ફાઈબર ઓપ્ટીક પ્રોજેકટની રોમાંચક વાતોને જાણીએ….

હમણા હમણાં કેરાલા(Kerala) સરકારે ફાઈબર ઓપ્ટીક નેટવર્ક પ્રોજેકટ(fiber optical network project)ને મંજૂરી આપી છે. આ પ્રોજેકટનો હેતુ રોજગારીની નવી તકો ઊભી કરશે અને વાહનવ્યવહારના સારા વ્યવસ્થાપનમાં મદદરૂપ થશે. આ પ્રોજેકટ હેઠળ લગભગ 30 હજાર ઓફિસ અને સ્કૂલોને ઉચ્ચ સ્પીડ નેટવર્ક સાથે સાંકળવામાં આવશે. ‘ફાઈબર ઓપ્ટીક ટેકનોલોજી’ ના શા ઉપયોગો હશે? ઓપ્ટીકલ ફાઈબરનો આજકાલ ઘણી દૂરસંદેશા વ્યવહાર કંપનીઓ ટોલિફોનિક સંદેશાઓ, ઈન્ટરનેટ(Internet) સંદેશાવ્યવહાર અને કેબલ ટેલિવિઝન(Cable television) સીગ્નલો મોકલવામાં કરે છે. બેલ લેબોરેટરીના કેટલાક વિજ્ઞાનીઓએ ફાઈબર સંદેશાવ્યવહારનો ઉપયોગ કરીને (100 પેટાબીટ x કિ.મી. પ્રતિસેકંડની સ્પીડ હાંસલ કરી છે. સ્પેશ (અવકાશી) ઇન્ટરનેટ શું છે? અવકાશી ઇન્ટરનેટ એટલે અવકાશમાં કૃત્રિમ ઉપગ્રહો તરતા મૂકીને ઈન્ટરનેટ(Internet) સેવાઓ મેળવવાની વ્યવસ્થા. દૂષિત પ્રકાશની પ્રાણીઓની જીવનચર્યા પર શી અસર થાય? રાત્રિના દૂષિત પ્રકાશથી છીછરા પાણીની નજીકના ખડકોમાં રહેલી માછલીઓના દૈનિક નિત્યક્રમને અસર પહોંચે છે.

5 questions to answer before deploying Wi-Fi 6 | Network World

આવો પ્રકાશ જળચર પ્રાણીઓનું એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ સ્થળાંતર તેમનો વંશવેલો આગળ વધારવાની પ્રક્રિયા અને તેમના નવજાત બચ્ચાઓને ખોરાક પૂરો પાડવાની પ્રક્રિયાને પ્રભાવિત કરે! તો ચાલો, આ વિશેની રોમાંચક વાતોને જાણીએ! હમણા હમણા કેરાલા સરકારે રૂા.1548 કરોડ ફાઈબર ઓપ્ટીક નેટવર્ક માટે મંજૂર કર્યા છે. આ પ્રોજેકટ ડીસેમ્બર 2020 સુધીમાં પૂરો થઈ જશે. આ સરકાર ઈન્ટરનેટ તરફ કેરાલાના પ્રત્યેક નાગરિકને પ્રવેશનો હક આપવાના ધ્યેયને સાકાર કરવા માંગે છે.ફાઈબર ઓપ્ટીક નેટવર્કની સગવડ આપીને કેરાલાની સરકાર રાજ્યમાં જે 20 લાખ લોકો ગરીબી રેખાની નીચે જીવન જીવે છે,તેમને કોઇપણ ચાર્જ લીધા વગર વિનામૂલ્યે હાઈ સ્પીડ ઇન્ટરનેટ(High Speed Internet)ની સુવિધા પૂરી પાડવા માંગે છે.આ પ્રયાસ કેરાલા રાજય વિદ્યુતબોર્ડ અને કેરાલાની ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી (IT) લિમિટેડનું સહિયારૂ સાહસ છે. રાજય સરકાર જણાવે છે કે ઈન્ટરનેટ સેવાઓ પૂરુ પાડનારા લોકો અને કેબલ ટેલિવિઝન ઓપરેટરો પણ તેમની સેવાઓનો લાભ આપવા માટે ફાઈબર ઓપ્ટીક નેટવર્કમાં જોડાઈ શકે છે.

ફાઈબર ઓપ્ટીક પ્રોજેકટની રોમાંચક વાતોને જાણીએ....

