026 આ ભયને નાબૂદ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. હવે જો તમે તમારા ખાતાઓનું ઓડિટ કરવામાં વિલંબ કરો છો, સમયસર ટ્રાન્સફર પ્રાઇસિંગ રિપોર્ટ સબમિટ કરવામાં નિષ્ફળ જાઓ છો અથવા તમારા દસ્તાવેજોમાં કોઈ ભૂલ કરો છો તો તમને દોષિત ગણવામાં આવશે નહીં. સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છે કે આવી ભૂલો હવે ફક્ત દંડ દ્વારા જ સુધારી શકાય છે.
વિવાદો ઘટાડવા અને કોર્ટ પરનો બોજ હળવો કરવા માટે અપીલ નિયમોમાં ક્રાંતિકારી ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. હવે જો કોઈ કરદાતા વિભાગના નિર્ણય સામે અપીલ કરવા માંગે છે તો તેમને વિવાદિત રકમના 20% અગાઉથી જમા કરાવવાની જરૂર રહેશે નહીં, જેમ કે પહેલા કેસ હતો. આ મર્યાદા ઘટાડીને 10% કરવામાં આવી છે. વધુમાં બીજી મોટી રાહત એ છે કે અપીલ સમયગાળા દરમિયાન દંડની રકમ પર કોઈ વ્યાજ લેવામાં આવશે નહીં.
આ ફેરફારોનો હેતુ ‘નિરીક્ષક રાજ’ ની સંભાવનાને દૂર કરવા અને વ્યવસાય કરવાની સરળતાને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. સરકારે સંદેશ આપ્યો છે કે તે કરદાતાઓને શંકાસ્પદ નહીં પણ તેના ભાગીદાર તરીકે જુએ છે. ડાયરેક્ટ ટેક્સ સિસ્ટમને તર્કસંગત બનાવવાના આ નિર્ણયો માત્ર મુકદ્દમાઓની સંખ્યા ઘટાડશે નહીં પરંતુ કરદાતાઓનો સિસ્ટમમાં વિશ્વાસ પણ મજબૂત કરશે.
