કુખ્યાત એપ્સ્ટિન ફાઈલ્સ દ્વારા અત્યાર સુધીમાં જો કોઈ સૌથી મોટો શિકાર કરવામાં આવ્યો હોય તો તે બ્રિટનના કિંગ ચાર્લ્સના ભાઈ એન્ડ્રુ માઉન્ટબેટન વિન્ડસર છે. જેફરી એપ્સ્ટિનની જાળમાં ફસાયા બાદ જાહેર હોદ્દાના દુરુપયોગની શંકાના આધારે એન્ડ્રુ માઉન્ટબેટન વિન્ડસરની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી, પણ હવે તેમને તપાસ હેઠળ મુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. પોલીસે અગાઉ કહ્યું હતું કે તેઓ દોષિત જાતીય ગુનેગાર જેફરી એપસ્ટેઇન સાથેના તેના સંબંધો અંગેના આરોપોના સંદર્ભમાં એન્ડ્રુની તપાસ કરવાનું વિચારી રહ્યા છે.
તેઓ એવા આરોપોની સમીક્ષા કરી રહ્યા છે, જેમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે એન્ડ્રુ માઉન્ટબેટન વિન્ડસર દ્વારા બ્રિટનની સરકારને લગતી ગુપ્ત સામગ્રી જેફરી એપ્સ્ટિન સાથે શેર કરવામાં આવી હતી. આ પહેલી વાર હતું જ્યારે બ્રિટનના કોઈ ભૂતપૂર્વ રાજકુમારની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. દોષિત જાતીય ગુનેગાર જેફરી એપ્સ્ટેઇન સાથેના તેમના સંબંધો અંગે તેમના પર અનેક આરોપો છે. એપ્સ્ટિન ફાઈલ્સમાં તેમનું નામ બહાર આવતાં પેદા થયેલા વિવાદને કારણે ગયા વર્ષે તેમણે પ્રિન્સનું બિરુદ ગુમાવ્યું હતું અને તેમને વિન્ડસર કેસલ ખાતે રોયલ લોજ છોડવાની ફરજ પડી હતી.
એન્ડ્રુ માઉન્ટબેટન વિન્ડસર બ્રિટનના રાજા ચાર્લ્સના ભાઈ છે. દોષિત જાતીય અપરાધી જેફરી એપ્સ્ટેઇન સાથેના તેના સંબંધોની અઠવાડિયાની સઘન તપાસ બાદ આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. બકિંગહામ પેલેસે તેમના વિશે કહ્યું છે કે હવે રાજાના ભાઈ એન્ડ્રુ માઉન્ટબેટન-વિન્ડસર તરીકે ઓળખાશે. તેમના અંગત જીવન વિશેના પ્રશ્નોના જવાબમાં એન્ડ્રુએ ડ્યુક ઓફ યોર્ક સહિત તેમની અન્ય શાહી પદવીઓનો પણ ત્યાગ કર્યો હતો.
કિંગ ચાર્લ્સે એન્ડ્રુની ધરપકડ પર કહ્યું કે કાયદાને તેનું કામ કરવા દેવું જોઈએ. આ મામલાની તપાસ સંપૂર્ણ, ન્યાયી અને વાજબી પ્રક્રિયા હેઠળ કરવામાં આવશે અને યોગ્ય અધિકારીઓ દ્વારા યોગ્ય રીતે તેનો ઉકેલ લાવવામાં આવશે. આ પ્રક્રિયામાં તેમને અમારો સંપૂર્ણ અને નિઃસ્વાર્થ ટેકો અને સહયોગ મળતો રહેશે. બ્રિટનનાં સ્વર્ગસ્થ રાણી એલિઝાબેથ II ના પ્રિય પુત્ર રહેલા ભૂતપૂર્વ પ્રિન્સ એન્ડ્રુ લાંબા સમયથી બ્રિટિશ શાહી પરિવાર માટે માથાનો દુખાવો રહ્યા છે.
એન્ડ્રુનો જન્મ ૧૯૬૦માં રાજકુમાર તરીકે થયો હતો. તેઓ રાણી અને તેમના પતિ પ્રિન્સ ફિલિપનું બીજું સંતાન છે. જ્યારે તેમના મોટા ભાઈ પ્રિન્સ ચાર્લ્સ રાજગાદીના વારસ બન્યા ત્યારે એન્ડ્રુએ શાહી માર્ગ તરીકે લશ્કરી સેવા પસંદ કરી હતી. નૌકાદળમાં હતા ત્યારે, તેમણે ૧૯૮૨ના ફોકલેન્ડ યુદ્ધ દરમિયાન હેલિકોપ્ટર પાઇલટ તરીકે લડાઇ મિશનમાં પણ ભાગ લીધો હતો. રોયલ નેવીમાં ૨૨ વર્ષ રહ્યા પછી એન્ડ્રુને ૨૦૦૧માં આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અને રોકાણ માટે બ્રિટનના ખાસ પ્રતિનિધિ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. વર્તમાન પોલીસ તપાસ તે સમયગાળા સાથે સંબંધિત છે.
