સુરતની લાજપોર મધ્યસ્થ જેલ ખાતે જ્ઞાન અને સંસ્કારનો અનોખો માહોલ સર્જાયો છે. જ્યુડીશીયલ કસ્ટડી હેઠળ રાખવામાં આવેલ આરોપીઓ તથા સજા ભોગવતા કેદીઓ પોતાનું ભવિષ્ય ઉજ્જવળ બનાવી શકે તેવા હેતુથી જેલ પ્રશાસને શિક્ષણને પ્રાથમિકતા આપી છે. વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ ના શૈક્ષણિક સત્ર દરમિયાન ફેબ્રુઆરી-૨૦૨૬ માં જેલના ‘પરીક્ષા સેન્ટર’ ખાતે કુલ ૨૧ બંદીઓ બોર્ડ પરીક્ષામાં બેસવા જઈ રહ્યા છે.
ધોરણ-૧૦માં અભ્યાસ કરતા ૪ પાકા કામના કેદી અને ૬ કાચા કામના આરોપીઓ મળી કુલ ૧૦ બંદીઓ પરીક્ષા આપશે, જ્યારે ધોરણ-૧૨માં ૪ પાકા કામના કેદી અને ૭ કાચા કામના આરોપીઓ મળી ૧૧ બંદીઓ પોતાનું શૈક્ષણિક સ્વપ્ન સાકાર કરવા તૈયાર છે. જેલની દીવાલો વચ્ચે હવે પુસ્તકોની સુગંધ અને મહેનતની શક્તિ અનુભવાઈ રહી છે.ભૂતકાળ ભૂલથી ભરેલો હોય તો પણ ભવિષ્ય સુધારી શકાય આ પહેલ એક ઉદ્દીપક ઉદાહરણ સાબિત થઈ રહી છે,ભવિષ્ય સુધારવા માટે શિક્ષણ એક શક્તિશાળી હથિયાર છે. લાજપોર જેલના આ 21 કેદી વિદ્યાર્થીઓ માટે આ પરીક્ષા એક સજા માટેનો વિરામ નહીં પણ એક નવી શરૂઆત બની શકે છે.
વિશિષ્ટ સેલને એક પ્રોપર એક્ઝામ હોલ તરીકે તૈયાર કરાયો જેલમાં સખત સુરક્ષાની વચ્ચે સીસીટીવી કેમેરાની નજર હેઠળ કેદીઓ પરીક્ષા આપશે. પરીક્ષા દરમિયાન વિશિષ્ટ સેલને એક પ્રોપર એક્ઝામ હોલ તરીકે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. આ પહેલ માત્ર એક શૈક્ષણિક પ્રયાસ નથી, પણ કેદીઓના પુનવસવાટ માટે એક પ્રેરણાત્મક પ્રયોગ સાબિત થઈ રહ્યો છે
આ સમગ્ર પહેલ ડૉ. કે.એલ.એન. રાવ, પોલીસ મહાનિદેશક, જેલ અને સુધારાત્મક વહીવટ, અમદાવાદના માર્ગદર્શન હેઠળ અને જેલ અધિક્ષક શ્રીપાલ શેષમાની સુચના મુજબ અમલમાં મુકાઈ છે. બંદીઓ પરીક્ષાની યોગ્ય તૈયારી કરી શકે તે માટે જરૂરી પાઠ્યપુસ્તકો અને સ્ટેશનરીની સંપૂર્ણ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.માત્ર શિક્ષણ પૂરતું જ નહીં, પરંતુ મનોબળ વધારવાની દિશામાં પણ પ્રશાસન આગળ આવ્યું છે. નાયબ અધિક્ષક એ.એચ. રાજપુત અને સીનીયર જેલર પી.ડી. હિહોરીયા પરીક્ષાર્થી બંદીઓને માર્ગદર્શન આપ્યું, તેમને ગુલાબનું ફૂલ અર્પણ કરી મીઠાઈ ખવડાવી શુભેચ્છા પાઠવી. આ ભાવનાત્મક પળે બંદીઓમાં નવી આશા અને આત્મવિશ્વાસનો સંચાર કર્યો.
જેલ હવે માત્ર સજા ભોગવવાનું સ્થાન નહીં, પરંતુ સુધાર અને નવી શરૂઆતનું કેન્દ્ર બની રહ્યું છે. આ ૨૧ બંદીઓ માટે બોર્ડ પરીક્ષા માત્ર એક શૈક્ષણિક પડકાર નથી, પરંતુ જીવન બદલાવવાની તક છે. જ્ઞાનનો આ દીવો તેમની જિંદગીમાં નવી રાહ બતાવશે,અને સમાજ માટે પણ એક સકારાત્મક સંદેશ આપશે કે શિક્ષણથી બદલાવ શક્ય છે.
