ટ્રમ્પે ઈરાનને આપી પથ્થર યુગમાં ધકેલી દેવાની ચેતવણી, પાવર ગ્રીડ પર હુમલાનો ખતરો
અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન સામે આક્રમક વલણ અપનાવતા એક અત્યંત ગંભીર અને વિવાદાસ્પદ ચેતવણી આપી છે. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે જો ઈરાન પરમાણુ કરાર અથવા અન્ય સુરક્ષા શરતો પર સમજૂતી નહીં કરે, તો તેને ‘પથ્થર યુગ’ (Stone Age) માં ધકેલી દેતા પણ તેઓ અચકાશે નહીં. ટ્રમ્પના આ નિવેદને પશ્ચિમ એશિયા સહિત વૈશ્વિક રાજકારણમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે.
પાવર ગ્રીડ પર ‘ઘાતક’ હુમલાની ધમકી : ટ્રમ્પે એક ઈન્ટરવ્યુ દરમિયાન જણાવ્યું હતું કે જો તેઓ સત્તામાં આવશે અને ઈરાન નમતું નહીં જોખે, તો અમેરિકા ઈરાનના ઈલેક્ટ્રિક ગ્રીડ (વીજળી નેટવર્ક) ને નિશાન બનાવશે. ટ્રમ્પના મતે, આધુનિક ઈરાનની કરોડરજ્જુ તેની વીજળી વ્યવસ્થા છે. જો તેને તોડી પાડવામાં આવે, તો સમગ્ર દેશ ઠપ્પ થઈ જશે. તેમણે કહ્યું, “અમે ઈરાનને એટલા જોરથી ફટકારીશું કે તેઓ તેની કલ્પના પણ નહીં કરી શકે. તેમની પાસે કોઈ વિકલ્પ નહીં રહે.”
‘નો ડીલ, નો મર્સી’ની રણનીતિ : ટ્રમ્પની વિદેશ નીતિ હંમેશા ‘મેક્સિમમ પ્રેશર’ (મહત્તમ દબાણ) પર આધારિત રહી છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઈરાન માટે હવે કોઈ મધ્યમ માર્ગ નથી. કાં તો ઈરાને અમેરિકાની શરતો મુજબ નવી ‘ડીલ’ કરવી પડશે, અથવા તો ‘નો મર્સી’ (કોઈ દયા નહીં) ની સ્થિતિનો સામનો કરવો પડશે. ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે તેમના શાસનકાળ દરમિયાન ઈરાન આર્થિક રીતે નબળું પડ્યું હતું, પરંતુ વર્તમાન વહીવટીતંત્રની નરમાઈને કારણે તે ફરી બેઠું થયું છે.
વૈશ્વિક અસરો અને ચિંતા : રાજકીય વિશ્લેષકો માને છે કે ટ્રમ્પનું આ નિવેદન માત્ર ચૂંટણીલક્ષી હોઈ શકે છે, પરંતુ તે ઈરાન સાથેના તણાવને નવી ઊંચાઈએ લઈ જઈ શકે છે. જો ઈરાનની પાવર ગ્રીડ પર હુમલો થાય, તો ત્યાં માનવીય સંકટ ઊભું થઈ શકે છે, જેમાં હોસ્પિટલો, પાણી પુરવઠો અને દૈનિક જીવન સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ જાય.
ઈરાને હજુ સુધી આ ધમકી પર સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા આપી નથી, પરંતુ તે અગાઉ કહી ચૂક્યું છે કે તે કોઈપણ પ્રકારના સૈન્ય હુમલાનો જડબાતોડ જવાબ આપવા સક્ષમ છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે આગામી દિવસોમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સંબંધો કઈ દિશામાં વળે છે. શું આ માત્ર શબ્દોનું યુદ્ધ છે કે પછી કોઈ મોટા સૈન્ય સંઘર્ષની આ પૂર્વતૈયારી છે?
