જાણો અમદાવાદમાં આવેલા ટ્વિન-ઓટર્સ સી-પ્લે વિશે ખાસ માહિતી

એરોપ્લેનથી અને સી-પ્લેન એ બંનેમાં તફાવત એટલો જ કે એરોપ્લેન લેન્ડિંગ અને ટેક ઓફ જમીન પર કરે છે. જ્યારે સી-પ્લેન જળ સપાટી પર એટલે કે સમુદ્ર, નદી કે તળાવ પર લેન્ડ અને ટેક ઓફ કરી શકે છે. અમદાવાદ આવેલા આ ટ્વિન-ઓટર્સ સી-પ્લેનનું વજન ૩૩૭૭ કિલોગ્રામ છે. ૧૪૧૯ લીટર ક્ષમતાની બળતણ ટાંકી ધરાવે છે. મહત્તમ ૫૬૭૦ કિ.ગ્રા. વજન સાથે ઊડી શકે છે. સી-પ્લેન ૧૫.૭૭ મિટર (૫૧ ફૂટ) લાંબુ અને ૫.૯૪ મીટર (૧૯ ફૂટ) ઊંચું છે.
કેપ્ટન અજય ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે, સી પ્લેન PT6A-34 પ્રકારના સિંગલ સ્ટેજ ફ્રી ટર્બાઇનવાળા બે એન્જિન ધરાવે છે. ઉડાન વખતે સી-પ્લેનમાં પ્રતિ કલાક ૨૭૨ કિ.ગ્રા. બળતણની ખપત થાય છે.

સી-પ્લેનની ડાબી બાજુ ૧.૨૭-૧.૪૫ મીટરનો દરવાજો આવેલો છે. સી-પ્લેન ૧૯ પેસેન્જરની ક્ષમતા ધરાવે છે. સી-પ્લેન સામાન્ય પેસેન્જર પ્લેનથી તદ્દન જુદાં પડે છે. પરંપરાગત પેસેન્જર પ્લેન સંપૂર્ણ કમ્પ્યૂટર કંટ્રોલ સિસ્ટમ ધરાવે છે. આથી સામાન્ય પેસેન્જર પ્લેનના પાઇલોટ માટે લેન્ડિંગ અને ટેક ઓફ એ મુખ્ય કામગીરી રહે છે.

સી-પ્લેનમાં કમ્પ્યૂટર કંટ્રોલ્સ હોતાં નથી. વળી, તે લો અલ્ટિટ્યૂડ ઉપર (ઓછી ઊંચાઈ પર) ઊડે છે. જ્યાં પાઇલટના હાથમાં જ તમામ નિયંત્રણ હોય છે. એરોપ્લેન જમીનની સ્થિર સપાટી પર લેન્ડિંગ અને ટેક ઓફ કરે છે. જ્યારે સી પ્લેનનું ટેક ઓફ અને લેન્ડિંગ તરલ અને ગતિશીલ એવી જળસપાટી પર થાય છે. આથી સી-પ્લેનના પાઇલોટની કામગીરી વધુ પડકારજનક હોય છે.

સી-પ્લેનની શોધનો શ્રેય ફ્રાંસના હેન્રી ફેબરને જાય છે. ૧૯૧૦માં તેણે ૫૦ હોર્સ પાવરવાળુ સી-પ્લેન ઉડાવ્યું હતું. બ્રિટિશ કંપની સુપરમરીને ઇંગ્લેન્ડ અને ફ્રાંસ વચ્ચે ઇ.સ. ૧૯૧૯માં સૌપ્રથમ ફ્લાઈંગ બોટ સર્વિસ શરૂ કરી હતી. ૧૯૩૦માં અમેરિકા અને યુરોપ વચ્ચે વાહન વ્યવહારના એક માધ્યમ તરીકે સી-પ્લેનનો બહોળો ઉપયોગ થવા લાગ્યો હતો. જેણે સાઉથ અમેરિકા, આફ્રિકા અને એશિયા વચ્ચે વાહન વ્યવહારનાં નવાં દ્વાર ખોલી આપ્યાં હતાં. સી-પ્લેનના કારણે ૧૯૩૧માં ઈંગ્લેન્ડથી ટપાલ ઓસ્ટ્રેલિયા ૧૬ દિવસમાં પહોંચવા લાગી હતી.

સી-પ્લેન તેની ડિઝાઇન અને સ્ટ્રક્ચરને કારણે અત્યંત વધુ ઝડપ કે વધુ ઊંચાઇ પ્રાપ્ત કરી શકતું નથી. સી-પ્લેન જ્યાં જળાશયો ઉપલબ્ધ નથી તેવા જમીની વિસ્તારોમાં બિનઉપયોગી છે. તેથી તેનો ઉપયોગ પણ મર્યાદીત છે.બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન મિત્ર રાષ્ટ્રોએ પ્રશાંત મહાસાગરના દુરદરાજના ટાપુઓ સુધી પહોંચવા સી-પ્લેનનો ખૂબ ઉપયોગ કર્યો હતો. બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન જ ધરી રાષ્ટ્રોમાંના જર્મનીએ Blohm & Voss BV-238 નામનું સૌથી ભારે અને મોટું સી-પ્લેન ઉડાવ્યું હતું.

આમ, બીજા વિશ્વયુદ્ધમાં સી-પ્લેનનો બહોળો ઉપયોગ થયો હતો. સી-પ્લેનનો સૌથી મોટો ફાયદો એ હતો કે તેના માટે એરપોર્ટની જરૂર ન હતી અને યુદ્ધ દરમિયાન નવાં એરપોર્ટ બનાવવાનો ખર્ચો પણ બચતો હતો. જો કે, બીજા વિશ્વયુદ્ધ બાદ પેસેન્જર પ્લેન અને તે માટેનાં એરપોર્ટમાં રોકાણ વધતાં સી-પ્લેનનું ચલણ ઘટતું ગયું હતું. ત્યારબાદની નવી શોધ-તકનીકો અને એડ્વેન્ચર ટુરિઝમ વધતાં સી-પ્લેનને ફરી સાંપ્રત બન્યું છે

Related Posts