ઈરાનનો કડક નિયંત્રણ, જહાજોને મંજૂરી વગર નહીં મળે પ્રવેશ : મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવ વચ્ચે દુનિયાની સૌથી મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગોમાંથી એક ગણાતી હોર્મુઝ ખાડી ફરીથી ખુલ્લી જાહેર કરવામાં આવી છે, પરંતુ ઈરાને સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે આ ખુલ્લાશ સંપૂર્ણપણે નિશરત નથી. વિવિધ શરતો સાથે જ જહાજોને પસાર થવાની મંજૂરી આપવામાં આવી રહી છે.
સૌથી મહત્વની શરત એ છે કે તમામ કોમર્શિયલ જહાજોને ઈરાનની રેવોલ્યુશનરી ગાર્ડ (IRGC) પાસેથી મંજૂરી લેવી ફરજિયાત છે. મંજૂરી વિના કોઈ પણ જહાજને પસાર થવા દેવામાં આવશે નહીં.
ઈરાન દ્વારા નિર્ધારિત ખાસ નૌકામાર્ગો (shipping lanes) પરથી જ જહાજોને જવું પડશે. આ માર્ગો સુરક્ષાના દૃષ્ટિકોણથી નક્કી કરવામાં આવ્યા છે અને જહાજોને ઈરાનના પોર્ટ્સ અને મેરિટાઇમ ઓર્ગેનાઇઝેશન સાથે સંકલન રાખવું પડશે.સૌથી
મહત્વની વાત એ છે કે આ માર્ગ ફક્ત કોમર્શિયલ જહાજો માટે ખુલ્લો છે, સૈનિક જહાજોને હજુ પણ પ્રતિબંધિત રાખવામાં આવ્યા છે.
ઈરાને સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે જો અમેરિકા તરફથી બ્લોકેડ અથવા દબાણ ચાલુ રહેશે તો ફરીથી ખાડી બંધ કરી શકાય છે. એટલે હાલની પરિસ્થિતિને ‘નાજુક’ માનવામાં આવી રહી છે. આ ઉપરાંત, પાણીમાં માઇન્સ હોવાની આશંકા પણ છે, જેના કારણે શિપિંગ કંપનીઓ હજુ પણ સાવચેત છે અને ઘણા જહાજો રાહ જોઈ રહ્યા છે.
હોર્મુઝ ખાડી વિશ્વના લગભગ 20% તેલ અને ગેસ સપ્લાય માટે મહત્વપૂર્ણ છે, તેથી આ નિર્ણયનો વૈશ્વિક બજાર પર સીધો અસર જોવા મળી રહ્યો છે. ખાડી ખુલ્લી છે પરંતુ સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતા નથી, ઈરાનના નિયમો હેઠળ જ શિપિંગ ચાલુ રહેશે, અને હાલની પરિસ્થિતિ કોઈ પણ સમયે બદલાઈ શકે છે.
