વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગોમાંથી એક, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અંગે ઈરાને એક મોટો નિર્ણય લીધો હોવાથી મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવ વધી રહ્યો છે. ઈરાનની સંસદની સુરક્ષા સમિતિએ આ માર્ગ પરથી પસાર થતા જહાજો પર ટોલ ટેક્સ લાદવાની યોજનાને મંજૂરી આપી છે, જેના કારણે વૈશ્વિક રાજકીય અને આર્થિક સ્તરે ચિંતાનું વાતાવરણ ઉભું થયું છે. ઈરાનના રાજ્ય મીડિયા IRIB ના અહેવાલ મુજબ, નવી યોજના હેઠળ, હોર્મુઝમાંથી પસાર થતા તમામ વાણિજ્યિક જહાજો માટે ટેક્સ ચૂકવવો ફરજિયાત રહેશે. ખાસ વાત એ છે કે આ ચુકવણી ઈરાની ચલણ, રિયાલમાં કરવાની રહેશે. ઈરાન પર્યાવરણીય સંરક્ષણ અને દરિયાઈ સુરક્ષાના નામે આ નિર્ણયને યોગ્ય ઠેરવી રહ્યું છે, પરંતુ તેને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વ્યૂહાત્મક દબાણ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.
ઈરાને આ માર્ગને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇઝરાયલના જહાજો માટે સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે ત્યારે આ યોજના વધુ વિવાદાસ્પદ બની છે. ઉપરાંત, જે દેશોએ ઈરાન પર આર્થિક પ્રતિબંધો લાદ્યા છે તેમના જહાજોને પ્રવેશવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. આ માટે, ઈરાન ઓમાનની મદદથી કાનૂની માળખું તૈયાર કરવા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. યુએસએ આ પગલા પર તીવ્ર પ્રતિક્રિયા આપી છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર ચેતવણી આપી છે કે જો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ તાત્કાલિક ખોલવામાં નહીં આવે તો અમેરિકા ઈરાનના પાવર પ્લાન્ટ, તેલના કુવા અને ખાર્ગ ટાપુ જેવા મહત્વપૂર્ણ માળખાકીય સુવિધાઓ સામે લશ્કરી કાર્યવાહી કરી શકે છે.
બીજી તરફ, અમેરિકાના ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસેંટે કહ્યું છે કે અમેરિકા ટૂંક સમયમાં આ વિસ્તાર પર પોતાનું નિયંત્રણ ફરીથી સ્થાપિત કરશે અને જહાજોની અવરજવરની સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા સુનિશ્ચિત કરશે. વિશ્વના કુલ તેલ પુરવઠાનો મોટો ભાગ આ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થાય છે. આવી સ્થિતિમાં, જો આ માર્ગ પર પ્રતિબંધ અથવા કર નીતિ લાગુ કરવામાં આવે છે, તો વૈશ્વિક તેલ બજારમાં ઉથલપાથલ થઈ શકે છે અને તેની સીધી અસર અર્થતંત્ર પર પડશે. એકંદરે, ઈરાનના આ પગલાથી માત્ર મિડલ ઈસ્ટમાં જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વમાં તણાવ વધ્યો છે, અને હવે બધા દેશો આ પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે.
