લદ્દાખના પર્યાવરણ અને સામાજિક કાર્યકર સોનમ વાંગચુકના એક નિવેદનથી વિવાદ ઊભો થયો છે. લદ્દાખની સ્થિતિની સરખામણી તિબેટ સાથે કરતાં વાંગચુકે કહ્યું હતું કે લદ્દાખમાં જે પ્રકારની કાર્યવાહી થઈ રહી છે, તે ચીન તિબેટમાં પણ નથી કરી રહ્યું. તેમના આ નિવેદન સામે ધર્મશાલા સ્થિત સેન્ટ્રલ તિબેટન એડમિનિસ્ટ્રેશન (CTA)એ વાંધો ઉઠાવ્યો અને આ સરખામણીને અયોગ્ય તથા વાસ્તવિક સ્થિતિ દર્શાવતી નહીં હોવાનું જણાવ્યું હતું. વાંગચુકે લેહમાં એક જાહેર કાર્યક્રમ દરમિયાન આ ટિપ્પણી કરી હતી. આ કાર્યક્રમ 24 સપ્ટેમ્બર 2025ના રોજ લદ્દાખમાં થયેલી હિંસાની પ્રથમ વર્ષગાંઠ નિમિત્તે યોજાયો હતો. વાંગચુકે કહ્યું હતું કે લદ્દાખના લોકોએ ભારતને લોકશાહીના કારણે પસંદ કર્યું હતું, જેથી તેઓ સન્માન સાથે જીવી શકે. તેમના કહેવા મુજબ, હવે લદ્દાખમાં એવી સ્થિતિ ઊભી થઈ રહી છે કે જેની તેઓએ કલ્પના પણ નહોતી કરી.
વાંગચુકે ગયા વર્ષની ઘટનાને યાદ કરતાં દાવો કર્યો હતો કે 24 સપ્ટેમ્બર 2025ના વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન પોલીસ ફાયરિંગમાં ચાર લોકોના મોત થયા હતા અને અનેક લોકો ઘાયલ થયા હતા. તેમણે લદ્દાખમાં થયેલી કાર્યવાહી અંગે ગંભીર આક્ષેપો કર્યા હતા અને કહ્યું હતું કે આ ઘટનાને કારણે લોકોમાં ભયનો માહોલ ઊભો થયો છે. તેમણે પોતાના જેલવાસ અને પોતાના પર થયેલી કાર્યવાહીની પણ વાત કરી હતી. વાંગચુકના આ નિવેદન બાદ સેન્ટ્રલ તિબેટન એડમિનિસ્ટ્રેશનના પ્રવક્તા તેનઝિન લેકશેએ કહ્યું હતું કે લદ્દાખની સ્થિતિની તિબેટ સાથે સરખામણી કરવી યોગ્ય નથી. CTAના જણાવ્યા મુજબ તિબેટમાં ચીનના શાસન હેઠળ લોકોના મૂળભૂત અધિકારો અને ધાર્મિક સ્વતંત્રતા અંગે ગંભીર પ્રતિબંધો છે અને તિબેટની અલગ સાંસ્કૃતિક ઓળખને અસર કરતી નીતિઓ અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવે છે.
CTAએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે વાંગચુકનું નિવેદન તિબેટમાં રહેલા લોકોની વર્તમાન પરિસ્થિતિને યોગ્ય રીતે રજૂ કરતું નથી. તેના મતે લદ્દાખ અને તિબેટની રાજકીય તથા સામાજિક પરિસ્થિતિ અલગ છે અને બંનેની સીધી સરખામણી કરવી યોગ્ય નથી. આ નિવેદન બાદ વાંગચુકે પણ પોતાની વાત સ્પષ્ટ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. વાંગચુકે કહ્યું હતું કે તેમનો હેતુ તિબેટના લોકોની પીડાને ઓછી બતાવવાનો નહોતો. તેમણે સમજાવ્યું હતું કે તેઓ ખાસ કરીને 24 સપ્ટેમ્બર 2025ના લેહમાં બનેલી એક ઘટનાની તુલના કરી રહ્યા હતા, તિબેટના લોકો દ્વારા દાયકાઓથી ભોગવવામાં આવતી પરિસ્થિતિની નહીં. તેમણે કહ્યું હતું કે જો કોઈએ તે દિવસે લેહમાં બનેલી ઘટના જોઈ હોત તો કદાચ તેમની વાતનો સંદર્ભ વધુ સારી રીતે સમજી શકત.
જોકે, ત્યારબાદ વાંગચુકે આ સરખામણી બદલ માફી પણ માગી છે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે તિબેટના લોકો છેલ્લા અનેક દાયકાઓથી જે પરિસ્થિતિમાંથી પસાર થયા છે તેની સરખામણી લદ્દાખમાં એક દિવસ કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં બનેલી ઘટનાઓ સાથે કરવાનો તેમનો ઈરાદો નહોતો. તેમણે કહ્યું કે તેમના શબ્દો યોગ્ય નહોતા અને આ સરખામણીથી કોઈની લાગણી દુભાઈ હોય તો તેઓ દિલથી માફી માગે છે. વાંગચુકે એમ પણ કહ્યું હતું કે તેઓ તિબેટના લોકોની પીડાને સમજે છે અને લાંબા સમયથી ચીનની નીતિઓ સામે અવાજ ઉઠાવતા રહ્યા છે. તેમણે પોતાના નિવેદનનો હેતુ માત્ર લદ્દાખમાં થયેલી ઘટનાની ગંભીરતા તરફ ધ્યાન દોરવાનો હોવાનું જણાવ્યું હતું.
લદ્દાખમાં 24 સપ્ટેમ્બર 2025ના વિરોધ પ્રદર્શનનો મુદ્દો હજુ પણ રાજકીય અને સામાજિક ચર્ચામાં છે. તે સમયે રાજ્યનો દરજ્જો, વધુ રાજકીય પ્રતિનિધિત્વ અને બંધારણીય સુરક્ષાની માંગ સાથે વિરોધ પ્રદર્શનો થયા હતા. આ દરમિયાન થયેલી હિંસામાં ચાર લોકોના મોત થયા હતા. ત્યારબાદ લદ્દાખના પ્રતિનિધિઓ અને કેન્દ્ર સરકાર વચ્ચેની વાતચીત પર પણ તેની અસર પડી હતી. હાલમાં લદ્દાખના રાજકીય અને બંધારણીય અધિકારોને લઈને ચર્ચા ચાલી રહી છે. વાંગચુક સહિત લદ્દાખના કેટલાક નેતાઓ વધુ રાજકીય સુરક્ષા અને પ્રતિનિધિત્વની માંગ કરી રહ્યા છે. બીજી તરફ, તિબેટ સાથેની સરખામણીને લઈને ઊભા થયેલા વિવાદ બાદ વાંગચુકે પોતાની વાત સ્પષ્ટ કરીને માફી માગી છે. આમ, તેમના એક નિવેદનથી શરૂ થયેલો વિવાદ હવે તેમની સ્પષ્ટતા અને માફી બાદ નવા તબક્કામાં પહોંચ્યો છે.
