પશ્ચિમ બંગાળમાં મતદાર યાદી સુધારણા પ્રક્રિયા દરમિયાન મોટાપાયે મતદારોના નામ કાઢી નાખવામાં આવ્યા હોવાની ચોંકાવનારી વિગતો સામે આવી છે. સીટવાઈઝ (વિધાનસભા ક્ષેત્રવાર) ડેટાના વિશ્લેષણમાં આ કાપ સમાન પ્રમાણમાં નથી, પરંતુ કેટલાક વિસ્તારોમાં વધુ અસર જોવા મળી રહી છે.
માહિતી મુજબ, સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) પહેલાં અને ત્યારબાદ મળીને આશરે 62 લાખ મતદારોના નામ યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ થયેલી એડજ્યુડિકેશન પ્રક્રિયામાં વધુ 27 લાખ મતદારોના નામ કાઢી નાખવામાં આવ્યા છે.ખાસ કરીને આ કાપનો સૌથી વધુ પ્રભાવ એવા વિસ્તારોમાં જોવા મળ્યો છે જ્યાં મુસ્લિમ વસ્તી વધુ હોવાનું માનવામાં આવે છે. વિશ્લેષણમાં જાણવા મળ્યું કે આવા 67 વિધાનસભા ક્ષેત્રોમાં, જ્યાં અગાઉ મુસ્લિમ ધારાસભ્યો ચૂંટાયા હતા, ત્યાં મતદારોના નામ દૂર કરવાની પ્રક્રિયા વધુ પ્રમાણમાં થઈ છે.
આ મુદ્દો રાજકીય રીતે પણ મહત્વનો બની રહ્યો છે કારણ કે મતદારોના નામ કાપવાના આંકડાઓમાં કોઈ સ્પષ્ટ સંબંધ વિજય અંતર અથવા પાર્ટી વિજેતાઓ સાથે જોવા મળતો નથી. એટલે કે, મતદાર યાદીમાં થયેલા ફેરફારો રાજકીય પરિણામોથી સીધા જોડાયેલા નથી.
દેશના કુલ 13 રાજ્ય અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં SIR પ્રક્રિયા થઈ છે, પરંતુ પશ્ચિમ બંગાળ એ એકમાત્ર રાજ્ય છે જ્યાં SIR પછી ખાસ એડજ્યુડિકેશન પ્રક્રિયા પણ હાથ ધરવામાં આવી હતી. આથી અહીંના આંકડાઓ વધુ ચર્ચાસ્પદ બની રહ્યા છે.
હાલમાં આ મુદ્દે રાજકીય ગરમાવો વધ્યો છે અને મતદાર યાદી સુધારણા પ્રક્રિયાની પારદર્શકતા અને ન્યાયિકતાને લઈને પ્રશ્નો ઊભા થઈ રહ્યા છે.