૨૦૦૮ માં એપ્સ્ટેઇનને એક સગીરને વેશ્યાવૃત્તિમાં ધકેલી દેવાના આરોપમાં દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા બાદ ૧૮ મહિનાની જેલની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. ૨૦૧૯ માં એપ્સ્ટેઈનની ફરીથી ધરપકડ થયા બાદ એન્ડ્રુએ એક ખૂબ જ અયોગ્ય ઇન્ટરવ્યુ આપ્યો હતો, જેમાં તેણે એપ્સ્ટેઈન સાથેના પોતાના સંપર્કોને ન્યાયી ઠેરવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. આ માટે તેની વ્યાપક ટીકા થઈ હતી. વિરોધ પ્રદર્શનો વચ્ચે એન્ડ્રુએ ૨૦ નવેમ્બર, ૨૦૧૯ ના રોજ જાહેરાત કરી કે તેઓ જાહેર ફરજોમાંથી રાજીનામું આપી રહ્યા છે.
પ્રિન્સ એન્ડ્રુના રોમેન્ટિક જીવન અને તેમના કેટલા અફેર હતા તેની કોઈ ચોક્કસ અને સત્તાવાર ગણતરી નથી. તેઓ અભિનેત્રીઓથી લઈને મોડેલ, મિસ બ્યુટી અને પ્લેબોય મોડેલ સુધીની ડઝનબંધ મહિલાઓ સાથે જોડાયેલા છે અથવા તેમના અફેર રહ્યા છે. વન-નાઇટ સ્ટેન્ડની સંખ્યા ઘણી વધારે છે. જો પુસ્તકો અને મીડિયા હેવાલો પર વિશ્વાસ કરવામાં આવે તો તેમણે તેમના સમગ્ર જીવનમાં ૧,૦૦૦ થી વધુ મહિલાઓ સાથે જાતીય સંબંધો બાંધ્યા છે.
એવું કહેવાય છે કે થાઇલેન્ડની યાત્રા દરમિયાન એક જ દિવસમાં દસથી વધુ મહિલાઓ તેમના હોટલ રૂમમાં આવી હતી. ૨૦૦૬ માં તેમણે થાઇલેન્ડની ડાયમંડ જ્યુબિલીમાં ૪૦ થી વધુ મહિલાઓને આમંત્રણ આપ્યું હતું. પુસ્તકોમાં તેમના વિશે કરવામાં આવેલા દાવાઓ ખૂબ જ સનસનાટીભર્યા છે. ૧૯૮૬ માં, તેમણે સારાહ ફર્ગ્યુસન સાથે લગ્ન કર્યા, જે એક સામાન્ય નાગરિક હતી. તેમને બે પુત્રીઓ હતી. આ લગ્ન લાંબા સમય સુધી ટકી શક્યા નહીં. ૧૯૯૨ માં લગ્નજીવન તૂટી પડવાનું શરૂ થયું. ૧૯૯૬ માં તેમના છૂટાછેડા થયા. મહિલાઓ સાથે એન્ડ્રુના સંબંધોની અફવાઓ ચાલુ રહી.
ઓગસ્ટ ૨૦૨૧ માં, એપ્સ્ટેઇનના ગુનાઓનો ભોગ બનેલી વર્જિનિયા ગિફ્રેએ ન્યૂ યોર્કની કોર્ટમાં એન્ડ્રુ વિરુદ્ધ દાવો દાખલ કર્યો હતો, જેમાં આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો કે રાજકુમારે જ્યારે તે સગીર હતી ત્યારે તેની સાથે સેક્સ કર્યું હતું. એન્ડ્રુએ આરોપોને નકારી કાઢ્યા હતા, પરંતુ તેમને તમામ લશ્કરી જોડાણો અને શાહી પરિવારની ચેરિટીમાંથી છીનવી લેવામાં આવ્યા હતા. તેમણે નાણાંકીય ચુકવણી સાથે કેસનો ઉકેલ લાવ્યો હતો. જો કે એન્ડ્રુએ પોતાનો ગુનો કબૂલ કર્યો ન હતો, પરંતુ તેણે સેક્સ ટ્રાફિકિંગનો ભોગ બનેલી ગિફ્રેના દુઃખને સ્વીકાર્યું હતું. ગિફ્રેએ એપ્રિલ ૨૦૨૫ માં ૪૧ વર્ષની ઉંમરે આત્મહત્યા કરી હતી. વાર્તા ત્યાં જ સમાપ્ત થઈ નહીં.
