તિબેટમાં નેપાળ સરહદ નજીક આવેલા વિનાશક ફ્લેશ ફ્લડમાં મૃત્યુઆંક વધીને 21 થયો છે, જ્યારે 541 લોકો હજુ પણ લાપતા છે. ચીની અધિકારીઓના જણાવ્યા પ્રમાણે લાપતા લોકોમાં 22 દેશોના 261 વિદેશી નાગરિકો સામેલ છે. તેમાં 49 ભારતીયો પણ છે. આ આંકડા 30 ઓગસ્ટે જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા અને ત્યારબાદ પણ બચાવ કામગીરી ચાલુ છે.
ગ્લેશિયર અને પથ્થરોના ધસમસતા પ્રવાહથી વિનાશ
આ કુદરતી આફત 26 ઓગસ્ટે નેપાળ-તિબેટ સરહદ નજીક આવેલા ગ્યિરૉંગ કાઉન્ટી વિસ્તારમાં સર્જાઈ હતી. ભારે પૂર સાથે બરફ, પથ્થરો અને કાદવનો વિશાળ પ્રવાહ નીચે તરફ ધસી આવ્યો હતો. ગ્યિરૉંગ બંદર અને તેની આસપાસનો વિસ્તાર ભારે અસરગ્રસ્ત થયો હતો. આ ઘટનાને સરહદ વિસ્તારમાં થયેલા હિમસ્ખલન અથવા ગ્લેશિયર તૂટવાની ઘટના સાથે જોડવામાં આવી રહી છે. નેપાળમાં પણ આ જ કુદરતી આફતથી ભારે જાનમાલનું નુકસાન થયું છે.
લાપતા લોકોમાં 49 ભારતીયો
ચીન દ્વારા જાહેર કરાયેલા આંકડા મુજબ તિબેટ તરફથી લાપતા 541 લોકોમાં 261 વિદેશી નાગરિકો છે. તેઓ 22 અલગ-અલગ દેશોના હોવાનું જણાવાયું છે. આ યાદીમાં ભારતીયોની સંખ્યા 49 છે. આ ખાસ કરીને ચિંતાનો વિષય છે, કારણ કે આ વિસ્તારમાં મોટી સંખ્યામાં ભારતીય તીર્થયાત્રીઓ અને પ્રવાસીઓ કૈલાસ માનસરોવર યાત્રા માટે પહોંચ્યા હતા.
લાપતા વિદેશી નાગરિકોમાં અન્ય દેશોના લોકો પણ સામેલ છે:
- 49 ભારતીય નાગરિકો
- 104 નેપાળી નાગરિકો
- 33 લાતવિયાના નાગરિકો
- 6 કેનેડિયન નાગરિકો
ચીનના અગાઉના આંકડાઓમાં અમેરિકન અને બ્રિટિશ નાગરિકો સહિત અન્ય દેશોના લોકો પણ લાપતા હોવાનું સામે આવ્યું હતું.
મૃત્યુઆંક 21 સુધી પહોંચ્યો
પૂર બાદ શરૂઆતમાં તિબેટમાં મૃત્યુઆંક 16 જણાવાયો હતો. ત્યારબાદ આ આંકડો વધીને 21 થયો છે. 541 લોકો હજુ સુધી મળી આવ્યા નથી. નેપાળ તરફની સ્થિતિ તો વધુ ગંભીર છે. ત્યાં આ જ પૂરથી મૃત્યુઆંક 1,100થી પણ વધુ થઈ ગયો છે અને હજારો લોકો હજુ લાપતા છે. એટલે નેપાળ અને તિબેટ બંને તરફની આ આપત્તિ હિમાલય વિસ્તારમાં તાજેતરના સૌથી ગંભીર કુદરતી સંકટોમાં સામેલ બની છે.
ચીનની રાહત કામગીરી પણ તેજ
આફત બાદ ચીની સત્તાવાળાઓએ તિબેટમાં બચાવ અને રાહત કામગીરી શરૂ કરી છે. ભારે નુકસાનને કારણે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારમાં પહોંચવું શરૂઆતમાં ખૂબ મુશ્કેલ હતું. મુખ્ય માર્ગને નુકસાન થતાં બચાવ સામગ્રી અને સાધનોનો એક ભાગ હવાઈ માર્ગે પહોંચાડવામાં આવ્યો હતો. હવે ગ્યિરૉંગ તરફ જતો G216 રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ ફરી ખોલવામાં આવ્યો છે. આ માર્ગ ખુલતાં ભારે મશીનરી, બચાવ સાધનો, શોધખોળ માટેના કૂતરા અને જીવનની હિલચાલ શોધી શકે તેવા સાધનો અસરગ્રસ્ત વિસ્તારમાં પહોંચાડવાનું સરળ બન્યું છે.