આ પ્રોજેકટનો ધ્યેય શું છે?-આ ફાઈભર ઓપ્ટીક પ્રોજેકટ ભારત દેશના આઈટી ઉદ્યોગને સહાયરૂપ બનશે. તે કૃત્રિમ બૌદ્ધિકતા (એ આઈ) બ્લોક ચેઇન ટેકનોલોજી અને સ્ટાર્ટઅપ્સના ક્ષેત્રોમાં રોજગારીની વિશાળ તકો ઉભી કરશે.તે પ્રોજેકટ વાહનવ્યવહાર ક્ષેત્રના સારા વ્યવસ્થાપનમાં સહાયરૂપ થશે, એવી અપેક્ષા છે.લગભગ 30 હજાર ઓફિસો અને સ્કૂલોને ઉચ્ચસ્પીડ નેટવર્ક સાથે સાંકળી શકાશે. ફાઈબર ઓપ્ટીક નેટવર્ક કેવી રીતે કાર્ય કરે છે? વિજ્ઞાનીઓએ 17મી જાન્યુઆરી વર્ષ 2020માં આપેલી જાણકારી મુજબ ફાઈબર ઓપ્ટીક નેટવર્ક કેબલ એવું નેટવર્ક કેબલ છે જે અવાહક બોકસની અંદર ગ્લાસ ફાઈબરના ગુંચળાઓ ધરાવે છે. તેમને ઊંચુ પરફોર્મન્સ આપતા માહિતી નેટવર્કીંગ અને દૂરસંદેશા વ્યવહારના હેતુથી બનાવવામાં આવેલા છે. વાયરવાળા કેબલની સરખામણીમાં તેઓ ઊંચી બેન્ડ વીડ્થ ધરાવે અને વધારે દૂરના અંતર સુધી માહિતી મોકલી શકે.ઓપ્ટીકલ ફાઈભરનો ઘણી દૂર સંદેશાવ્યવહાર કંપનીઓ ટેલિફોનિક સંદેશાઓ ઈન્ટરનેટ સંદેશાવ્યવહાર અને કેબલ ટેલિવિઝન સીગ્નલો મોકલવા માટે કરે છે. બેલ લેબોરેટરીના કેટલા વિજ્ઞાનીઓએ ફાઈબર ઓપ્ટીક સંદેશા વ્યવહારનો ઉપયોગ કરીને 100 પેટાબીટ x કિલોમીટર પ્રતિ સેકંડ)ની સ્પીડ હાંસલ કરી છે.ફાઈબર ઓપ્ટીકસનો ઉપયોગ કરીને સંદેશાઓ મોકલવાની પ્રક્રિયામાં આ પ્રમાણે બેઝીક પગથિયાઓનો સમાવેશ થાય, ઇલેકટ્રીકલ સીગ્નલોમાંથી જેમાં ટ્રાન્ઝીસ્ટરનો ઉપયોગ થાય, તેવા દૃશ્ય સીગ્નલોની રચના કરવામાં આવે છે. ત્યાર પછી તે દૃશ્ય સીગ્નલોને મેળવવામાં આવે છે. પછી તે દૃશ્ય સીગ્નલોને ઇલેકટ્રીક સીગ્નલોમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે.ફાઈબરની મદદથી તે ઇલેકટ્રીક સીગ્નલ નબળો ન પડે તે રીતે તેને નિર્ધારિત સ્થળે મોકલવામાં આવે છે.

