Home Articles posted by Kartikey Bhatt
ગુજરાતમાં નવા મુખ્યમંત્રીશ્રી નિમણૂંક પામી ચુકયા છે. આ લખાય છે ત્યારે નવું મંત્રીમંડળ રચવાની ગતિવિધી ચાલે છે. ભારતમાં સંસદીય લોકશાહી, પ્રતિનિધી લોકશાહીના સિધ્ધાંતો મુજબ ચાલે છે. અઢારમી સદીમાં જેનું ઘડતર થયું તેવી વ્યવસ્થાઓથી એકવીસમી સદી ચાલે છે. આ પ્રતિનિધી લોકશાહીના વ્યવહારીક સ્વરૂપમાં અનેક ફાયદા છે તો અનેક ગેરફાયદા છે. અને આપણે સૌ જાણીએ છીએ અનુભવીએ […]
આપણી પાસે રાજય કક્ષાએ સાહિત્યના સર્જન તથા સંવર્ધન માટે કામ કરતી બે મુખ્ય સંસ્થાઓ છે. સાહિત્ય અકાદમી અને સાહિત્ય પરિષદ. આ સંસ્થાઓનું કામ ગુજરાતી સાહિત્યના સર્જન – સંવર્ધનનું છે જ! પણ શું ‘સાહિત્ય’ની એક સંકુલ વ્યાખ્યામાંથી બહાર આવીને શિક્ષણને ઉપયોગી, સમાજઘડતરને ઉપયોગી સાહિત્ય ઉપર તે ધ્યાન આપી શકે! આમ તો પરિષદ અને અકાદમી બન્ને સાહિત્ય […]
‘સલમાન ખાનની હિરોઇન હવે લગ્ન કરશે.’‘નાગણે યાદ રાખીને બદલો લીધો… એક જ પરિવારના ત્રણ સભ્યોનું મોત!’‘રંગરેલિયાં મનાવતા પતિને પત્નીએ હોટલમાં જઇ ફટકાર્યો…!’‘વેવાઇ-વેવાણ ભાગ્યાં!’ -આ કોઇ ચટપટિયા નાટકના સંવાદો કે ફૂટપાથના નગણ્ય ગણાતા ચોપાનિયાંના સમાચાર શીર્ષક નથી. આપણાં જવાબદાર વર્તમાનપત્ર અને જવાબદાર ચેનલોના ગંભીરતાપૂર્વક લખાયેલા સમાચાર છે. વળી આ અપવાદરૂપ કિસ્સાની
શિક્ષણસજ્જતા સર્વેક્ષણ એટલે કે ‘સજ્જતા કસોટી’ અત્યારે ગુજરાતના શિક્ષણજગતમાં ચર્ચાનો વિષય છે. સરકારના શિક્ષણ વિભાગે ગુજરાતની સરકારી પ્રાથમિક શાળાનાં શિક્ષકો માટે આ કસોટીનું આયોજન કર્યું છે. પ્રાથમિક શિક્ષકોના બે સંઘો વચ્ચે જ આ ‘સજ્જતા સર્વેક્ષણ’માં ભાગ લેવા બાબત મતભેદ છે. જો કે યુનિયનોનો વિવાદ-મતભેદ એ શિક્ષણનો મુદ્દો નથી. પણ ‘સજ્જતા’ એ ચોક્કસથી શિક્ષણ જગતનો વિષય […]
‘હવે સતયુગ આવશે’ અમારા એક પ્રિન્સિપાલ મિત્રે રમૂજમાં કહ્યું.. કારણ એ હતું કે ‘સંઘો શકિત કલૌ યુગે… કળીયુગમાં સંગઠન એ શકિત છે. હવે સંગઠનો તૂટી રહ્યાં છે. મતલબ સતયુગ આવી રહ્યો છે. તત્ત્વજ્ઞાનની રીતે સત્યને બીજા કોઇ આધારની જરૂર નથી માટે તેને સંગઠનની પણ જરૂર નથી. પણ વર્તમાન સ્થિતિમાં બજારવાદ અને મૂડીવાદની વધતી વ્યવસ્થાને સંગઠનોની […]
