કોરોના સંકટમાં ચીન સામે કઇ રીતે ટકીશું

આપણી પરિસ્થિતિ ચીન કરતા વધુ અવ્યવસ્થિત છે. આનું મુખ્ય કારણ એ છે કે ચીને કડક રીતે લોકડાઉન લાગુ કર્યું હતું. તેમનો વહીવટ કાર્યક્ષમ હતો એની તુલનામાં આપણે કોરોનાનો ફેલાવો રોકવામાં સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ ગયા છીએ.આપણું વહીવટીતંત્ર નિષ્ફળ ગયું છે

ડૉ.ભરત ઝુનઝુનવાલા

    ચીનની તુલનામાં આપણી પાસે ત્રણ શક્તિ છે. પ્રથમ એ કે આપણી વસ્તીની સરેરાશ ઉંમર 28 વર્ષ છે જ્યારે ચીનની 38 વર્ષ છે. કોરોના વાયરસ યુવાનોને ઓછી અસર કરે છે, તેથી કરવેરાનું સંકટ અહીં ઓછું છે.બીજું, આપણા દેશનું સરેરાશ તાપમાન 23ંસે છે જ્યારે ચીનનું તાપમાન 7ં સે, આપણો દેશ ગરમ હોવાથી કોરોનાની અસર ઓછી થવાની. ત્રીજી તાકાત એ છે કે આપણી કુશળતા સેવા ક્ષેત્રમાં છે જેમ કે સોફટવેર, તબીબી ટ્રાંસ્ક્રિપ્શન, અનુવાદ, વગેરે. આ ક્ષેત્રને કોરોનાથી ઓછી અસર થઈ છે કારણ કે આ બધી સેવાઓ ઘરેથી પ્રદાન કરી શકાય છે. તેની તુલનામાં, ચીનની કુશળતા મેન્યુફેક્ચરિંગમાં છે, જ્યાં કામદારો માટે એક જગ્યાએ આવવું અને સાથે કામ કરવું ફરજિયાત બને છે. તેથી, આપણા માટે કોરોના સંકટ દરમિયાન અર્થવ્યવસ્થા ચાલુ રાખવાનું શક્ય છે.
હાલમાં ચીનમાં નવા કોરોના કેસો લગભગ શૂન્ય થઈ ગયા છે.ત્યાં આજ સુધીમાં કુલ 82 હજાર કેસ થયા,તેની તુલનામાં, આપણા દેશમાં દરરોજ આશરે 4 હજાર કેસ આવી રહ્યા છે અને આ લેખ લખતી વખતે કુલ 56 હજાર કેસ થયા છે. આપણા વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે આવનારા સમયમાં આ સંખ્યા 2 લાખથી વધુ હોઈ શકે છે.આપણી પરિસ્થિતિ ચીન કરતા વધુ અવ્યવસ્થિત છે. આનું મુખ્ય કારણ એ છે કે ચીને કડક રીતે લોકડાઉન લાગુ કર્યું હતું. તેમનો વહીવટ કાર્યક્ષમ હતો. તેની તુલનામાં, આપણા દેશમાં તબલીગી જમાતને લીધે, લોકડાઉનમાં સ્થળાંતર કરનારા કામદારોને રાહત ન આપવા, દારૂના વેચાણ અને ધારાવી જેવી ઝૂંપડપટ્ટીની વસાહતોને કારણે આપણે કોરોનાનો ફેલાવો રોકવામાં સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ ગયા છીએ.આપણું વહીવટીતંત્ર નિષ્ફળ ગયું છે.
ચીને તેના મેન્યુફેક્ચરીંગ સેક્ટરને ફરીથી કાર્યરત કરી દીધું છે. આજે, ચીન સંભવત: વિશ્વનો એકમાત્ર મોટો દેશ છે જે માલનું ઉત્પાદન કરી શકે છે અને તે વિશ્વને સપ્લાય કરી શકે છે. તેથી, જો વિશ્વના કોઈપણ દેશને કોઈ ચીજવસ્તુની જરૂર હોય, તો આજે તેને ચીનથી જ ખરીદવાની ફરજ પડશે.
હાલમાં અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ ચીન સામે અવાજ ઉઠાવી રહ્યા છે. તેઓ સમગ્ર વિશ્વને ચીન સામે એકત્રીત કરવા માટે તમામ પ્રયત્નો કરી રહ્યા છે. હું માનું છું કે આ અવાજ ટકી રહેશે નહીં. ટ્રમ્પના અવાજ પાછળ અમેરિકાની અવ્યવસ્થિત અર્થવ્યવસ્થા જોવા મળી રહી છે. યુએસ સરકાર વિશ્વ બજારમાંથી ભારે ઉધાર લઈ રહી છે અને આ લોનનો ઉપયોગ તેના અર્થતંત્રને જાળવવા માટે કરી રહી છે. વિશ્વ બજારમાં, આ લોન ચીન દ્વારા મોટી માત્રામાં આપવામાં આવી રહી છે. અમેરિકન સરકારે લીધેલી લોનની 15 ટકા રકમ સીધી ચીન દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવે છે. અન્ય દેશો દ્વારા પણ આપવામાં આવતી લોનમાં ચીનનો હિસ્સો દેખાય છે. જેમ કે ચીને ઇંગ્લેન્ડની બેંકોમાં નાણાં જમા કરાવ્યા હતા અને ઇંગ્લેન્ડની બેન્કોએ તે રકમ સાથે યુએસ સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલ ટ્રેઝરી બોન્ડ્સ ખરીદ્યા હતા. તેથી જ અમેરિકા આર્થિક રીતે દબાયેલું છે અને આ દબાણને કારણે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ ચીન સામે અવાજ ઉઠાવી રહ્યા છે. જણાવી દઈએ કે લગભગ ચાર વર્ષ પહેલા અમેરિકાની સેન્ટ્રલ ઇન્ટેલિજન્સ એજન્સીએ કહ્યું હતું કે અમેરિકાની સુરક્ષા માટે સૌથી મોટો ખતરો ચીનના ચલણ રેનમિન્બીથી છે. એટલે કે, વ્યૂહાત્મક દૃષ્ટિકોણથી અમેરિકા ચીનથી આર્થિક રીતે દબાઇ રહ્યું છે અને તેના કારણે અમેરિકાનું સાર્વભૌમત્વ કટોકટીની સ્થિતિમાં આવી રહ્યું છે.આમ,ટ્રમ્પનો શોર ચીનના કારમાનાને કારણે ઓછો અને પોતાના કારનામાને કારણે વધારે છે. તેથી આ અવાજ ટકશે નહીં. ટ્રમ્પનો શોર ન ટકવાનું બીજું કારણ એ છે કે મોટી કંપનીઓ માટે ચીન સાથેની મિત્રતા ફાયદાકારક છે. મોટી કંપનીઓ એક દેશમાંથી માલ બનાવી અને બીજા દેશમાં સપ્લાય કરે છે. એમને માટે વિશ્વ અર્થતંત્ર ખુલ્લું રહે એ ફાયદાકારક છે. તેથી, થોડા સમય પછી એવુમ તારણ પ્રકાશિત થવાનું શરૂ થશે કે કોરોનાનું સંકટ આકસ્મિક હતું અને તેવું જરૂરી નથી કે આવી કટોકટી ફરીથી આવે!!. બીજું એક યાદ અપાવી દઉં કે 2013 માં કેદારનાથમાં મોટો વિનાશ થયો હતો. પરંતુ હાઈડ્રોપાવર કંપનીઓએ ફેલાવ્યું કે આ એક આકસ્મિક ઘટના છે અને આજે દુર્ઘટનાને અવગણીને જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ્સના નિર્માણ માટે મોટું પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે. તે જ રીતે, આપણે ટૂંક સમયમાં કોરોનાને ભૂલી જઈશું. આ બધી બાબતોને જોતા, મારું અનુમાન એ છે કે કોરોના કટોકટી પછી, વિશ્વની અર્થવ્યવસ્થામાં ચીનની સ્થિતિ વધશે, ઘટશે નહીં.
 તેમ છતાં, ભારત માટે એક અમૂલ્ય તક છે. આપણે મેન્યુફેક્ચરિંગ માટેની વિશાળ તક તો પહેલેથી જ ગુમાવી દીધી છે. માર્ચમાં લોકડાઉન દરમિયાન, જો સરકારે ફેક્ટરીઓને તેમની પોતાની સરહદમાં કામદારોને ભોજન પૂરું પાડવાની અને તેમના કારખાનાઓને ચાલુ રાખવાની છૂટ આપી હોત, તો આર્થિક સંકટ વધુ ગાઢ બન્યું ન હોત અને આપણે માલનું ઉત્પાદન અને નિકાસ ચાલુ રાખી શકતે. આ ભૂલ ભલે થઈ ગઈ છે, છતાં આજે આ વ્યવસ્થા કરી શકાય છે. તમામ ઔદ્યોગિક સંસ્થાઓને એમ કહી શકાય કે તેઓએ તેમના મજૂરો માટે ભોજનની વ્યવસ્થા કરવી અને ઉત્પાદન શરૂ કરવું જોઈએ. બીજું, સરકારે આર્થિક ખાધ વધારી એટલે કે લોન લઈને આ કટોકટીને પાર કરવાનો પ્રયાસ ન કરવો જોઇએ. જો સરકાર વિશ્વ બજારમાંથી લોન લેશે તો તે લોનનો એક ભાગ ચીનમાંથી આવશે અને અમે ફરીથી કોઈ ને કોઈ રૂપમાં ચીનના દબાણમાં આવીશું.એના કરતાં કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા હાલમાં પેટ્રોલ પર 25રૂપિયા ટેકસ લેવામાં આવે છે તેને બદલે પેટ્રોલ પર પ્રતિ લિટર સીધા 100 રૂપિયા સુધી વધારવાનું શ્રેષ્ઠ રહેશે અને આ રીતે આશરે 10 લાખ કરોડની વાર્ષિક આવકનો ઉપયોગ કરી શકાશે, જેનો ઉપયોગ આપણે આપણા અર્થતંત્ર માટે કરી શકીશું. .આમ કરવાથી, પેટ્રોલના ઊંચા ભાવોની વિશેષ અસર તે ચુનંદા લોકો પર પડશે જેઓ બહારથી લાવેલા માલ અથવા ઊર્જા સઘન ઉત્પાદનોનો વપરાશ કરે છે. સામાન્ય માણસને આની કોઇ અસર થશે નહીં અને ભારત સરકારે લોન માટે તેની થેલી વિશ્વ બજારની સામે ફેલાવવાની રહેશે નહીં. જો આપણે આ બે કામ કરીશું, તો આપણે આપણી અર્થવ્યવસ્થા શરૂ કરી શકીશું. અને ચીનનો સામનો કરી શકીશું.

– આ લેખમાં પ્રગટ થયેલાં વિચારો લેખકનાં પોતાના છે.

Related Posts