મુંબઈ ઝવેરી બજારમાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં ફરી ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. સોનાની સાથે ચાંદી અને પ્લેટીનમના ભાવ પણ નીચે આવ્યા છે. બજારમાં નવી ખરીદીની માંગ ધીમી રહેવા ઉપરાંત વૈશ્વિક બજારમાં સોનાના ભાવમાં આવેલા ઘટાડાની અસર સ્થાનિક બજાર પર જોવા મળી હતી. બીજી તરફ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ શરૂઆતમાં ઘટ્યા બાદ ફરી ઊંચકાયા હતા અને બ્રેન્ટ ક્રૂડ ફરી 100 ડૉલર પ્રતિ બેરલની ઉપર પહોંચી ગયું હતું. વૈશ્વિક બજારમાં સોનાના ભાવ પર દબાણ જોવા મળ્યું હતું. સોનું ઔંસદીઠ 4,326થી 4,327 ડૉલરની આસપાસ રહ્યા બાદ ઘટીને એક સમયે 4,294 ડૉલર સુધી પહોંચી ગયું હતું. ત્યારબાદ તેમાં થોડો સુધારો આવ્યો અને ભાવ 4,307થી 4,308 ડૉલરની આસપાસ રહ્યા હતા. આમ વૈશ્વિક બજારમાં સોનાએ 4,300 ડૉલરની સપાટી નીચે પણ ટ્રેડિંગ કર્યું હતું.
વૈશ્વિક સ્તરે ડૉલર ઇન્ડેક્સમાં વધારો થતાં સોના પર દબાણ વધ્યું હતું. ડૉલર મજબૂત થાય ત્યારે સામાન્ય રીતે સોના જેવી કિંમતી ધાતુઓ પર તેની અસર જોવા મળે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ફંડોની વેચવાલી વધવાના કારણે પણ સોનાના ભાવમાં નરમાઈ જોવા મળી હતી. જોકે મુંબઈના સ્થાનિક ઝવેરી બજારમાં સોનાના ભાવમાં ઘટાડો પ્રમાણમાં મર્યાદિત રહ્યો હતો. તેનું એક કારણ કરન્સી માર્કેટમાં રૂપિયા સામે ડૉલરના ભાવમાં થયેલો વધારો રહ્યો હતો. રૂપિયો નબળો પડે ત્યારે આયાત થતું સોનું મોંઘું પડે છે. આ કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાના ભાવ ઘટવા છતાં સ્થાનિક બજારમાં તેનો સંપૂર્ણ ઘટાડો જોવા મળતો નથી. મુંબઈ બુલિયન માર્કેટમાં GST વગર સોનાના ભાવમાં 100 રૂપિયાનો ઘટાડો થયો હતો. 995 શુદ્ધતાવાળા સોનાનો ભાવ ઘટીને 1,51,407 રૂપિયા રહ્યો હતો, જ્યારે 999 શુદ્ધતાવાળા સોનાનો ભાવ 1,52,016 રૂપિયા રહ્યો હતો.
ચાંદીમાં પણ નરમાઈ જોવા મળી હતી. મુંબઈમાં GST વગર ચાંદીનો ભાવ કિલોદીઠ 200 રૂપિયા ઘટીને 2,32,766 રૂપિયા રહ્યો હતો. વૈશ્વિક બજારમાં પણ ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો નોંધાયો હતો. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ચાંદીનો ભાવ ઔંસદીઠ 65.67 ડૉલરની આસપાસથી ઘટીને એક સમયે 64.80 ડૉલર સુધી પહોંચી ગયો હતો. ત્યારબાદ થોડો સુધારો જોવા મળતાં ચાંદી 65.06થી 65.07 ડૉલરની આસપાસ ટ્રેડ થઈ હતી. અમદાવાદના બજારમાં ચાંદીમાં મુંબઈ કરતાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. અમદાવાદમાં ચાંદીનો ભાવ કિલોદીઠ 3,000 રૂપિયા ઘટીને 2,32,000 રૂપિયા થયો હતો. આમ ચાંદીના ભાવમાં એક જ દિવસમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. અમદાવાદમાં સોનાના ભાવની વાત કરીએ તો 995 શુદ્ધતાવાળા સોનાનો ભાવ 1,56,200 રૂપિયા રહ્યો હતો, જ્યારે 999 શુદ્ધતાવાળા સોનાનો ભાવ 1,56,500 રૂપિયા નોંધાયો હતો.
સોના અને ચાંદી ઉપરાંત પ્લેટીનમના ભાવમાં પણ મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. મુંબઈમાં પ્લેટીનમના ભાવ 10 ગ્રામદીઠ લગભગ 2,500થી 3,000 રૂપિયા ઘટીને 60,636 રૂપિયા સુધી આવી ગયા હતા. કિંમતી ધાતુઓમાં પ્લેટીનમનો ઘટાડો ખાસ નોંધપાત્ર રહ્યો હતો. વિશ્વ બજારમાં પ્લેટીનમનો ભાવ ઔંસદીઠ લગભગ 1,776 ડૉલર રહ્યો હતો. જ્યારે પેલેડિયમનો ભાવ ઔંસદીઠ 1,273 ડૉલરની આસપાસ નોંધાયો હતો. કોપરના ભાવમાં પણ નરમાઈ રહી હતી અને તેમાં આશરે 0.50 ટકાનો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. એક તરફ કિંમતી ધાતુઓમાં નરમાઈ જોવા મળી રહી હતી તો બીજી તરફ ક્રૂડ ઓઈલના બજારમાં ભારે ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળ્યો હતો. શરૂઆતમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ઘટ્યા હતા, પરંતુ ત્યારબાદ ફરી ખરીદી આવતા ભાવ ઝડપથી ઊંચકાયા હતા.
