ગુજરાતના ગાંધીનગરમાં 19 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ BRICS Youth Councilની બેઠક અને BRICS Youth Summitનું સફળ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. ભારતની BRICS અધ્યક્ષતા 2026 હેઠળ યુવા બાબતો અને રમતગમત મંત્રાલયના યુવા બાબતોના વિભાગ દ્વારા આ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. વિવિધ BRICS સભ્ય અને ભાગીદાર દેશોના યુવા પ્રતિનિધિઓ, યુવા નેતાઓ, અધિકારીઓ અને મંત્રીઓએ કાર્યક્રમમાં ભાગ લઈને શિક્ષણ, રોજગાર, સાહસિકતા, પર્યાવરણ, સમાવેશી વિકાસ અને આંતરરાષ્ટ્રીય યુવા સહયોગ જેવા મહત્વના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરી હતી. ભારતની BRICS અધ્યક્ષતા 2026ની મુખ્ય થીમ ‘બિલ્ડિંગ ફોર રિસિલિયન્સ, ઇનોવેશન, કોઓપરેશન એન્ડ સસ્ટેનેબિલિટી’ એટલે કે સ્થિતિસ્થાપકતા, નવીનતા, સહયોગ અને ટકાઉ વિકાસ માટેનું નિર્માણ છે. આ સમગ્ર અભિગમમાં યુવાનોની ભૂમિકાને મહત્વ આપવામાં આવ્યું છે. ગાંધીનગરમાં યોજાયેલી બેઠક અને સમિટમાં પણ યુવાનોને કેન્દ્રમાં રાખીને વિવિધ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય હેતુ BRICS દેશોના યુવાનો વચ્ચે સંવાદ વધારવાનો અને એકબીજાના વિચારો તથા અનુભવોમાંથી શીખવાની તક ઊભી કરવાનો હતો. અલગ-અલગ દેશોમાંથી આવેલા યુવા પ્રતિનિધિઓએ પોતાના દેશના અનુભવો રજૂ કર્યા હતા અને યુવાનો સામે રહેલા પડકારો તથા તેમને ઉકેલવા માટે અપનાવી શકાય તેવા નવા અભિગમો અંગે ચર્ચા કરી હતી. સમિટના ઉદ્ઘાટન સત્રમાં યુવા બાબતો અને રમતગમતના રાજ્યમંત્રી રક્ષા નિતિન ખડસે, ગુજરાતના નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવી, ગુજરાત સરકારના કાર્યકારી મુખ્ય સચિવ ડૉ. અંજુ શર્મા અને યુવા બાબતોના વિભાગના અપર સચિવ નાઇતેશ કુમાર મિશ્રા સહિતના મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. આ ઉપરાંત BRICSના સભ્ય અને ભાગીદાર દેશોના પ્રતિનિધિમંડળના વડાઓ તથા અન્ય પ્રતિનિધિઓએ પણ કાર્યક્રમમાં હાજરી આપી હતી.
BRICS Youth Summit દરમિયાન યુવા સહયોગ સાથે જોડાયેલા અનેક મહત્વના વિષયો પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. તેમાં શિક્ષણ, સાહસિકતા, ભવિષ્યની જરૂરિયાતો માટે યુવાનોને તૈયાર કરવા, સમાવેશી વિકાસ, યુવા કલ્યાણ, પર્યાવરણની સુરક્ષા, ટકાઉ વિકાસ અને લોકો વચ્ચેના સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવા જેવા મુદ્દાઓનો સમાવેશ થતો હતો. શિક્ષણ અને ભવિષ્યની તૈયારી અંગેની ચર્ચામાં ઝડપથી બદલાતી દુનિયામાં યુવાનોને નવી કુશળતાઓથી સજ્જ કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. ટેક્નોલોજી અને નવીનતાના વધતા ઉપયોગ વચ્ચે યુવાનોને રોજગારલક્ષી કૌશલ્ય, ઉદ્યોગસાહસિકતા અને બદલાતી જરૂરિયાતો અનુસાર તૈયાર કરવા માટે દેશો વચ્ચે સહયોગ વધારવાની જરૂરિયાત અંગે વિચારો રજૂ થયા હતા.
