30 સપ્ટેમ્બર 1954નો દિવસ નૌકાદળના ઈતિહાસમાં ઐતિહાસિક બન્યો હતો.આ દિવસે અમેરિકાએ દુનિયાની પ્રથમ પરમાણુ શક્તિથી ચાલતી સબમરીન “USS Nautilus (SSN-571)”ને સત્તાવાર રીતે કમિશન કરી હતી. અમેરિકાના કનેક્ટિકટ રાજ્યના ગ્રોટનમાં થયેલી આ કમિશનિંગ સાથે સમુદ્રની અંદર લાંબા સમય સુધી સતત અને વધુ ઝડપે કામગીરી કરવાની નવી ક્ષમતાનો યુગ શરૂ થયો હતો.આ સબમરીનના નિર્માણ પાછળ અમેરિકન નૌકાદળના અધિકારી કેપ્ટન હાયમન જી. રિકઓવર અને તેમની ટીમની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા હતી. રિકઓવરને અમેરિકાની ન્યુક્લિયર નેવીના વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ વ્યક્તિ માનવામાં આવે છે.
USS Nautilusનું નિર્માણ શરૂ કરવાનો નિર્ણય 1951માં લેવામાં આવ્યો હતો અને તેનું કીલ 14 જૂન 1952ના રોજ ગ્રોટનમાં નાખવામાં આવ્યું હતું. લગભગ 18 મહિનાના નિર્માણ બાદ 21 જાન્યુઆરી 1954ના રોજ તેને પાણીમાં ઉતારવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ 30 સપ્ટેમ્બર 1954ના રોજ તે અમેરિકી નૌકાદળની પ્રથમ કમિશન થયેલી પરમાણુ શક્તિથી ચાલતી સબમરીન બની હતી. જોકે કમિશનિંગ પછી પણ સબમરીનના વધુ પરીક્ષણ અને તૈયારીઓ ચાલુ રહી હતી.17 જાન્યુઆરી 1955ના રોજ Nautilus પ્રથમ વખત પરમાણુ શક્તિ પર સમુદ્રમાં આગળ વધી હતી. ત્યારબાદ તેના પરીક્ષણ દરમિયાન તેણે એવી ક્ષમતા દર્શાવી જે તે સમયની પરંપરાગત ડીઝલ-ઇલેક્ટ્રિક સબમરીન માટે અત્યંત મુશ્કેલ હતી. પ્યુઅર્ટો રિકો તરફ જતા માર્ગમાં Nautilus સતત પાણીની અંદર રહીને 1,381 નોટિકલ માઇલનું અંતર માત્ર 89.8 કલાકમાં કાપ્યું હતું. તે સમય માટે આ કોઈપણ સબમરીન દ્વારા સૌથી લાંબી સતત પાણીની અંદરની મુસાફરી હતી,
પરમાણુ રિએક્ટરથી મળતી ઊર્જાના કારણે સબમરીનને વારંવાર સપાટી પર આવવાની જરૂરિયાત ઘટી ગઈ હતી.પરિણામે તે લાંબા સમય સુધી પાણીની અંદર રહી શકતી હતી અને વધુ ઝડપે તથા વધુ અંતર સુધી કામગીરી કરી શકતી હતી.અમેરિકી નૌકાદળના પરીક્ષણોમાં પણ જાણવા મળ્યું કે અગાઉની વિશ્વયુદ્ધ-કાળની એન્ટી-સબમરીન યુદ્ધ પદ્ધતિઓ એવી સબમરીન સામે ઓછી અસરકારક બની શકે છે, જે લાંબા સમય સુધી સપાટી પર આવ્યા વિના ઊંડા પાણીમાં રહી શકે.Nautilusની સૌથી મોટી ઐતિહાસિક સિદ્ધિઓમાંની એક ઉત્તર ધ્રુવની નીચેની મુસાફરી હતી.
1958માં તેણે આર્કટિક બરફની નીચે ઐતિહાસિક સફર કરી અને 3 ઓગસ્ટ 1958ના રોજ ભૌગોલિક ઉત્તર ધ્રુવ સુધી પહોંચી. આ અભિયાન પહેલાં ડીઝલ-ઇલેક્ટ્રિક સબમરીનો માટે બરફથી ઢંકાયેલા ઉત્તર મહાસાગરમાં આવી કામગીરી કરવી ખૂબ મુશ્કેલ હતી. આ સફળતા બાદ Nautilusના કમાન્ડર અને ક્રૂનું રાષ્ટ્રપતિ ડ્વાઇટ આઇઝનહોવરે સન્માન કર્યું હતું.આ રીતે USS Nautilus માત્ર એક સબમરીન નહોતી, પરંતુ નૌકાદળની ટેક્નોલોજીમાં એક મોટો વળાંક હતી. તેની સફળતાએ પરમાણુ શક્તિથી ચાલતી સબમરીનોના નવા યુગનો પાયો નાખ્યો અને ત્યારબાદ અમેરિકા સહિત અન્ય દેશોએ પણ ન્યુક્લિયર સબમરીન ટેક્નોલોજી વિકસાવવાની દિશામાં ઝડપથી આગળ વધવાનું શરૂ કર્યું.
