બેંક કર્મચારીઓના પાંચ દિવસના વર્કિંગ વીકની માંગ વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે બેંક કર્મચારી યુનિયનોને પાંચ દિવસના કામકાજનું સપ્તાહ લાગુ કરવાની કોઈ ખાતરી કે વચન આપવામાં આવ્યું નથી. આ મુદ્દાને લઈને યુનિયનો દ્વારા 28થી 30 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન દેશવ્યાપી ત્રણ દિવસની હડતાળનું એલાન કરવામાં આવ્યું છે. સરકારના જણાવ્યા મુજબ પાંચ દિવસના વર્કિંગ વીકનો મુદ્દો હજુ વિચારાધીન છે અને તેના પર અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી. યુનિયનોનો દાવો છે કે 8 માર્ચ, 2024ના રોજ થયેલી 12મી દ્વિપક્ષીય સમજૂતી અને 9મી જોઇન્ટ નોટ દરમિયાન ઇન્ડિયન બેંક્સ એસોસિએશન તરફથી પાંચ દિવસના વર્કિંગ વીકના પ્રસ્તાવને સ્વીકારવામાં આવ્યો હતો. આ પ્રસ્તાવ મુજબ બેંક કર્મચારીઓ માટે સોમવારથી શુક્રવાર સુધી કામકાજ રાખવાની અને હાલના કામના કલાકોમાં દરરોજ આશરે 40 મિનિટનો વધારો કરવાની વાત હતી.
જોકે, સરકાર તરફથી કહેવામાં આવ્યું છે કે આ પ્રસ્તાવને સરકારની મંજૂરી મળી નથી. પ્રસ્તાવ સરકાર સમક્ષ મોકલવામાં આવ્યો છે અને તેના પર વિવિધ હિતધારકોના અભિપ્રાયને ધ્યાનમાં લઈને વિચારણા ચાલી રહી છે. એટલે પાંચ દિવસનું બેંકિંગ સપ્તાહ લાગુ કરવાનો નિર્ણય હજુ થયો નથી. પાંચ દિવસના વર્કિંગ વીક સહિતની વિવિધ માંગણીઓને લઈને યુનાઇટેડ ફોરમ ઓફ બેંક યુનિયન્સ (UFBU) દ્વારા 28થી 30 સપ્ટેમ્બર સુધી ત્રણ દિવસની રાષ્ટ્રવ્યાપી હડતાળ જાહેર કરવામાં આવી છે. સરકાર અગાઉ પણ યુનિયનોને હડતાળ પાછી ખેંચીને બાકી રહેલા મુદ્દાઓનો ઉકેલ ચર્ચા અને સમજૂતીથી લાવવા અપીલ કરી ચૂકી છે.
આ હડતાળની અસરને ધ્યાનમાં રાખીને સરકાર અને બેંક મેનેજમેન્ટે ગ્રાહકોને રાહત આપવા માટે કેટલીક વ્યવસ્થા કરી છે. 26 સપ્ટેમ્બર શનિવાર અને 27 સપ્ટેમ્બર રવિવારની રજાઓ બાદ 28થી 30 સપ્ટેમ્બર સુધી હડતાળ હોવાથી સતત પાંચ દિવસ બેંકની શાખાકીય સેવાઓ પ્રભાવિત થવાની શક્યતા છે. ખાસ કરીને 30 સપ્ટેમ્બર બેંકોના અર્ધવાર્ષિક નાણાકીય હિસાબ માટે મહત્વપૂર્ણ દિવસ હોવાથી હડતાળની અસર વધુ મહત્વની બની શકે છે. ગ્રાહકોની મુશ્કેલી ઓછી કરવા માટે જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો અને રિજનલ રૂરલ બેંકોને 27 સપ્ટેમ્બર, રવિવારના રોજ સામાન્ય રીતે કામકાજ ચાલુ રાખવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. આ દિવસે બેંક શાખાઓ ઉપરાંત ATM સાથે જોડાયેલી શાખાઓ, કચેરીઓ અને કરન્સી ચેસ્ટને પણ કાર્યરત રાખવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
સરકાર દ્વારા બેંકોને હડતાળ દરમિયાન જરૂરી બેંકિંગ સેવાઓમાં શક્ય તેટલી ઓછી અસર થાય તે માટે વ્યવસ્થા કરવા પણ સૂચના આપવામાં આવી છે. ATMમાં પૂરતી રોકડ ઉપલબ્ધ રાખવા અને ગ્રાહકોને જરૂરી સેવાઓ ચાલુ રાખવા માટે વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા કરવાની દિશામાં પણ પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. દરમિયાન ગ્રાહકોને પણ સલાહ આપવામાં આવી છે કે હડતાળ શરૂ થાય તે પહેલાં જરૂરી બેંકિંગ કામકાજ પૂર્ણ કરી લે. ખાસ કરીને રોકડ જમા કરાવવી, રોકડ ઉપાડવી, ચેક સંબંધિત કામ, ખાતા સાથે જોડાયેલા મહત્વના વ્યવહાર અથવા શાખામાં જ જરૂરી હોય તેવી કામગીરી હોય તો તેને અગાઉથી પૂર્ણ કરવી યોગ્ય રહેશે. બેંકો તરફથી ગ્રાહકોને હડતાળના દિવસોમાં ડિજિટલ બેંકિંગ, મોબાઇલ બેંકિંગ, ઇન્ટરનેટ બેંકિંગ અને અન્ય ઉપલબ્ધ ઓનલાઈન સેવાઓનો ઉપયોગ કરવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે.
આ હડતાળ વચ્ચે સહકારી બેંકોના ગ્રાહકો માટે રાહતના સમાચાર છે. 28થી 30 સપ્ટેમ્બર દરમિયાન સહકારી બેંકો હડતાળમાં સામેલ નહીં થાય અને સામાન્ય રીતે તેમની કામગીરી ચાલુ રાખશે. સહકારી બેંકો સાથે જોડાયેલી સંસ્થાઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ સંસ્થાઓએ હડતાળમાં જોડાવાનો નિર્ણય લીધો નથી. આથી સરકારી અને સહકારી બેંકોની સ્થિતિમાં તફાવત રહેશે. જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોમાં હડતાળને કારણે શાખાકીય સેવાઓ પ્રભાવિત થઈ શકે છે, જ્યારે સહકારી બેંકોમાં સામાન્ય કામગીરી ચાલુ રહેવાની છે. જોકે, કોઈ ચોક્કસ બેંકની સ્થાનિક શાખામાં સેવા ઉપલબ્ધતા અલગ હોઈ શકે છે. પાંચ દિવસના વર્કિંગ વીકનો મુદ્દો હાલ પણ સરકાર અને બેંક કર્મચારી સંગઠનો વચ્ચે ચર્ચાનો વિષય છે. સરકારે આ માંગ અંગે કોઈ અંતિમ મંજૂરી આપી નથી, જ્યારે યુનિયનોનો દાવો છે કે આ મુદ્દે અગાઉની દ્વિપક્ષીય સમજૂતી દરમિયાન સંમતિ થઈ હતી. આ મતભેદ વચ્ચે 28થી 30 સપ્ટેમ્બરની ત્રણ દિવસની હડતાળનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