બ્રેન્ટ ક્રૂડનો ભાવ એક સમયે ઘટીને 97.91 ડૉલર પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી ગયો હતો. જોકે નીચલા સ્તરેથી ફરી ખરીદી જોવા મળતાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ 100.54 ડૉલર સુધી ઊંચકાયું હતું અને બાદમાં લગભગ 100.33 ડૉલર પ્રતિ બેરલની આસપાસ રહ્યું હતું. યુએસ ક્રૂડમાં પણ આવી જ સ્થિતિ જોવા મળી હતી. યુએસ ક્રૂડનો ભાવ શરૂઆતમાં ઘટીને 88.71 ડૉલર પ્રતિ બેરલ સુધી આવ્યો હતો. ત્યારબાદ તેમાં ફરી તેજી આવી અને ભાવ 90.90 ડૉલર સુધી પહોંચી ગયો હતો. બાદમાં તે 90.85 ડૉલરની આસપાસ રહ્યો હતો. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં આ ઉતાર-ચઢાવ વચ્ચે અમેરિકાના ક્રૂડ સ્ટોકના આંકડા પણ ચર્ચામાં રહ્યા હતા. અમેરિકામાં ક્રૂડ ઓઈલનો સ્ટોક આશરે 18 લાખ બેરલ વધ્યો હોવાના સંકેતો મળ્યા હતા. સામાન્ય રીતે અમેરિકામાં ક્રૂડનો સ્ટોક વધે ત્યારે બજારમાં સપ્લાય પૂરતો હોવાનો સંકેત મળે છે અને તેના કારણે ક્રૂડના ભાવ પર દબાણ આવી શકે છે.
આ જ કારણથી શરૂઆતના કારોબારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. જોકે ત્યારબાદ વૈશ્વિક બજારમાં ફરી ખરીદી વધતાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ 100 ડૉલરની સપાટી ઉપર પહોંચી ગયું હતું. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં થતા ફેરફાર પર ભારતની પણ ખાસ નજર રહે છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું મોટાભાગનું ક્રૂડ ઓઈલ આયાત કરે છે. તેથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ મોંઘું થાય તો દેશના આયાત ખર્ચ પર તેની સીધી અસર પડે છે. ક્રૂડના ભાવ લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહે તો રૂપિયો અને મોંઘવારી પર પણ દબાણ વધી શકે છે. બીજી તરફ સોના માટે હવે ડૉલર ઇન્ડેક્સ અને વૈશ્વિક રોકાણકારોનું વલણ મહત્વપૂર્ણ રહેશે. ડૉલરમાં વધુ મજબૂતી આવે તો સોનાના ભાવ પર દબાણ ચાલુ રહી શકે છે. પરંતુ વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા વધે તો સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે સોનાની માંગ ફરી વધી શકે છે.
સ્થાનિક બજારમાં સોનાના ભાવ માટે રૂપિયાની ચાલ પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે. વૈશ્વિક બજારમાં સોનું સસ્તું થાય પરંતુ તેની સામે રૂપિયો નબળો પડે તો ભારતીય ગ્રાહકોને વૈશ્વિક ઘટાડાનો સંપૂર્ણ લાભ મળતો નથી. હાલ પણ મુંબઈમાં સોનાના ભાવમાં ઘટાડો મર્યાદિત રહેવા પાછળ રૂપિયા સામે ડૉલરની મજબૂતી એક મહત્વપૂર્ણ કારણ બની છે. ચાંદી માટે સોનાની સાથે ઔદ્યોગિક માંગ પણ મહત્વપૂર્ણ રહે છે. ચાંદીનો ઉપયોગ જ્વેલરી ઉપરાંત વિવિધ ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રોમાં થાય છે. તેથી વૈશ્વિક અર્થતંત્ર, ડૉલરની ચાલ અને ઔદ્યોગિક માંગમાં થતા ફેરફારની અસર તેના ભાવ પર પણ જોવા મળે છે.
હાલના કારોબારમાં સોનું, ચાંદી અને પ્લેટીનમ ત્રણેય કિંમતી ધાતુઓમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. મુંબઈમાં સોનું 100 રૂપિયા અને ચાંદી 200 રૂપિયા ઘટી છે, જ્યારે અમદાવાદમાં ચાંદીમાં 3,000 રૂપિયાનો મોટો ઘટાડો થયો છે. પ્લેટીનમ પણ 10 ગ્રામદીઠ 2,500થી 3,000 રૂપિયા સુધી તૂટ્યું છે. બીજી તરફ ક્રૂડ ઓઈલમાં શરૂઆતના ઘટાડા બાદ ફરી તેજી જોવા મળી છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ 97.91 ડૉલરના નીચલા સ્તરેથી ફરી 100 ડૉલરની ઉપર પહોંચ્યું છે, જ્યારે યુએસ ક્રૂડ પણ 88.71 ડૉલરથી ફરી 90 ડૉલરની ઉપર આવ્યું છે. હવે કિંમતી ધાતુઓ માટે ડૉલરની ચાલ અને ક્રૂડ માટે વૈશ્વિક માંગ-સપ્લાયના સંકેતો આગામી દિવસોમાં ભાવની દિશા નક્કી કરવામાં મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