ગયા વર્ષે ઈમેલના ખુલાસા બાદ રાજા ચાર્લ્સ ત્રીજાએ તેમના ભાઈ પાસેથી તેમની શાહી પદવી અને વિન્ડસરમાં તેમનું ઘર રોયલ લોજ છીનવી લીધું હતું. આ ઈમેઈલથી જાણવા મળ્યું કે એન્ડ્રુએ અગાઉ દાવો કર્યો હતો તેના કરતાં ઘણા લાંબા સમયથી તેઓ એપ્સ્ટિનના સંપર્કમાં હતા. ઇતિહાસકારો જણાવે છે કે લગભગ ૩૫૦ વર્ષ પહેલાં રાજા ચાર્લ્સ I ની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી, તેમના પર કેસ ચલાવવામાં આવ્યો હતો અને પછી તેમને ફાંસી આપવામાં આવી હતી. તે ઘટનાએ બ્રિટનમાં રાજાશાહીનો અસ્થાયી રૂપે અંત લાવ્યો હતો. આ કારણે એન્ડ્રુની ધરપકડની તુલના હવે તે ઐતિહાસિક ઘટના સાથે કરવામાં આવી રહી છે. જો કે આ વખતે શાહી પરિવારની પરિસ્થિતિ ઓછી ગંભીર છે.
બ્રિટિશ રાજવી પરિવાર ભૂતકાળમાં અનેક કૌભાંડો અને આરોપોમાં ફસાયેલો રહ્યો છે. રિચાર્ડ ત્રીજા (૧૪૮૩) પર તેમના ભત્રીજાઓના ગુમ થવાનો આરોપ હતો. જેમ્સ II (૧૬૮૮)ને સત્તા પરથી દૂર કરવામાં આવ્યા હતા. એડવર્ડ આઠમા (૧૯૩૬) પર નાઝી જર્મની પ્રત્યે સહાનુભૂતિ રાખવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો. ૧૯૯૦માં મીડિયાએ પ્રિન્સેસ ડાયેના તથા રાજવી પરિવારના અંગત વિવાદો પર ખુલ્લેઆમ અહેવાલ આપવાનું શરૂ કર્યું હતું. આ કેસોમાં ભાગ્યે જ સીધી ધરપકડ કે ફોજદારી કાર્યવાહી થતી હતી. પહેલાં મીડિયા રાજવી પરિવારની ખાનગી બાબતોને છુપાવતું હતું. આજનો સમય અલગ છે. હવે સોશ્યલ મીડિયા અને ડિજિટલ પત્રકારત્વ સાથે બધું તરત જ જાહેર થઈ જાય છે.
લોકોનો વિશ્વાસ હવે છબી અને પારદર્શિતા પર ટકે છે. એન્ડ્રુ પહેલાથી જ ઘણા વિવાદોમાં ફસાયેલા હતા, જેમાં શ્રીમંત વ્યક્તિઓ સાથેની તેમની નિકટતા, કેશ-ફોર-એક્સેસ વિવાદ અને વ્યક્તિગત નેટવર્કિંગના આરોપોનો સમાવેશ થાય છે. શું આનાથી બ્રિટિશ રાજાશાહીનું પતન થઈ શકે છે? કેટલાક નિષ્ણાતો માને છે કે આ વિવાદથી રાજાશાહી તાત્કાલિક સમાપ્ત થવાની શક્યતા નથી, કારણ કે એન્ડ્રુ હવે રાજા નથી અને બ્રિટનમાં રાજાની ભૂમિકા હવે ફક્ત પ્રતીકાત્મક છે. જો કે, આનાથી રાજાશાહીમાં અને શાહી પરિવારમાં જાહેર જનતાનો વિશ્વાસ નબળો પડી શકે છે. રાજાશાહીની પ્રતિષ્ઠાને નુકસાન થઈ શકે છે અને શાહી પરિવારને વધુ પારદર્શક બનવાની ફરજ પડી શકે છે. આજે રાજાશાહી સત્તા દ્વારા નહીં, પરંતુ જાહેર વિશ્વાસ દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે અને તે સૌથી મોટો ખતરો છે.
– આ લેખમાં પ્રગટ થયેલાં વિચારો લેખકનાં પોતાના છે.
