“હોર્મુઝ ‘ગિફ્ટ’નો રહસ્ય: Donald Trumpનો દાવો – ઈરાને આપ્યું અબજોનું ઓઈલ-ગેસ સરપ્રાઈઝ!”
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ Donald Trumpએ ચોંકાવનારો દાવો કરતા જણાવ્યું કે ઈરાને અમેરિકા માટે “ખૂબ મોટું ગિફ્ટ” આપ્યું છે, જે ઓઈલ અને ગેસ સાથે જોડાયેલું છે અને તેનું સીધું કનેક્શન વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગ Strait of Hormuz સાથે હોઈ શકે છે. આ નિવેદન તે સમયે આવ્યું છે જ્યારે 28 ફેબ્રુઆરીથી શરૂ થયેલા યુદ્ધ બાદ વૈશ્વિક સ્તરે તણાવ ચરમસીમાએ છે અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ભારે ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે.
ટ્રમ્પે શું કહ્યું? : મીડિયા સાથે વાત કરતા ટ્રમ્પે કહ્યું કે, “ઈરાને અમને એક ખૂબ મોટું ગિફ્ટ આપ્યું છે, જેની કિંમત ખૂબ જ મોટી છે.” તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ ગિફ્ટ ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ સાથે નહીં પરંતુ “ઓઈલ અને ગેસ” સાથે સંબંધિત છે.
જ્યારે તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે શું આ ગિફ્ટ Strait of Hormuz સાથે જોડાયેલું છે, ત્યારે તેમણે “હા”માં જવાબ આપ્યો.
હોર્મુઝ જળમાર્ગ કેમ મહત્વનો? : Strait of Hormuz વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત ઓઈલ ટ્રાન્ઝિટ રૂટમાંનો એક છે, જ્યાંથી લગભગ 20% વૈશ્વિક કાચા તેલનો પુરવઠો પસાર થાય છે.
યુદ્ધ શરૂ થયા પછી ઈરાને આ જળમાર્ગ પર નિયંત્રણ કડક બનાવ્યું છે, જેના કારણે: ઓઈલ ટેન્કર ટ્રાફિકમાં ઘટાડો થયો, વૈશ્વિક બજારમાં ભાવ ઉછળ્યા, એનર્જી સિક્યોરિટી પર ખતરો વધ્યો, યુદ્ધ વચ્ચે વાતચીતના સંકેત. ટ્રમ્પે તાજેતરમાં ઈરાન પર હુમલાની ધમકી થોડા દિવસ માટે ટાળી અને સંકેત આપ્યો કે હવે ચર્ચા દ્વારા ઉકેલ લાવવામાં આવશે. જોકે, ઈરાને સત્તાવાર રીતે કોઈ પણ પ્રકારની ચર્ચા ચાલી રહી હોવાનો ઇનકાર કર્યો છે.
ટ્રમ્પે દાવો કર્યો કે અમેરિકા ઈરાનના “ટોપ લેવલ” લોકો સાથે વાતચીત કરી રહ્યું છે.
મધ્યસ્થતાની કોશિશો
આ સંજોગોમાં Shehbaz Sharifએ મધ્યસ્થ બનવાની ઓફર કરી છે. તેમણે ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ Masoud Pezeshkian સાથે વાતચીત કરી શાંતિ સ્થાપવાની વાત કરી છે.
‘ગિફ્ટ’ પાછળ શું રહસ્ય? ટ્રમ્પે ગિફ્ટ વિશે વિગત આપી નથી, પરંતુ નિષ્ણાતો માને છે કે તે હોઈ શકે:
હોર્મુઝ માર્ગ પર નિયંત્રણમાં છૂટછાટ
ઓઈલ સપ્લાય સંબંધિત કોઈ ગોપનીય સમજૂતી
ટેન્કર માટે સુરક્ષાની ખાતરી
નિષ્કર્ષ : ટ્રમ્પના આ “મોટા ગિફ્ટ”ના દાવાએ વૈશ્વિક રાજકારણ અને ઓઈલ માર્કેટમાં નવી ચર્ચા જગાવી છે. હકીકતમાં આ ગિફ્ટ શું છે તે હજુ રહસ્ય છે, પરંતુ તેનો અસર વિશ્વભરના ઈંધણના ભાવ અને રાજકીય પરિસ્થિતિ પર ચોક્કસ જોવા મળશે.