સાહસિકતા પણ કાર્યક્રમનો મહત્વનો વિષય રહ્યો હતો. યુવાનોમાં નવી કંપનીઓ અને વ્યવસાય શરૂ કરવાની ક્ષમતા વધારવા માટે યોગ્ય માર્ગદર્શન, તાલીમ, નાણાકીય સહાય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તકો ઉપલબ્ધ કરાવવાના મુદ્દે ચર્ચા થઈ હતી. યુવા ઉદ્યોગસાહસિકો એકબીજા સાથે જોડાય અને પોતાના વિચારો તથા સફળ મોડલ અન્ય દેશોમાં પણ લઈ જઈ શકે તે માટે સહયોગ વધારવા પર ભાર મૂકાયો હતો. સમાવેશી વિકાસ અને યુવા કલ્યાણને લઈને પણ પ્રતિનિધિઓએ પોતાના વિચારો રજૂ કર્યા હતા. સમાજના દરેક વર્ગના યુવાનોને સમાન તકો મળે અને વિકાસની પ્રક્રિયામાં કોઈ પાછળ ન રહી જાય તે માટે જરૂરી પગલાં અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. યુવાનોના કલ્યાણ સાથે શિક્ષણ, રોજગાર, સામાજિક સુરક્ષા અને તેમની ભાગીદારી જેવા મુદ્દાઓને પણ મહત્વ આપવામાં આવ્યું હતું.
પર્યાવરણ અને ટકાઉ વિકાસ આજના સમયમાં વિશ્વના સૌથી મહત્વના મુદ્દાઓ પૈકીના એક છે. આ બાબતે BRICS દેશોના યુવા પ્રતિનિધિઓએ પર્યાવરણ પ્રત્યે જવાબદારી વધારવા અને ટકાઉ જીવનશૈલીને પ્રોત્સાહન આપવા અંગે ચર્ચા કરી હતી. ભવિષ્યની પેઢીઓ માટે કુદરતી સંસાધનોનું રક્ષણ કરવા યુવાનોની સક્રિય ભૂમિકા જરૂરી હોવાનું પણ કાર્યક્રમમાં ભારપૂર્વક રજૂ થયું હતું. BRICS Youth Councilની બેઠક પણ સમિટ સાથે યોજાઈ હતી. તેમાં BRICSના સભ્ય દેશોના પ્રતિનિધિઓએ યુવા સહયોગના વિવિધ પ્રાથમિકતા ક્ષેત્રો પર વિચાર-વિમર્શ કર્યો હતો. દેશોના પ્રતિનિધિઓએ પોતાના રાષ્ટ્રીય અનુભવો, શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓ અને અત્યાર સુધી હાથ ધરવામાં આવેલી પહેલોની માહિતી શેર કરી હતી. આ ચર્ચાઓના આધારે યુવા સહયોગને વધુ મજબૂત બનાવવા માટેના આગામી પગલાં અંગે વિચારણા કરવામાં આવી હતી.
બેઠક દરમિયાન સંયુક્ત જાહેરનામાના મુસદ્દા અને BRICS Youth Cooperation Framework અંગે પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. વિવિધ દેશોના અનુભવો અને સૂચનોને ધ્યાનમાં લઈને સર્વસંમતિથી પરિણામો મેળવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. આ ચર્ચાઓનું મહત્વ એટલા માટે પણ છે કે 22 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ આંધ્રપ્રદેશના વિશાખાપટ્ટનમમાં BRICS Youth Ministers’ Meeting યોજાવાની છે. ગાંધીનગરની બેઠક દરમિયાન થયેલી ચર્ચાઓ આ આગામી મંત્રીસ્તરીય બેઠક માટે મહત્વનો આધાર પૂરો પાડશે. કાર્યક્રમ દરમિયાન BRICS સભ્ય અને ભાગીદાર દેશોના પ્રતિનિધિઓને ગુજરાતની સંસ્કૃતિનો પરિચય પણ કરાવવામાં આવ્યો હતો. ગુજરાતની પરંપરાગત વાનગીઓ અને સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો દ્વારા વિદેશી પ્રતિનિધિઓને રાજ્યની સમૃદ્ધ પરંપરા અને વારસો જાણવાની તક મળી હતી. આવા કાર્યક્રમો માત્ર સત્તાવાર ચર્ચાઓ પૂરતા મર્યાદિત રહેતા નથી, પરંતુ વિવિધ દેશોના લોકો વચ્ચે સીધો સંપર્ક અને પરસ્પર સમજ વધારવામાં પણ મદદ કરે છે.
