વિટકોફની ઈરાની નેતાઓ સાથે મહત્વની બેઠક, જેડી વેન્સ પણ ‘સ્ટેન્ડબાય’ પર,શું આજે જ થશે સીઝફાયરની જાહેરાત?
મધ્ય પૂર્વમાં છેલ્લા લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને તણાવ વચ્ચે એક મોટા સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. અમેરિકાના ખાસ પ્રતિનિધિ સ્ટીવન વિટકોફની ઈરાની નેતાઓ સાથેની ગુપ્ત અને નિર્ણાયક વાતચીત બાદ હવે એવી અટકળો તેજ થઈ છે કે ઇઝરાયેલ અને હમાસ અથવા હિઝબુલ્લાહ વચ્ચે સીઝફાયર (યુદ્ધવિરામ) ની જાહેરાત ગમે ત્યારે થઈ શકે છે. આ આખી પ્રક્રિયામાં અમેરિકાના ભાવિ ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સ પણ ‘સ્ટેન્ડબાય’ મોડ પર હોવાનું જણાવાઈ રહ્યું છે, જે આ બાબતની ગંભીરતા સૂચવે છે.
વિટકોફની મધ્યસ્થી અને ઈરાનનું વલણ: અમેરિકી વહીવટીતંત્ર લાંબા સમયથી આ યુદ્ધને રોકવા માટે પ્રયત્નશીલ હતું. સ્ટીવન વિટકોફે ઈરાનના ઉચ્ચ સ્તરીય નેતાઓ સાથે સીધી વાતચીત કરી છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ ચર્ચામાં મુખ્ય મુદ્દો પ્રાદેશિક સ્થિરતા અને બંધકોની મુક્તિનો હતો. ઈરાન, જે આ પ્રદેશમાં એક મહત્વની શક્તિ છે અને અનેક સશસ્ત્ર જૂથોને સમર્થન આપે છે, તેનું વલણ આ સીઝફાયર માટે ખૂબ જ મહત્વનું માનવામાં આવે છે. વિટકોફની આ મુલાકાતને રાજદ્વારી સ્તરે મોટી સફળતા તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
જેડી વેન્સની ભૂમિકા: આ સમગ્ર ઘટનાક્રમમાં જેડી વેન્સનું નામ સામે આવવું એ સૂચવે છે કે આગામી અમેરિકી વહીવટીતંત્ર પણ આ શાંતિ પ્રક્રિયામાં સંપૂર્ણ રીતે સામેલ છે. વેન્સને ‘સ્ટેન્ડબાય’ પર રાખવાનો અર્થ એ છે કે જો કોઈ સમજૂતી થાય, તો તેની સત્તાવાર જાહેરાત અથવા અમલીકરણમાં તેઓ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે. અમેરિકા ઈચ્છે છે કે આ વિવાદ વહેલી તકે ઉકેલાય જેથી વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને સુરક્ષા પરનો ખતરો ટળી શકે.
શું આજે જ થશે જાહેરાત? રાજદ્વારી વર્તુળોમાં એવી ચર્ચા છે કે તમામ પક્ષો વચ્ચે કરારના ખરડા પર સહમતી સધાઈ ગઈ છે. જો બધું જ યોજના મુજબ ચાલશે, તો આજે સાંજ સુધીમાં યુદ્ધવિરામની સત્તાવાર જાહેરાત થઈ શકે છે. આ જાહેરાતથી માત્ર ગાઝા કે લેબનોનમાં જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર વિશ્વમાં રાહતનો શ્વાસ લેવાશે. ખાસ કરીને પવિત્ર માસ અને આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણને જોતા આ સીઝફાયર અત્યંત જરૂરી બની ગયું હતું.
જોકે, હજુ સુધી ઈઝરાયેલ કે હમાસ તરફથી કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ મળી નથી, પરંતુ વિટકોફ અને ઈરાન વચ્ચેની આ ‘બેકચેનલ’ વાતચીતે શાંતિની આશા જીવંત કરી છે. હવે સૌની નજર વોશિંગ્ટન અને તેહરાન પર ટકેલી છે.