વિદ્વાનોની વ્યાખ્યામાં ન પડીએ તો આપણને સમજાયેલો સંસ્કૃતિનો સાદો અર્થ એટલો છે કે ‘સંસ્કૃતિ એટલે માનવકલ્યાણનાં મૂળભૂત મૂલ્યોવાળી વિચારધારા જે માનવીના સહજ વર્તનમાં વારસાગત રીતે પેઢી દર પેઢી ઊતરી આવે. મતલબ કે એક વૈચારિક વારસો જે આપણા રોજિંદા વર્તનમાં દેખાય. નવી પેઢી એને અનુસરે અને આવનારી પેઢી માટે તેને જાળવે. આપણે આમ તો સ્થાપત્ય, નાટક, […]
યુ.જી.સી.એ તાજેતરમાં જ કોલેજ યુનિવર્સિટીના અધ્યાપકો માટે વર્ષ 2018 ના લાયકાતનાં ધોરણોને લાગુ કરવાની જાહેરાત કરી. શિક્ષણ હોય કે અધ્યાપક તે નવી પેઢીના ઘડતરમાં ફાળો આપે છે. વળી આપણી સરકારી રોજગાર નીતિમાં ‘યુ ટર્ન’ નથી. મતલબ કે એક વાર જે વ્યકિત શિક્ષક કે અધ્યાપક થઇ જાય તે પછી ઉંમરનાં 60 વર્ષ સુધી શિક્ષક કે અધ્યાપક […]
યુ.જી.સી.એ તાજેતરમાં જ કોલેજ યુનિવર્સિટીના અધ્યાપકો માટે વર્ષ 2018 ના લાયકાતનાં ધોરણોને લાગુ કરવાની જાહેરાત કરી.શિક્ષણ હોય કે અધ્યાપક તે નવી પેઢીના ઘડતરમાં ફાળો આપે છે. વળી આપણી સરકારી રોજગાર નીતિમાં ‘યુ ટર્ન’ નથી. મતલબ કે એક વાર જે વ્યકિત શિક્ષક કે અધ્યાપક થઇ જાય તે પછી ઉંમરનાં 60 વર્ષ સુધી શિક્ષક કે અધ્યાપક જ […]
‘તાલિબાન’  શબ્દ વૈશ્વિક સ્તરે હવે પ્રખ્યાત છે. કોરોનાની ચિંતામાં ડૂબેલા વિશ્વ સામે કદાચ આ નવો પડકાર છે. આમ તો ‘જેણે તાલીમ લઇ લીધી છે તેવા લોકો એટલે તાલિબાન.’ ‘તાલીમ’ અગત્યની છે એવું માનનારા માટે આ મુદ્દો હવે અગત્યનો છે કે તાલીમ અગત્યની પણ કેવી તાલીમ? આમ જોવા જાવ તો અફઘાનિસ્તાનમાં સત્તાનું હસ્તાંતર (ખૂંચવીને) થયું છે. […]
સર્વનાશની સ્થિતિમાં પણ જે ટકી જાય છે તે વિશ્વવિદ્યાલય (યુનિવર્સિટી) એવા સુવાક્યની સામે વર્તમાનમાં યુનિવર્સિટીની સ્થિતિ ‘‘અત્ર લુપ્તા સરસ્વતી’’ (સરસ્વતી અહીં લુપ્ત થઈ છે)માં પહોંચી છે. ભારતમાં શૈક્ષણિક ક્ષેત્રમાં ‘‘તક્ષશિલા અને નાલંદા’’ની પરંપરા યાદ કરવામાં આવે છે. ઈતિહાસ મુજબ તો વિદેશી આક્રમણો અને વૈચારિક હુમલાઓએ આપણી આ જ્ઞાનશાળાઓનો નાશ કર્યો પણ પ્રશ્ન તક્ષશિલા અને