મધ્ય પૂર્વની રાજનીતિને ઝંઝોળી નાખનાર એક મોટા ઘટનાક્રમે દુનિયાભરમાં ચકચાર મચાવી છે. ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા Ali Khamenei પર થયેલા હવાઈ હુમલાએ વૈશ્વિક રાજકીય સંતુલનને નવી દિશા આપી છે. માહિતી મુજબ, આ કાર્યવાહી કોઈ એક દિવસની તૈયારી નહીં પરંતુ વર્ષો સુધી ચાલેલી ગુપ્ત જાસૂસી, ટેકનોલોજીકલ નજર વ્યૂહાત્મક આયોજનનું પરિણામ હતી.
સૂત્રોના દાવા પ્રમાણે, ઈઝરાયેલી ગુપ્તચર એજન્સી Mossad અને સાયબર યુનિટ Unit 8200 દ્વારા લાંબા સમયથી તેહરાન શહેરની હલચલ પર નજર રાખવામાં આવી રહી હતી. શહેરના ટ્રાફિક કેમેરા સિસ્ટમમાં પ્રવેશ મેળવી સાથે જ મહત્વના અધિકારીઓની રોજિંદી ગતિવિધિઓ, તેમની આવન-જાવન અને બેઠકના સમયપત્રક વિશે માહિતી એકત્રિત કરવામાં આવી હતી. આ માહિતીનું વિશ્લેષણ આધુનિક એલ્ગોરિધમ્સ દ્વારા કરીને ચોક્કસ ‘પેટર્ન ઓફ લાઇફ’ તૈયાર કરવામાં આવ્યું.
હુમલાના દિવસે, જ્યારે ખામેનેઈ પોતાના કાર્યાલયમાં વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે બેઠકમાં હાજર હતા, ત્યારે સચોટ સમયની પુષ્ટિ માટે અલગ-અલગ સૂત્રોથી માહિતી મેળવી હતી. અમેરિકાની ગુપ્તચર એજન્સી Central Intelligence Agency તરફથી માનવીય સૂત્ર દ્વારા મળેલી માહિતી પણ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ હોવાનું કહેવાય છે.
હવાઈ હુમલા પહેલા આસપાસના મોબાઇલ ટાવરોમાં અવરોધ ઊભો કરીને સુરક્ષા દળોને કોઈ ચેતવણી ન મળે તેની ખાસ તકેદારી લેવામાં આવી. ત્યારબાદ ચોક્કસ નિશાનાબંધ હથિયારોનો ઉપયોગ કરીને ઈમારતને નિશાન બનાવવામાં આવી. અમેરિકાના તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ Donald Trump દ્વારા ઓપરેશનને અંતિમ મંજૂરી આપવામાં આવી હતી એવી ચર્ચા ચાલી રહી છે.
ઈઝરાયેલી સૈન્યે આ કાર્યવાહી માટે “Operation Epic Fury” નામ અપાયું હોવાનું જણાવાયું છે. સૈન્ય સૂત્રોના મતે, દિવસના પ્રકાશમાં હુમલો કરવાથી ટેક્ટિકલ સરપ્રાઈઝ મળ્યો અને વિરોધી પક્ષની તૈયારીઓને ભંગ કરવામાં સફળતા મળી.
ઈઝરાયેલની ગુપ્તચર નીતિ વર્ષોથી ટાર્ગેટેડ ઓપરેશન્સ માટે જાણીતી રહી છે. ભૂતકાળમાં પણ મધ્ય પૂર્વના અનેક નેતાઓ અને વૈજ્ઞાનિકો પર નિશાન સાધવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ સર્વોચ્ચ ધાર્મિક-રાજકીય નેતા પર સીધી કાર્યવાહી કરવી એક મોટો રાજકીય નિર્ણય ગણાય છે.
વિશ્લેષકો માને છે કે આ ઘટનાએ મધ્ય પૂર્વમાં તણાવને નવી ઊંચાઈએ પહોંચાડ્યો છે. એક તરફ ટેકનોલોજીકલ શક્તિ અને જાસૂસી તંત્રની અસરકારકતા દેખાઈ છે, તો બીજી તરફ આ પગલાના લાંબા ગાળાના રાજકીય અને સૈન્ય પરિણામો અંગે ચર્ચા તેજ બની છે.
સમગ્ર ઘટનાએ ફરી એકવાર સાબિત કર્યું છે કે આધુનિક યુદ્ધ માત્ર બોમ્બ અને ગોળીઓથી નહીં, પરંતુ ડેટા, એલ્ગોરિધમ અને ગુપ્ત માહિતીની શક્તિથી લડાય છે. હવે દુનિયાની નજર ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચેના આગામી પગલાં પર ટકેલી છે.
