અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા તણાવની વચ્ચે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું એક મહત્વનું નિવેદન સામે આવ્યું છે.મીડિયાના અહેવાલ અનુસાર, ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તાજેતરમાં ઈરાન દ્વારા અમેરિકી જેટ (ડ્રોન) તોડી પાડવાની ઘટના છતાં, બંને દેશો વચ્ચે સંભવિત મંત્રણાના માર્ગો બંધ થયા નથી. ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યો છે કે આ સૈન્ય સંઘર્ષની અસર રાજદ્વારી વાટાઘાટો પર નહીં પડે.
શું છે સમગ્ર વિવાદ? : તાજેતરમાં જ ઈરાને દાવો કર્યો હતો કે તેણે પોતાની સરહદમાં ઘૂસણખોરી કરી રહેલા અમેરિકાના એક અત્યાધુનિક સર્વેલન્સ ડ્રોનને તોડી પાડ્યું છે. આ ઘટના બાદ બંને દેશો વચ્ચે યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. અમેરિકી સંરક્ષણ મંત્રાલય ‘પેન્ટાગોન’નું કહેવું છે કે તેમનું ડ્રોન આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ ક્ષેત્રમાં હતું, જ્યારે ઈરાનનો દાવો છે કે તે તેમની વાયુસીમાનું ઉલ્લંઘન કરી રહ્યું હતું.
ટ્રમ્પનો નરમ સૂર : સામાન્ય રીતે આક્રમક વલણ ધરાવતા ટ્રમ્પે આ વખતે સંયમ બતાવ્યો છે. તેમણે પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું કે, “ઈરાન સાથેની વાતચીત માટેના દરવાજા હજુ પણ ખુલ્લા છે. જેટ તોડી પાડવાની ઘટના ગંભીર છે, પરંતુ અમે માનીએ છીએ કે આ કોઈ વ્યક્તિગત ભૂલ પણ હોઈ શકે છે.” ટ્રમ્પના આ નિવેદનને તણાવ ઘટાડવાના પ્રયાસ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે તેઓ ઈરાન સાથે યુદ્ધ નથી ઈચ્છતા, પરંતુ ઈરાન પાસે પરમાણુ હથિયાર ન હોવા જોઈએ તે બાબતે તેઓ મક્કમ છે.
ભવિષ્યની રણનીતિ : નિષ્ણાતો માને છે કે ટ્રમ્પ પ્રશાસન હાલમાં ‘મેક્સિમમ પ્રેશર’ (મહત્તમ દબાણ) ની નીતિ અપનાવી રહ્યું છે, જેમાં આર્થિક પ્રતિબંધો મુખ્ય શસ્ત્ર છે. જોકે, સૈન્ય કાર્યવાહી ટાળીને મંત્રણા દ્વારા ઉકેલ લાવવાની કોશિશ કરવામાં આવી રહી છે. ઈરાન પર લાદવામાં આવેલા કડક આર્થિક પ્રતિબંધોને કારણે ત્યાંની અર્થવ્યવસ્થા પ્રભાવિત થઈ છે, જેને પગલે અમેરિકા ઈચ્છે છે કે ઈરાન પોતે જ ટેબલ પર ચર્ચા માટે આવે.આ અહેવાલ બાદ વૈશ્વિક બજાર અને રાજદ્વારી વર્તુળોમાં થોડી રાહત જોવા મળી છે, કારણ કે જો અમેરિકા આક્રમક વલણ અપનાવત તો મધ્ય પૂર્વમાં મોટા પાયે અસ્થિરતા સર્જાઈ શકી હોત. હાલમાં વિશ્વની નજર ઈરાનના આગામી પગલાં પર છે.
