એક તરફ યુદ્ધ પૂર્ણ થવાનો સંકેત, બીજી તરફ ભયંકર હુમલાની ચેતવણીથી દુનિયામાં ગૂંચવણ*
અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ Donald Trumpએ ઈરાન સામે ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અંગે આપેલા વિરોધાભાસી નિવેદનોને કારણે વૈશ્વિક રાજકારણ અને બજારોમાં નવી અનિશ્ચિતતા ઉભી થઈ છે. એક તરફ ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યો કે યુદ્ધ હવે લગભગ પૂર્ણ થવાની નજીક છે, જ્યારે થોડા જ કલાકોમાં તેમણે ચેતવણી આપી કે જો Iran વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠાને ખોરવી કરવાનો પ્રયાસ કરશે તો અમેરિકા વધુ કડક અને આક્રમક સૈન્ય કાર્યવાહી કરી શકે છે.
સોમવારના રોજ એક મીડિયા ઇન્ટરવ્યુ દરમિયાન ટ્રમ્પે કહ્યું કે યુદ્ધ “લગભગ પૂર્ણ થઈ ગયું છે” અને અમેરિકા તેના નિર્ધારિત લક્ષ્યો તરફ સમય કરતાં ઘણી આગળ વધી ગયું છે. તેમના આ નિવેદનથી વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં થોડો શાંત માહોલ સર્જાયો. મધ્ય પૂર્વમાં સંઘર્ષ વધવાની ભીતિને કારણે અગાઉ તેલના ભાવમાં ભારે ઉછાળો આવ્યો હતો, પરંતુ ટ્રમ્પના નિવેદન બાદ તેમાં ઘટાડો નોંધાયો.
પરંતુ દિવસ આગળ વધતાં ટ્રમ્પનો સૂર બદલાયો. ફ્લોરિડામાં રિપબ્લિકન નેતાઓની બેઠક દરમિયાન તેમણે વધુ કડક ભાષા વાપરી. ટ્રમ્પે કહ્યું કે અમેરિકા ઘણી રીતે જીત હાંસલ કરી ચૂક્યું છે, છતાં અંતિમ અને નિશ્ચિત જીત મેળવવા માટે હજુ વધુ પ્રયાસ જરૂરી છે. આ નિવેદનથી ફરીથી સંકેત મળ્યો કે યુદ્ધ હજી પૂર્ણ થયું નથી.
ટ્રમ્પે ખાસ કરીને મહત્વપૂર્ણ સમુદ્રી માર્ગ Strait of Hormuz અંગે ગંભીર ચેતવણી આપી. આ જળમાર્ગ વિશ્વના તેલ વેપાર માટે અત્યંત મહત્વનો છે અને વૈશ્વિક ઊર્જા સપ્લાયનો મોટો ભાગ અહીંથી પસાર થાય છે. ટ્રમ્પે કહ્યું કે જો ઈરાન આ માર્ગને અવરોધવાનો પ્રયાસ કરશે તો અમેરિકા એટલો જોરદાર જવાબ આપશે કે તે વિસ્તાર લાંબા સમય સુધી સંભળી શકશે નહીં.
સાંજે પત્રકારો સાથેની ચર્ચામાં ટ્રમ્પે યુદ્ધ કેટલા સમયમાં પૂર્ણ થશે તે અંગે સ્પષ્ટ જવાબ આપવાનું ટાળ્યું. તેમણે માત્ર એટલું કહ્યું કે પરિણામ “ખૂબ જલ્દી” જોવા મળશે.
ટ્રમ્પના બદલાતા નિવેદનોનો અસર વૈશ્વિક બજારો પર પણ જોવા મળી. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ થોડા સમય માટે પ્રતિ બેરલ 120 ડોલર સુધી પહોંચી ગયા હતા. ત્યારબાદ Group of Seven દેશોએ બજાર સ્થિર રાખવા માટે પગલાં લેવાની ચર્ચા શરૂ કરતા ભાવમાં ઘટાડો થયો.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમથી સ્પષ્ટ થાય છે કે મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ હજુ યથાવત્ છે અને વિશ્વભરમાં રાજકીય તથા આર્થિક અનિશ્ચિતતા વધી રહી છે.