ફાઈબર ઓપ્ટીકસ માહિતીનું પ્રકાશના સ્વરૂપમાં એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ વાહન કરનાર માધ્યમ છે.-આ ફાઈબર ઓપ્ટીકસ એ પ્રકારના સ્વરૂપમાં માહિતીનું એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ વાહન કરનાર એક માધ્યમ છે. આ પાયારૂપ ફાઈબર ઓપ્ટીક પ્રણાલિ પોતાનામાં એક સંદેશાઓ મોકલનાર સાધન પ્રયુક્તિ ધરાવે છે જે ઇલેકટ્રીક સીગ્નલને પ્રકાશના સીગ્નલમાં ફેરવી શકે. સામે છેડે સંદેશા મેળવનાર રીસીવર આ પ્રકાશના સીગ્નલને સ્વીકારે છે અને તેને પાછો ઇલેકટ્રીક સીગ્નલમાં પરિવર્તિત કરી આપે છે. આ પ્રક્રિયામાં સાત રંગના વર્ણપટમાં અધોરકત પ્રકાશની નજદીકી દૃશ્ય પ્રકાશની ઉપર રહેલી તરંગ લંબાઈઓનો ઉપયોગ થાય છે, જે સીગ્નલને જોવા માટે દૃશ્ય સાધનનો ઉપયોગ કરવો પડે.–સમગ્ર પૃથ્વીને આવરી લેવા માટે ભૂનિમ્ન કક્ષામાં ઘમા બધા કૃત્રિમ ઉપગ્રહો મૂકવા પડે જયારે જીઓસીન્ક્રોનસ કક્ષામાં ફકત ત્રણથી ચાર કૃત્રિમ ઉપગ્રહો મૂકવાથી હેતુ સરેભૂનિમ્ન કક્ષા પૃથ્વીની સપાટીથી 2000 કિ.મી.ની ઊંચાઈએ રહેલી છે જયારે જીઓસીન્ક્રોનસ કક્ષા પૃથ્વીથી 37786 કિ.મી.ની ઊંચાઈએ રહેલી છે. હવે જીઓસીન્ક્રોનસ કક્ષા પૃથ્વીથી વધારે ઊંચાઈએ રહેલી હોઇ, તે કક્ષામાં મૂકવામાં આવેલો એક કૃત્રિમ ઉપગ્રહ પૃથ્વીના લગભગ ત્રીજા ભાગને આવરી લે છે તેથી સમગ્ર પૃથ્વીને આવરી લેવા માટે આ જીઓસીન્ક્રોનસ કક્ષામાં ફકત ત્રણથી ચાર કૃત્રિમ ઉપગ્રહો જ મૂકવા પડે. આનાથી ઉલ્ટુ પૃથ્વીની ભૂનિમ્ન કક્ષા ઓછી ઊંચાઈએ રહેલી છે. તેથી સમગ્ર પૃથ્વીને આવરી લેવા માટે આ કક્ષામાં જીઓસીન્ક્રોનસ કક્ષાની સરખામણીએ વધારે સંખ્યામાં કૃત્રિમ ઉપગ્રહો મૂકવા પડે છે કે જેથી પ્રસારણમાં વચ્ચે વચ્ચે ખલેલ ન પહોંચે. આમ સ્પેસ ઇન્ટરનેટ એટલે અવકાશમાં કૃત્રિમ ઉપગ્રહો તરતા મૂકીને ઈન્ટરનેટ સેવાઓ મેળવવાની વ્યવસ્થા. કૃત્રિમ ઉપગ્રહના સંદર્ભમાં લેટન્સી કોને કહેવા?વપરાશકાર વ્યક્તિ જે માહિતીની માંગણી કરતો હોય અને તે માંગણી પ્રત્યુત્તર આપીને માંગવામાં આવેલી તે માહિતીને કૃત્રિમ ઉપગ્રહ દ્વારા માંગનાર તે વ્યક્તિને મોકલી આપવામાં આવે તે બે પ્રક્રિયાઓ વચ્ચેના સમયાંતરને લેટન્સી કહેવાય. આ જીઓસીન્ક્રોનસ કક્ષામાં મૂકવામાં આવેલા કૃત્રિમ ઉપગ્રહની લેટન્સી 600 મિલિસેકંડ હોય.

Fibre Optics Overhauling Internet Services in Iran

પ્રકાશનું પ્રદૂષણ કેવી રીતે થાય? તેનાથી જળચર પ્રાણીઓને શી અસર પહોંચે?-રાત્રિ દરમ્યાન લોકો આકાશને અમુક બિનજરૂરી એવા પ્રકાશથી પ્રદૂષિત કરે છે. આવા પ્રકાશને કારણે રાત્રિના આકાશનું દૃશ્ય બરાબર જોઇ શકાતું નથી. આવા બિનજરૂરી પ્રકાશને કારણે શહેરી વિસ્તારમાં લોકો ફકત એવા તારાઓને જોઇ શકતા હશે, જેઓ અતિ તેજસ્વી હોય! સારી રીતે આકાશ દર્શન કરી શકાય તે માટે જયાં પ્રકાશની લગીરે જરૂર નથી ત્યાં તે પ્રકાશને દૂર રાખવો જોઈએ.વિજ્ઞાનીઓ હવે એ સમજવા માટે પ્રયત્નશીલ છે કે રાત્રિના સમય દરમ્યાન બલ્બ લાઈટ, ટયુબલાઈટ, સ્ટ્રીટ લાઈટ વગેરેનો કૃત્રિમ પ્રકાશ જળચર પ્રાણીઓના તે દૂષિત પ્રકાશ છીછરા પાણીની નજીકના ખડકોમાં રહેલી માછલીના દૈનિક નિત્યક્રમ પર અસર કરે છે. આવા ખડકો ખાસ કરીને શહેરી વિસ્તારની નજીકના પર્યાવરણમાં હોય છે. આવો પ્રકાશ જળચર પ્રાણીઓના જીવનચક્રના લયને ખલેલ પહોંચાડી શકે. આ જીવનચર્યામાં પ્રાણીઓનું એક જગ્યાએથી બીજી વધારે અનુકૂળ જગ્યાએ સ્થળાંતર, તેમનો યોગ્ય ખોરાક પૂરો પાડવાની પ્રક્રિયા વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. રાત્રિના સમય દરમ્યાનના આવા પ્રદૂષિત પ્રકાશને કારણે માછલીઓના નવજાત બચ્ચાઓ તેમને યોગ્ય ખોરાક પૂરો પાડવાની પ્રક્રિયા વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. રાત્રિના સમય દરમ્યાનના આવા પ્રદૂષિત પ્રકાસને કારણે માછલીઓના નવજાત બચ્ચાઓ અને નાના જળચર પ્રાણીઓ બીજા મોટા જળચર પ્રાણીઓનો શિકાર બની શકે.-કનુ જોશી – આ લેખમાં પ્રગટ થયેલાં વિચારો લેખકનાં પોતાના છે.

Related Posts