ભારતની વિવિધતા અને સાંસ્કૃતિક વારસાનો પરિચય મેળવવાથી ભાગ લેનારા દેશોના યુવા પ્રતિનિધિઓને ભારતને વધુ નજીકથી સમજવાની તક મળી હતી. સાથે જ અલગ-અલગ દેશોના યુવાનો વચ્ચે વિચારો, અનુભવો અને સંસ્કૃતિનું આદાન-પ્રદાન પણ થયું હતું. BRICS જેવી આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસ્થામાં લોકો વચ્ચેના સંબંધોને મજબૂત બનાવવા માટે આવા યુવા કાર્યક્રમો મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે. ગાંધીનગરમાં યોજાયેલી આ બેઠક અને સમિટને ભારતની BRICS અધ્યક્ષતા દરમિયાન યુવાનોને જોડવાના પ્રયાસ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. આજના સમયમાં વિશ્વની કુલ વસ્તીમાં યુવાનોનો મોટો હિસ્સો છે અને ટેક્નોલોજી, નવીનતા તથા સામાજિક પરિવર્તનમાં તેમની ભૂમિકા સતત વધી રહી છે. આવી સ્થિતિમાં અલગ-અલગ દેશોના યુવાનોને એક મંચ પર લાવીને સામાન્ય પડકારો અંગે ચર્ચા કરાવવી મહત્વપૂર્ણ બની રહે છે.
કાર્યક્રમમાં ‘લોક-કેન્દ્રિત’ અને ‘માનવતા પ્રથમ’ અભિગમને પણ મહત્વ આપવામાં આવ્યું હતું. BRICS દેશો વચ્ચેનો સહયોગ માત્ર સરકારો સુધી સીમિત ન રહે, પરંતુ લોકો અને ખાસ કરીને યુવાનો વચ્ચે પણ સીધો સંપર્ક વધે તેવો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. યુવાનો પોતાના દેશની સમસ્યાઓ અને ઉકેલોના અનુભવો શેર કરે અને એકબીજા પાસેથી શીખે તે માટે આ મંચ ઉપયોગી સાબિત થયો હતો. ગાંધીનગરમાં BRICS Youth Councilની બેઠક અને Youth Summitનું આયોજન ભારત માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે ગુજરાત દેશના ઉદ્યોગ, શિક્ષણ, નવીનતા અને વિકાસના મહત્વના કેન્દ્રોમાંનું એક છે. ગાંધીનગરના સંસ્થાકીય અને સાંસ્કૃતિક વાતાવરણમાં યોજાયેલા આ કાર્યક્રમથી રાજ્યને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પોતાની ક્ષમતાઓ અને સંસ્કૃતિ રજૂ કરવાની તક મળી હતી.
સમગ્ર કાર્યક્રમનો મુખ્ય સંદેશ એ રહ્યો કે BRICS દેશોના વિકાસમાં યુવાનો માત્ર ભવિષ્યની શક્તિ નથી, પરંતુ વર્તમાનમાં પણ પરિવર્તનના મહત્વના ભાગીદાર છે. શિક્ષણથી લઈને સાહસિકતા, પર્યાવરણથી લઈને ટેક્નોલોજી અને સામાજિક વિકાસથી લઈને આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ સુધીના ક્ષેત્રોમાં યુવાનોની ભાગીદારી વધારવી જરૂરી છે. ગાંધીનગરમાં યોજાયેલી બેઠક અને સમિટથી BRICS દેશોના યુવાનો વચ્ચે સહયોગ માટે નવા માર્ગો શોધવાનો પ્રયાસ થયો છે. આગામી સમયમાં આ ચર્ચાઓને નીતિ અને કાર્યક્રમોમાં કેવી રીતે આગળ લઈ જવામાં આવે છે તે મહત્વનું રહેશે. ભારતની BRICS અધ્યક્ષતા દરમિયાન યુવાનોને એકસાથે લાવીને સહયોગ, નવીનતા અને ટકાઉ વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવાની દિશામાં આ કાર્યક્રમને એક મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