નેપાળને પણ ચીન તરફથી મદદ
ચીન દ્વારા નેપાળને પણ રાહત સામગ્રી અને નિષ્ણાતોની મદદ મોકલવામાં આવી રહી છે. ચીની વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ગુઓ જિયાકુને જણાવ્યું હતું કે નેપાળની વિનંતી બાદ રાહત સામગ્રીનો બીજો જથ્થો કાઠમંડુ પહોંચ્યો છે.
ચીન હવે રાહત સામગ્રીનો ત્રીજો જથ્થો મોકલવાની તૈયારીમાં છે. તેમાં:
- બેઇલી બ્રિજ
- મૃતદેહોને સાચવવા માટેના રેફ્રિજરેટર
- રોગચાળા સામેની સામગ્રી
- કટોકટીના સંદેશાવ્યવહાર માટેના સાધનો
- DNA તપાસ માટેની નિષ્ણાત ટીમ
સામેલ હોવાની માહિતી છે.
ભારતીયો માટે પણ બચાવ કામગીરી ચાલુ
તિબેટમાં લાપતા ભારતીયોની માહિતી સામે આવ્યા બાદ ભારત માટે પણ આ મામલો ગંભીર બન્યો છે. બીજી તરફ નેપાળમાં આવેલા પૂર બાદ ભારતે પોતાના નાગરિકોને બહાર કાઢવા માટે પણ કામગીરી કરી છે. ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયના જણાવ્યા પ્રમાણે નેપાળમાંથી અત્યાર સુધી 163 ભારતીય નાગરિકોને બચાવવામાં આવ્યા છે. ભારતે DNA અને ફોરેન્સિક ઓળખ માટે 19 સભ્યોની ટીમ પણ કાઠમંડુ મોકલી છે.
હિમાલયમાં વધી રહેલા જોખમની ચેતવણી
આ સમગ્ર આપત્તિએ હિમાલય વિસ્તારમાં ગ્લેશિયર, હિમસ્ખલન અને અચાનક આવતા પૂર સામેની તૈયારી અંગે ફરી સવાલો ઊભા કર્યા છે. નિષ્ણાતો અને વૈજ્ઞાનિકો આ ઘટનામાં હિમનદીઓના અસ્થિર થવા અને બદલાતા હવામાનની ભૂમિકા પણ તપાસી રહ્યા છે. નેપાળે અગાઉ પણ ચીન સાથે ગ્લેશિયર સંબંધિત જોખમોની માહિતી અને વહેલી ચેતવણી અંગે વધુ સહયોગની જરૂરિયાત વ્યક્ત કરી હતી. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, સરહદી વિસ્તારોમાં વાસ્તવિક સમયની માહિતી અને વહેલી ચેતવણી વ્યવસ્થા વધુ મજબૂત કરવાની માંગ હવે ફરી મહત્વની બની છે.
બચાવ કામગીરી સામે હજુ અનેક પડકાર
અસરગ્રસ્ત વિસ્તારમાં સતત વરસાદ, ભૂસ્ખલનનો ખતરો અને ખરાબ થયેલા રસ્તાઓને કારણે બચાવ કામગીરી સરળ નથી. જોકે મુખ્ય માર્ગ ફરી ખુલતા ભારે મશીનરી અને વધુ બચાવ ટીમોને ઘટનાસ્થળ સુધી પહોંચાડવાની શક્યતા વધી છે.
હાલ સૌથી મોટી ચિંતા 541 લાપતા લોકોની છે. તેમાં 49 ભારતીયો હોવાને કારણે ભારત પણ પરિસ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યું છે. આગામી દિવસોમાં શોધખોળ દરમિયાન કેટલા લોકોને જીવતા બચાવી શકાય છે અને લાપતા લોકો અંગે કેટલી માહિતી મળે છે તેના પર સમગ્ર વિશ્વની નજર રહેશે.
